Met een verbod op opvoersetjes, controles met rollerbanken en voorlichting op scholen wil verkeersminister Harbers de fatbikeproblematiek op de Nederlandse fietspaden te lijf gaan. Maar gemeenten zijn kritisch. ‘Er is meer nodig om tot een aanvalsplan te komen.’
Zijn fatbikes zo gevaarlijk dan?
‘De verkeersveiligheid kan niet langer wachten’, schreven de verkeerswethouders van Amsterdam en Haarlem in november vorig jaar in een brandbrief aan demissionair minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat). Opgevoerde e-bikes, en in het bijzonder de onder jongeren populaire fatbikes, zijn in toenemende mate een gevaar op het fietspad, stelden zij. Vooral jongeren onder de 16 jaar, die zonder helm, rijbewijs en verzekering over het fietspad scheuren, zijn een risico – voor zowel zichzelf als voor hun medemens.
En dus moet er rap wat gebeuren om de (opgevoerde) fatbike te beteugelen, vinden de wethouders. Zij noemen een verbod op opvoersetjes en de invoering van een minimumleeftijd als effectiefste middelen om de veiligheid op de fietspaden te verbeteren. Dat de zorgen niet alleen in Haarlem en Amsterdam leven, blijkt uit het feit dat 43 gemeenten – van Den Bosch tot Enschede – de brief hebben ondertekend. Ook de politiek roerde zich, en verlangde liefst voor 1 april een ‘aanvalsplan’ van verkeersminister Harbers.
Over de auteur
Daan van Acht is algemeen verslaggever voor de Volkskrant.
En, geeft Harbers gehoor aan de oproep in de brandbrief?
Deels. In een brief aan de Tweede Kamer spreekt ook Harbers zijn zorgen uit over de opvoertrend, die hij een ‘ongewenste ontwikkeling’ noemt. Daarom wil hij het bezit en gebruik van opvoersetjes verbieden. Met die setjes haalt een fatbike een snelheid van 40 en soms wel 60 kilometer per uur – veel sneller dan de toegestane 25 kilometer per uur.
Ook wijst de verkeersminister op het gebruik van nieuwe rollerbanken waarmee de politie de snelheid bij elektrische fietsen kan meten. Blijkt een fatbike sneller te kunnen dan 25 kilometer per uur, dan volgt een boete of, bij herhaalde overtredingen, inbeslagname van de elektrische fiets. Ook zet Harbers in op verkeersvoorlichting op scholen, ‘waarbij de fatbike specifiek wordt meegenomen’.
Nee, Harbers wil niet aan de door gemeenten zo gewenste minimumleeftijd voor het besturen van elektrische fietsen. Hij verwijst daarbij naar de bevindingen van onderzoeksbureau Sweco, dat stelt dat een fatbike juridisch niet los te trekken is van andere e-bikes, waardoor aparte leeftijdsregels voor fatbikes niet haalbaar zijn.
Een minimumleeftijd voor alle e-bikes zien de onderzoekers niet zitten. Die zou zo’n 32 duizend leerlingen benadelen die ver van school wonen en van de fiets afhankelijk zijn.
Hoewel er nog weinig bekend is over de verkeersgevaren voor jongeren op elektrische fietsen, blijkt volgens Sweco uit ‘eerste statistieken’ dat 10- tot 15-jarige kinderen niet méér ongelukken maken op een elektrische dan op een gewone fiets. De invoering van een minimumleeftijd van 16 jaar zou volgens hen dan ook ‘weinig verkeersveiligheidsverschil’ maken.
Een woordvoerder van Veilig Verkeer Nederland zegt ‘ontzettend blij’ te zijn met het opvoerverbod. Maar, voegt ze daaraan toe, ‘alles valt of staat met handhaving’. Ze zegt daarom eerst te willen afwachten wat zo’n opvoerverbod uithaalt. ‘Wij zijn niet faliekant tegen de fatbike. Het is een prachtige fiets, maar wel een fiets die veilig gebruikt moet worden.’
Kritischer is de woordvoerder op het uitblijven van een leeftijdsgrens. ‘Bij de fatbike hoort een minimumleeftijd. Jonge kinderen hebben te weinig fietservaring om zo’n voertuig te kunnen besturen.’
Die kritische noot vindt weerklank bij de tientallen gemeenten die de brandbrief ondertekenden. Gezamenlijk sturen zij, met Amsterdam en Haarlem voorop, komende week een reactiebrief aan de Kamer, laat een woordvoerder van de gemeente Amsterdam weten. Want het plan om opvoersetjes te verbieden mag dan een eerste belangrijke stap zijn, ‘er is meer nodig om tot een aanvalsplan te komen’, schrijven de gemeenten.
Zo missen zij, naast een ‘noodzakelijke verkenning’ van een minimumleeftijd van ten minste 12 jaar, ook een verkoopverbod van illegale e-bikes. Dat zijn fatbikes uit bijvoorbeeld China die opgevoerd en al uit de fabriek rollen. ‘Hoe meer kinderen met illegale fatbikes de straat op gaan, hoe erger het wordt.’
Dat zelfs verkopers van fatbikes hun vraagtekens zetten bij het gebrek aan regels, bleek vorig jaar in een uitzending van onderzoeksjournalistiek tv-programma Pointer (KRO-NCRV). Want is het ‘moreel gezien’ nog wel aanvaardbaar dat kinderen zonder rijbewijs op een fatbike mogen rijden, vraagt verkoper Armando Muis zich af. De woordvoerder van Veilig Verkeer Nederland voegt daar nog een les aan toe: ‘Ouders, kijk ook eens wat je je kind cadeau doet.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant