Het zogeheten ‘Havana-syndroom’ is misschien toch het werk van de Russen. Gloednieuw onderzoek heeft bewijzen gevonden dat de mysterieuze ziekte, die sinds 2016 vooral Amerikaanse diplomaten treft, ‘veroorzaakt kan zijn door gebruik van gerichte energiewapens’ door ‘Eenheid 29155’ van de Russische geheime dienst.
Het onderzoek is het werk van journalisten van The Insider, Der Spiegel, en het CBS-programma 60 Minutes, die op zoek zijn gegaan naar de bronnen van de plotselinge en onverklaarbare gezondheidsklachten van de diplomaten. Ze tonen aan dat Rusland werkt aan ‘akoestische wapens’, en stellen dat het ‘plausibel’ is dat het die ook gebruikt. Critici vinden dat geen bewijs, en zijn nog steeds niet overtuigd.
Het ‘Havana-syndroom’ ontleent zijn naam aan de hoofdstad van Cuba, waar de klachten in 2016 voor het eerst opdoken. Havana klonk spannend (Graham Greene schreef een spionageroman met de titel Onze Man in Havana), maar in het nieuwste onderzoek melden onderzoekers dat het verschijnsel zich misschien twee jaar eerder, in Frankfurt, voor het eerst heeft voorgedaan. Een Amerikaanse diplomaat was daar bewusteloos geraakt door wat mogelijk ‘een sterke energiestraal’ was.
De verschijnselen kunnen hevig zijn. Diplomaten kregen plotseling vergelijkbare, abnormale klachten: oorsuizingen, bloedneuzen, hoofdpijn, misselijkheid, gehoorverlies, en sommigen raakten zelfs bewusteloos. Na 2016 doken meteen theorieën op over een of ander sonar-wapen of een wapen waarmee een forse stoot radiogolven kon worden afgegeven. Eerste verdachte was Rusland, dat met klem ontkende.
In 2017 trokken de Verenigde Staten de meeste van hun diplomaten terug uit Cuba, omdat de Cuba-politiek was veranderd, maar ook uit angst dat het Havana-syndroom misschien werd veroorzaakt door micro-radiogolven of een andere elektronische aanval, meldt The Guardian. In 2022 meldde een Amerikaanse inlichtingendienst dat ‘enkele gevallen van het Havana-syndroom’ toch wel veroorzaakt konden zijn door een ‘sterke gerichte energiebundel’.
In 2023 daarentegen verscheen een onderzoeksrapport waaraan zeven Amerikaanse inlichtingendiensten hadden meegewerkt. Ze hadden 1.500 gevallen onderzocht, in 96 landen, op vijf continenten, en kwamen bijna unaniem (een dienst onthield zich van een oordeel) tot de conclusie dat het ‘zeer onwaarschijnlijk’ was dat een vijandig land een onbekend ‘sonar-wapen’ bezat waarmee het diplomaten beschoot.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuid-Oost Azië.
Journalisten van The Insider, Der Spiegel en 60 Minutes zeggen nu, amper een jaar later, toch sterke indicaties te hebben dat er wel degelijk een geluidswapen is gebruikt. Zij wijzen naar Eenheid 29155: een speciale eenheid die operaties in het buitenland uitvoert. The Insider beschrijft dat de agenten van deze eenheid zijn waargenomen door een slachtoffer. Leden van dezelfde eenheid zouden in Rusland zijn onderscheiden voor hun werk aan de ontwikkeling van een ‘niet-dodelijk akoestisch wapen’. Zo’n geluidswapen zou dus bestaan, en een ‘plausibele verklaring’ zijn voor het Havana-syndroom.
Kremlin-woordvoerder Dmitry Peskov noemde maandag de conclusies van het onderzoek onzin. Amerikaanse veiligheidsdiensten zijn ook niet overtuigd. Tegen CBS blijven ze erbij dat het ‘zeer onwaarschijnlijk is dat een buitenlandse tegenstander verantwoordelijk is’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant