Alle derdelanders uit Oekraïne hadden eigenlijk vandaag vertrokken moeten zijn of asiel aan moeten vragen. Maar tientallen derdelanders stapten opnieuw naar de rechter en veel van die zaken lopen nog. In de zaken waar al uitspraak is gedaan, worden rechters het niet eens over de vraag of derdelanders weggestuurd mogen worden. Het demissionaire kabinet hield ondertussen gewoon vast aan het beleid om dat wel te doen.
De eerste gemeenten begonnen dan ook dinsdag met het wegsturen van derdelanders uit de opvang. Maar dat leverde verwarrende situaties op: er zijn namelijk ook tientallen derdelanders die nog wel mochten blijven. Het gaat om derdelanders die van de rechtbank nog wel mogen blijven, of derdelanders die nog wachten op de uitspraak van de rechter.
En daar zijn nu nog zes derdelanders bij gekomen. Dit zijn mensen die in hoger beroep zijn gegaan tegen het besluit van de rechter om ze wel weg te sturen of waarbij het ministerie in hoger beroep is gegaan tegen het oordeel dat ze niet weggestuurd mogen worden. Die zaken zijn bij de Raad van State terechtgekomen, die er als hoogste rechter van het land opnieuw naar gaat kijken.
Derdelanders woonden in Oekraïne voor bijvoorbeeld hun studie of werk. Zij hadden slechts een tijdelijke verblijfsvergunning toen ze op de vlucht moesten slaan vanwege de oorlog. De derdelanders vielen eerst onder dezelfde regels vielen als andere vluchtelingen uit Oekraïne, waardoor ze recht kregen op een plek in de gemeentelijke opvang en bijvoorbeeld mochten werken.
Maar in de zomer van 2023 besloot het ministerie dat in te trekken. De derdelanders moesten daardoor asiel aanvragen of uit Nederland vertrekken.
Het gaat om een groep van ongeveer 2.500 derdelanders. Zij komen vooral uit Nigeria, Marokko en Algarije.
In die zaken heeft de Raad van State van het land dus besloten het beleid van het kabinet te pauzeren tot er meer duidelijkheid is. Dat is opvallend, omdat de Raad van State in januari nog oordeelde dat het ministerie het beleid voor derdelanders wel had mogen wijzigen.
Ook dat levert een verwarrende situatie op. In principe is er tegen het oordeel van de Raad van State geen hoger beroep mogelijk. Maar na dat oordeel kregen alle derdelanders een document met daarin het besluit om ze terug te sturen. En tegen dat document mochten derdelanders gewoon weer rechtszaken voeren. Dat heeft er nu toe geleid dat de Raad van State met een ander oordeel is gekomen.
De duidelijkheid moet nu komen van het Europese Hof van Justitie. De Oekraïners worden opgevangen onder een Europese richtlijn, wat het logisch maakt dat het eindoordeel bij de hoogste rechter van Europa komt te liggen. De kans is echter klein dat de rechter op korte termijn met antwoorden gaat komen. Sommige rechtbanken spraken al de verwachting uit dat dit niet voor volgend jaar zou gaan lukken, maar er bestaat wel een mogelijkheid om spoed aan te vragen.
De uitspraak van de Raad van State betekent niet dat alle derdelanders uit Oekraïne voorlopig in Nederland mogen blijven. De hoogste rechter van Nederland mag dit soort uitspraken alleen doen voor de mensen die in hoger beroep zijn gegaan. Maar dat er nu in zes zaken hetzelfde is geoordeeld door de Raad van State, is wel richtinggevend voor de rest, zegt een woordvoerder.
Het is uiteindelijk aan het demissionaire kabinet om te besluiten het beleid voor alle derdelanders te pauzeren, of hiermee gewoon door te gaan. Een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid laat weten dat er naar de uitspraak wordt gekeken. "In korte tijd heeft de Raad van State twee tegenstrijdige uitspraken gedaan. Deze onduidelijkheid helpt helemaal niemand. Dat draagt niet bij aan vertrouwen en bestuurbaarheid. We kijken nu wat dit precies betekent."
Wat er nu gaat gebeuren met de derdelanders die al zijn vertrokken of nog in de gemeentelijke opvang zitten, is nu nog niet duidelijk. Het ministerie zou eerst dinsdagavond een brief naar gemeenten sturen over alle onduidelijkheden rondom de derdelanders, maar het is niet de verwachting dat dat nog gaat gebeuren.
Source: Nu.nl algemeen