Vanuit de Gazastrook doet de 9-jarige Lama Abu Jamous verslag van de verwoesting en de voedseltekorten in het gebied. Op sociale media is ze uitgegroeid tot een icoon. ‘Mijn boodschap aan de wereld is dat er ondanks de pijn altijd hoop is.’
‘Wat hebben die kinderen misdaan? Ze hebben niets te eten, niets te drinken, ze wonen in tenten, hebben geen huis.’ Lama Abu Jamous wandelt ergens in de Gazastrook en vertelt, of laat anderen vertellen. Soms draagt ze een kogelwerend vest met op haar rug de letters PRESS. Meestal niet. Lama is pas 9. Ze is de jongste journalist van de Gazastrook.
‘Toen de oorlog begon, merkten we dat ze iets te vertellen had. Ze greep haar telefoon om vlogs te maken en over de situatie in Gaza te praten, over de bombardementen, over de vlucht’, vertelt haar oom Ahmad. Nu wil ze journalist zijn, net als haar vader. Die werkt voor Al Jazeera, het medium waarvoor zij ook weleens video’s maakt.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuid-Oost Azië.
In de filmpjes lijkt ze nooit bang, zelfs niet als de explosies akelig dichtbij komen. Ze richt haar telefoon, begint te lopen en te praten. Over wat ze hoort, over wat er gebeurt, over Gaza, kinderen, moeders, oorlog, honger en nog eens over kinderen.
Lama Jamous vluchtte met haar familie weg uit Gaza-Stad en woont nu in een tent in Rafah. Ze is op haar 9de jaar al een icoon, met haar veel te grote kogelwerende vest en de volwassen blauwe helm die soms op haar veel te kleine hoofd hangt te wiebelen. In een van de reacties bij haar filmpjes wordt ze de ‘little sister’ van alle journalisten in de Gazastrook genoemd.
Met een microfoontje in de aanslag verslaat ze de oorlog. Haar boodschap is simpel: de oorlog moet stoppen, en alles moet weer worden zoals vroeger. ‘Vroeger’ klinkt in haar kinderherinnering als een paradijs: het leven was schitterend, naar school gaan was heerlijk, de speeltuin was intact, het strand van Gaza prachtig.
De herinnering verdoezelt dat haar leven in de Gazastrook eigenlijk nooit normaal is geweest. De enclave lijdt al decennia onder een Israëlische blokkade die het altijd al uiterst moeilijk maakte om Gaza te verlaten en die importgoederen schaars maakte. Na de aanval van Hamas op 7 oktober is die blokkade alleen maar stringenter geworden. Dat ze niet weg mocht, hinderde Lama destijds echter helemaal niet. Ze had in Gaza alles wat ze nodig had: speelgoed, vrienden, familie en een dak boven haar hoofd.
Dat heeft ze nu niet meer. Op 19 maart neemt ze de kijkers mee naar haar oude huis in Gaza-Stad. Sinds ze moest vluchten, was ze daar niet meer terug geweest. Het ligt in puin. Ze klautert door de brokstukken, op zoek naar wat er nog over is. Ze trekt een kledingstuk tevoorschijn dat ze van haar haar tante Sanaa had gekregen. Ze wijst naar een plek tussen de verwoesting en draait zich naar de camera: ‘Dat is mijn bed, waar ik mijn eerste filmpje maakte.’
Een foto die is geplaatst door Al Jazeera English (@aljazeeraenglish) op
‘Dit is de plek waar mijn grootvaders woonden. Mijn vader en ooms woonden hier allemaal. Wij zijn hier geboren en hebben hier onze kindertijd beleefd.’ Ze spreekt als een volwassen vrouw die het heeft over lang vervlogen tijden, maar ze is pas 9 en ‘vroeger’ is amper een halfjaar geleden. Oorlog is een snelkookpan: hij maakt mensen razendsnel oud.
Een week later, op dinsdag 26 maart, treft het nieuws haar nog harder. Het is een van de weinige video’s waarin ze haar verdriet toont: ‘Dit nieuws is hartverscheurend voor onze hele familie’, zegt ze. ‘Mijn tante, haar man en kinderen zijn gedood. Twee liggen nog steeds onder het puin, hun lichamen zijn nog niet gevonden.’
Een foto die is geplaatst door Untold Palestine | فلسطين غير المحكية (@untoldpalestine) op
Het filmpje sluit desondanks af met lachende kinderen die spelen met een dikke stroomkabel. ‘Ik speel graag met kinderen, zodat ze de oorlogssfeer vergeten, en het geluid van vechten en beschietingen. Ze zijn echt bang van het geluid.’
En altijd dendert Lama door, van filmpje naar filmpje, ze geeft de microfoon aan een peuter die een lied zingt over de profeet, ze praat met moeders, laat ze zuchten, ze deelt speelgoed uit aan kinderen die er verdwaasd naar kijken, ze staat bij een tentenkamp en vertelt over het leven daar.
Een foto die is geplaatst door TranslatedGaza (@translatedgaza) op
Lama Jamous heeft 886 duizend volgers op Instagram, waaronder het Nederlandse Jeugdjournaal. Ze is geïnterviewd door internationale media als CNN, Al Jazeera en Sky News, en zelfs als ze vertelt over de dood van haar familieleden eindigt ze opgewekt als altijd: ‘Mijn boodschap aan de wereld is dat er ondanks de pijn altijd hoop is. Dus we hopen dat deze oorlog zal ophouden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant