Is er in de tien jaar die zijn verstreken sinds de moord op ex-minister Els Borst iets verbeterd in de manier waarop politie en hulpverlening omgaan met verwarde personen die een gevaar vormen voor zichzelf en anderen? Die vraag ligt ten grondslag aan de zesdelige documentaire serie Verward waarvan BNNVara dinsdag de eerste aflevering uitzond.
Het antwoord op de vraag van documentairemaker Jessica Villerius (bekend van de met een Televizierring onderscheiden De kinderen van Ruinerwold) is na de eerste uitzending uiteraard nog niet te geven. Maar je hoeft geen helderziende te zijn om een redelijk vermoeden te formuleren: nee, het gaat niet de goede kant op. Vorig jaar kreeg de politie twaalfduizend meldingen van verward gedrag, en dat aantal stijgt drastisch.
Ex-minister Borst werd in 2014 thuis met 41 messteken van het leven beroofd door Bart van U., die later verklaarde dat hij handelde ‘in opdracht van God’. De politie kwam Van U. een jaar na Borsts dood op het spoor, toen hij werd opgepakt voor het ombrengen van zijn zus. Talloze signalen dat Van U. door zijn geestelijke toestand een acuut gevaar vormde, werden door de instanties gemist. Nu is hij veroordeeld tot tbs.
Voor het eerst sinds Borsts dood vertelt haar zoon Dirk over het drama. Over de twee lange dagen tussen moeder niet meer telefonisch kunnen bereiken en de melding van de politie dat in haar garage ‘een dode’ is gevonden. Drie dagen later gevolgd door de bevestiging dat zij ‘om het leven is gebracht’. Begrijpelijke terughoudendheid in de informatievoorziening door de politie, slechts een van de gruwelen waaraan nabestaanden worden blootgesteld. De conclusie van Borsts kinderen na die tergend lange onzekerheid over wat de oude, zachtaardige vrouw: is overkomen: ‘Een gestoorde persoon moet dit hebben gedaan.’
Van woede op de dader is bij Dirk Borst niets te bespeuren. Zijn compassie gaat uit naar de ouders van Van U., met wie hij veelvuldig contact heeft gehad. Jarenlang hadden ze voor hun zoon vergeefs om hulp aangeklopt bij politie, crisisdienst, psychiatrie, vertelt hij. Maar steeds kregen de ouders nul op het rekest. ‘Nu hebben zij, behalve hun dochter, ook Bart verloren.’
Villerius toont in het afgewogen Verward gelukkig niet alleen dat hulpverlening en wetshandhavers, vaak door ingewikkelde wetgeving en bureaucratie, tekortschieten. Ze heeft ook oog voor de onvermoeibare inspanningen van politiemensen die afstappen op de verwarde man die al een jaar in het bos woont en scheldend alle hulp weigert. Ze praat met de gewetensvolle buurman van de jongen die zijn moeder doodde. En ze gaat mee met een arrestatieteam dat een psychotische man moet overmeesteren die zichzelf met benzine heeft vergoten en de aansteker paraat heeft.
Allemaal trieste en angstwekkende probleemgevallen, waarmee de maatschappij nauwelijks kan omgaan. Hoezeer velen dat ook met ziel en zaligheid proberen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant