Alle gemeenten keken de afgelopen dagen naar demissionair staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel). Hij besloot vorig jaar zomer dat er in maart een einde moest komen aan de gemeentelijke opvang van derdelanders uit Oekraïne.
Ze kregen daarna vier weken de tijd om de opvang te verlaten. Die periode eindigde dinsdag, maar veel derdelanders zijn hiertegen in beroep gegaan. Doordat rechtbanken verschillend oordeelden, is er onduidelijkheid ontstaan.
Ondertussen begonnen sommigen gemeenten dinsdag met het uitzetten van derdelanders, terwijl andere gemeenten ze vooralsnog lieten blijven. Het resulteerde in grote chaos.
De chaos werd compleet toen de Raad van State (de hoogste bestuursrechter) die avond in zes zaken besloot dat derdelanders voorlopig hun recht op opvang behouden. De hoogste rechter van Europa gaat zich vanwege de verschillende uitspraken namelijk over de kwestie buigen.
Van der Burg kwam woensdagavond laat met een boodschap waarmee hij duidelijkheid hoopte te scheppen: gemeenten mogen de opvang van hem gewoon stoppen, ondanks de uitspraak van de Raad van State.
Derdelanders zijn migranten die in Oekraïne verbleven toen Rusland de oorlog begon. Zij zijn net als veel Oekraïners gevlucht en kregen toen ze in Nederland kwamen dezelfde behandeling. Ze hoefden geen asiel aan te vragen en worden opgevangen door gemeenten.
Het gaat om een groep van ongeveer 2.500 mensen. De meesten van hen komen uit Nigeria, Marokko en Algerije.
Die uitspraak was juist richtinggevend bedoeld, maar Van der Burg heeft zijn beleid in het algemeen er niet op aangepast. Wel moet hij de individuele rechterlijke uitspraken volgen. Dat betekent dat als een derdelander van een rechter voorlopig mag blijven, die niet mag worden uitgezet.
Als gevolg kregen negentig derdelanders die een zaak hadden lopen donderdag van een rechtbank te horen dat ze hun recht op opvang behouden. Deze rechters volgden de lijn van de Raad van State. Naar verwachting lopen er ook bij andere rechtbanken veel zaken, maar een compleet beeld heeft het ministerie op dit moment niet.
Voor gemeenten is het ook nog niet makkelijk om na te gaan wie er wel of niet mag blijven. De systemen waarin staat of een derdelanders van een rechter voorlopig mag blijven zijn nog niet bijgewerkt. Dat zal naar verwachting tot 22 april duren. Bovendien kunnen er elke dag uitspraken bijkomen.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Veiligheidsberaad maken zich daarom zorgen om de uitvoerbaarheid van het uitzetten van derdelanders. Al zijn ze wel te spreken over de lijn die Van der Burg heeft ingezet en vasthoudt.
Het zorgt ervoor dat er nog geen einde is gekomen aan de chaos. De meeste gemeenten hebben donderdag aan persbureau ANP laten weten dat derdelanders voorlopig mogen blijven, tot er juridische duidelijkheid is. Andere gemeenten hopen dat ze rond 22 april eenvoudiger kunnen bepalen of iemand nog recht op opvang heeft.
Ruim tien gemeenten hebben besloten dat ze wel direct met de opvang stoppen. Dordrecht, Hilversum en Amstelveen hebben dit al gedaan. Apeldoorn zegt dat dertien mensen die geen voorlopige uitspraak van de rechter hebben gekregen, moeten vertrekken. De gemeente gaat hun situatie door alle verwarring die er is ontstaan wel nog een keer bekijken. Almere en Dronten volgen de lijn van de staatssecretaris.
Source: Nu.nl algemeen