De internationale voedselhulporganisatie World Central Kitchen schort de activiteiten in Gaza op nadat zeven medewerkers maandag zijn omgekomen bij een Israëlische droneaanval in Gaza. Hoe onmisbaar is deze organisatie voor de Palestijnen?
World Central Kitchen (WCK) had zijn belangrijkste wapenfeit in Gaza net afgerond: de geïmproviseerde aanlegsteiger die voedselhulp over zee mogelijk maakte en zo de gestremde grensovergang bij Rafah omzeilde. De hulpverleners hadden de steiger eigenhandig gebouwd met het puin van kapotgebombeerde huizen. Het was een project met ‘bizar veel obstakels’, zei Sam Bloch, directeur noodhulp van de organisatie, in maart tegen The New York Times. Maar het was gelukt.
Zaterdag arriveerde een tweede vrachtschip vanuit Cyprus in Gaza met 332 ton voedsel. Maar daarvan vaart 220 ton nu weer terug, zei de woordvoerder van de Cypriotische minister Theodoros Gotsis maandag. Want de belangrijkste partner ter plaatse voor het laden en lossen van de lading, World Central Kitchen, gaat Gaza voorlopig verlaten.
Over de auteur
Iva Venneman is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over Duitsland en België.
Zeven medewerkers van World Central Kitchen – een Gazaan, een Pool, een Australische, drie Britten en een Canadees-Amerikaan – kwamen maandag namelijk om het leven toen hun konvooi werd beschoten door een drone van het Israëlische leger. De drie auto’s waarin de hulpverleners reden, waren vanuit de lucht duidelijk herkenbaar en de rit was vooraf met het Israëlische leger afgestemd, stelt WCK. De organisatie gaat daarom uit van een ‘directe actie’ tegen hulpverleners. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu ontkende dat dinsdag en zegt een onderzoek naar de luchtaanval in te stellen.
Sinds het begin van de oorlog tussen Israël en Hamas op 7 oktober, kwamen er al 196 hulpverleners om het leven in Gaza, volgens cijfers van de Verenigde Naties. Maar dit is, voor zover bekend, de eerste keer dat er westerse slachtoffers zijn gevallen.
De Amerikaanse president Joe Biden reageerde woensdag dan ook opvallend fel op de actie van zijn bondgenoot. Israël zou te weinig doen om hulpverleners in Gaza te beschermen. ‘Dit is een belangrijke reden waarom het leveren van humanitaire hulp aan Gaza zo moeilijk is’.
De relatief jonge hulporganisatie World Central Kitchen deed de afgelopen maanden belangrijk werk in Gaza. De man achter de organisatie is de Spaans-Amerikaanse José Andrés: een chefkok, tv-persoonlijkheid, eigenaar van verschillende restaurants in de VS en filantroop. Hij richtte de organisatie in 2010 op nadat hij samen met de lokale gemeenschap had gekookt op Haïti, waar toen net een aardbeving was geweest.
World Central Kitchen richtte zich aanvankelijk vooral op langetermijnprojecten. Maar in 2017 verschoof de aandacht naar noodhulpverlening bij natuurrampen en politieke conflicten, nadat de organisatie voedsel had uitgedeeld in de nasleep van de orkaan Harvey in de Amerikaanse staat Houston. Hun missie werd: niet treuzelen en wachten tot alles perfect is geregeld, maar zo snel mogelijk voedsel en water naar een rampgebied brengen. Behalve in de Gazastrook helpt WCK op dit moment in Oekraïne, Haïti, Israël, Egypte en Libanon.
In Gaza, waar WCK sinds oktober een van de weinige actieve hulporganisatieswas, deelde het tot nu toe 43 miljoen maaltijden uit. Daarnaast zette de organisatie 68 ‘gemeenschapsgaarkeukens’ op, die worden gerund door Gazanen zelf. Dat zorgt er niet alleen voor dat de voedseldistributie sneller en efficiënter gaat, volgens de organisati, maar ‘het draagt ook bij aan een gevoel van eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid onder de Palestijnen’.
Wat de terugtrekking van WCK voor de Gazanen betekent, is nog moeilijk te overzien. De droneaanval lijkt vooral kleinere hulporganisaties af te schrikken. Het Amerikaanse Project Hope, dat vooral gezondheidszorg biedt, stopt naar aanleiding hiervan met zijn hulp in Gaza. En ook Anera, een organisatie die vluchtelingen in het hele Midden-Oosten helpt en zelf ook een personeelslid verloor in Gaza, trekt zich voorlopig terug. ‘Hoewel we begrijpen welke ernstige consequenties dit besluit heeft voor de Palestijnse bevolking.’
Maar grotere organisaties als UNRWA, het Rode Kruis en Artsen zonder Grenzen gaan door met hun werk. De voedselhulp via zee zal vermoedelijk ‘voor het eind van de maand’ worden hervat, volgens de Cypriotische president Nikos Christodoulides, want dan zal de nieuwe steiger van de VS zijn voltooid.
José Andrés, de oprichter van World Central Kitchen, richtte zich woensdag met een opiniebijdrage in The New York Times en de Israëlische krant Yedioth Ahronoth tot de Israëlische bevolking. Zijn gesneuvelde collega’s, schreef hij, hadden een gezicht en een naam. ‘Hun werk was gebaseerd op de simpele overtuiging dat voedsel een universeel mensenrecht is.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant