Vanwege het verspreiden van ‘bangalijsten’ krijgt het Utrechtsch Studenten Corps geen subsidie meer van studie-instellingen. Maar als de straffen voor deze studenten zo mild blijven, zal het seksistische gedrag nooit veranderen.
Recent lekte er een zogeheten ‘bangalijst’ uit waarin vrouwelijke studenten van vrouwenvereniging UVSV met naam, persoons- en adresgegevens, en een seksuele beoordeling werden genoemd. De lijst is gemaakt door de leden van het Utrechtsch Studenten Corps (USC), allemaal mannen. Nog geen week geleden lekte opnieuw een ‘bangalijst’ over Utrechtse vrouwelijke studenten uit. Het eerste voorval lag pijnlijk dicht op de datum van Internationale Vrouwendag en bevestigt hoe het patriarchaat nog zeer aanwezig is in onze maatschappij.
Het patriarchaat, ofwel het sociale systeem waarin mannen meer rechten hebben dan vrouwen, ze op vrouwen neerkijken, tot object maken en onderdrukken, zonder dat daar enige vorm van represaille voor staat. Vooral dat laatste is belangrijk: meer dan de ‘bangalijsten’ zelf, is het grootste probleem hoe er op die lijst is gereageerd. Want daarin ligt namelijk de kans om dit patriarchale systeem te veranderen.
Over de auteur
Ilse Meijer is masterstudent culturele antropologie aan de Radboud Universiteit en heeft ook een bachelor in filosofie. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
De Universiteit Utrecht (UU) en Hogeschool Utrecht (HU) hebben inmiddels sancties aangekondigd tegen USC, waaronder het intrekken van subsidie, het uitsluiten van vertegenwoordigers van de vereniging bij officiële gelegenheden van de UU en HU tot in ieder geval eind 2024, en het moeten maken van openbare excuses. Hoewel deze maatregelen een stap in de goede richting zijn, gaan ze niet ver genoeg.
Momenteel is de enige consequentie voor de makers van de ‘bangalijst’ namelijk schorsing door hun studentenvereniging. Dat betekent dat deze mannen nog steeds naar de universiteit mogen gaan, hun colleges bijwonen en op weg zijn naar het behalen van een diploma. Deze mannen zouden daarmee zomaar onze toekomstige beleidsmakers, bestuurders en leidinggevenden kunnen zijn.
Ondertussen is de impact op de vrouwen die op de lijst stonden groot, meldt advocaat Ina Brouwer. Zij ondersteunt de ouders van de getroffen vrouwen. Er zou sprake zijn van laster en smaad, en de privacy van de vrouwen is geschonden. Volgens Brouwer is minstens een van de vrouwen al meerdere keren benaderd door vreemde mannen en durft zij niet meer haar telefoon op te nemen. Andere vrouwen hebben paniekaanvallen of willen niet meer naar college.
Hoe kan het dat, terwijl deze vrouwen zich niet meer veilig voelen om naar de universiteit te komen, de mannen die dat veroorzaakt hebben daar nog welkom zijn? Rector magnificus Henk Kummeling van de UU beweert een ‘inclusieve universiteit’ te zijn ‘waar alle studenten zich veilig moeten voelen'. Maar waar is het échte signaal dat dit soort gedrag niet wordt geaccepteerd, dat er maatschappelijke consequenties zijn voor dit soort acties? Zolang proportionele straffen uitblijven, zal het namelijk blijven gebeuren.
Het is ook niet de eerste keer dat zich een dergelijk schandaal heeft voorgedaan bij Nederlandse studentenverenigingen. Al in 2016 lekte er een bangalijst uit van studentenvereniging Vindicat in Groningen, met termen als ‘hete herten’ en ‘gore wijven’. Enkele jaren later, in 2021, lekte er wederom een bangalijst uit bij Vindicat. In 2022 haalde ook het Amsterdams Studenten Corps het nieuws: tijdens een diner spraken vier vooraanstaande mannelijke leden seksistisch over vrouwen. Het ging om uitspraken als ‘vrouwen zijn niks meer dan een hoer,’ ‘sperma-emmers’ en de heren zouden de nekken van vrouwen breken ‘om hun lul erin te steken'. Meerdere vrouwen meldden dat ze zich hierdoor niet meer veilig voelden binnen de vereniging.
Zowel bij Vindicat als bij het Amsterdams Studenten Corps werd destijds opgeroepen tot ‘cultuurverandering’. We moeten ons echter realiseren dat dit soort gedrag niet alleen bij studentenverenigingen voorkomt. Eerder dit jaar bleek uit een rapport dat mannelijke leidinggevenden van het tv-programma De Wereld Draait Door ongegeneerd met vrouwelijke collega’s in ondergeschikte posities naar bed gingen. Vergelijkbare verhalen over grensoverschrijdend gedrag en seksuele intimidatie tegen vrouwen kwamen de afgelopen jaren ook aan het licht, zoals bij The Voice of Holland, NOS Sport en in de sportwereld.
De impact van systematische uitbuiting en onderdrukking is overal voelbaar: vrouwen voelen zich geregeld onveilig. Dat geldt ook voor mij. Enige tijd geleden liep ik in Amsterdam toen een dronken man net een stap te dicht naar mij toe zette. Mijn vriendelijke glimlach werd beantwoord met een blik waarin ik mezelf in een object zag veranderen. Ik voelde mijn hart in mijn schoenen zinken − en ervoer een paar seconden pure paniek. Het is klaarlichte dag, hield ik mezelf voor. Er zijn mensen om je heen. Maar wat als dat niet het geval was? Wat als het schemerde? In een zijstraat? Uit verhalen van andere vrouwen weet ik immers dat die omstandigheden het verschil kunnen maken. Ik bespreek het voorval met niemand, het voelt als normaal en dat is precies het probleem.
Geweld, seksuele intimidatie en het gevoel van onveiligheid onder vrouwen behoren dus niet uitsluitend tot de studentenverenigingscultuur. Wel hebben de Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht met de casus bij het Utrechtsch Studenten Corps een belangrijke kans om een grotere boodschap af te kondigen die als voorbeeld kan dienen voor de patriarchale maatschappij. Laat zien dat dit soort gedrag in onze maatschappij onder geen enkele omstandigheid meer geaccepteerd wordt en neem proportionele acties voor de mannelijke individuen in kwestie, zoals schorsing van de universiteit.
Pas dan ervaren de mannen écht de gevolgen van hun daden en voelen de vrouwelijke studenten zich hopelijk weer veilig genoeg om naar de universiteit te gaan. Zo komen we een stap dichterbij een gelijkwaardige maatschappij.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant