Deze maand publiceerde de European Center for Disease Control een rapport over het voorkomen van soa’s, seksueel overdraagbare aandoeningen. ‘Troubling surge in cases of syphilis, gonorrhoea, and chlamydia’, schrijven ze. Er is vooral een toename onder jonge hoogopgeleide mensen van Nederlandse origine, schrijft het RIVM droogjes. Ik vertaal even: studenten, en dan met name witte studenten, zijn soa-superspreaders. Dat sluit aan bij mijn ervaring als huisarts in het centrum van Utrecht.
Over de auteur
Rinske van de Goor is huisarts en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Onze huisartsenpraktijk zit twee straten verwijderd van het Utrechtsch Studenten Corps, de vereniging van de ‘bangalijst’ die afgelopen maand openbaar werd: een lijst namen van eerstejaarsstudentes met hun adresgegevens en seksuele beoordelingen erbij. Zo’n bangalijst is volgens mij het resultaat van onzekerheid en machismo, waarbij de status van de mannelijke corpsstudent hoger wordt als hij meer meisjes heeft geneukt. En bij voorkeur zonder condoom, vertelde een studente me ooit.
Waarschijnlijk past dat het best bij het primitieve beeld van de man-als-veroveraar. Beheerst een condoom afrollen over het stijve lid is daarbij een knechting van de Penis. Dat levert minpunten op: wel gescoord, maar seks heeft dan meer weg van liefdevol vrijen dan van het afwerken van een bangalijst. Het is overigens altijd een bangalijst, en nooit een banguslijst: homoseks levert misschien zelfs strafpunten op in het balboekje van de corpsbal.
Tja, hoe erg is het? Primatengedrag is natuurlijk niet voorbehouden aan corpsballen. Programma’s als Temptation Island drijven zelfs op de gierende hormonen van jongeren en dat zijn bepaald niet enkel mannelijke studenten. Maar hoe geslotener, primitiever en apenrotseriger een subcultuur, des te groter de kans op excessen zoals bangalijsten.
Ik ken het ook uit mijn studententijd. In het studentenhuis van mijn toenmalige vriend hing een bierproeflijst, waarop biermerken konden worden ingevuld en daarachter geur, kleur, smaak en schuimkraag. De lolbroeken hadden natuurlijk geen biermerken maar, juist, meisjesnamen opgeschreven. Ik heb in hun bijzijn achter mijn naam overal SUPERGOOR ingevuld – een achternaam als de mijne dient trots omarmd en ingezet te worden.
De combinatie van seks en studenten is van alle tijden. Zet een groep jongeren zonder ouderlijk toezicht bij elkaar en er ontstaat automatisch lichamelijk contact. Ze worden als atomen tot elkaar aangetrokken. Ik heb niet de indruk dat jongeren van nu meer seks hebben dan jongeren vroeger. Er wordt in elk geval later begonnen. Rutgers heeft onderzocht dat de eerste keer seks in 2012 gemiddeld op 17-jarige leeftijd gebeurde, in 2023 met 18,7 jaar.
Maar het condoomgebruik neemt wel af. In 2023 gaf 43 procent van de jongeren aan met de laatste partner geen condoom te hebben gebruikt, terwijl dat in 2012 31 procent was. Dat condoomloze is nieuw. In mijn studententijd werd zonder condoom vrijen met iemand met wie je geen vaste relatie had gezien als een soort Russische roulette-light: je speelde een beetje met je leven, want ja, hiv. Die angst is weg: hiv is gelukkig allang niet meer de dodelijke ziekte die het ooit was, maar een behandelbare aandoening.
Dat beeld bestaat ook van andere soa’s: vervelend, maar ze kunnen toch allemaal gefixt worden met antibiotica? Nou, niet helemaal. Veel jongeren staan er niet bij stil dat hiv wel levenslang behandeld moet worden. Dat je ook hepatitis B of C kan oplopen, die veel moeilijker behandelbaar zijn en soms zelfs dodelijk. Dat je genitale wratten kunt krijgen, die bij sommigen zo hardnekkig zijn dat het jaren duurt voor de wratten op hun penis of vagina verdwenen zijn. En ze zijn dan wel medisch volstrekt onschuldig, maar fnuikend voor het seksuele ego.
En je kunt ook herpes krijgen, met telkens terugkerende pijnlijke en besmettelijke blaasjes op de genitaliën. Of soa’s met namen als mycoplasma genitalium en trichomonas. Chlamydia, veruit de meestvoorkomende soa, is meestal makkelijk en zonder restverschijnselen te behandelen, maar door toenemende resistentie voor antibiotica en door het vaker voorkomen van een venijnig subtype, lymphogranuloma venereum, is het navenant minder eenvoudig te behandelen.
Bovendien is chlamydia verantwoordelijk voor een stil drama: jaarlijks worden ongeveer 500 vrouwen onvruchtbaar door chlamydia. Troost voor de feministen: hoewel vrouwen vaker ellendige klachten krijgen van soa’s, kunnen mannen ook langdurige klachten hebben van soa’s, met name hardnekkige prostaatontstekingen en aanhoudende branderigheid in de penis.
Kortom, soa’s zijn zo onschuldig niet. En ze rukken op, worden hardnekkiger en ondertussen neemt het condoomgebruik af. En helaas, condooms beschermen niet eens honderd procent tegen alle soa’s. Maar wel tegen veel. Dus, beste mensen met gierende hormonen, briljante tip: condooms mee! En o ja, als het zover is: gebruik ze dan ook. En veel plezier, trouwens.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant