Wekenlang was het in Turkse binnensteden een lawaai van jewelste. Om de haverklap reed er een campagnebusje met luidsprekers rond. De ene boodschap klonk nog luider dan de andere, tot vervelens toe. Turkije lijkt dan ook een beetje verkiezingsmoe na de hevige verkiezingsstrijd om het presidentschap en parlement van vorig jaar.
Zelfs Erdogan houdt zich voor zijn doen op de achtergrond, zegt adjunct-hoogleraar Berk Esen. "Erdogan lijkt voor een andere strategie te hebben gekozen: hij is minder polariserend en doet minder persoonlijke aanvallen. De president lijkt zich te hebben gerealiseerd dat hij in 2019, toen hij overal zichtbaar was, juist veel tegenstemmers op de been heeft gebracht."
Analist Selim Koru vult aan dat Erdogan zich deze stembusgang "meer op de eigen achterban richt dan op het oppositiekamp".
"De lokale verkiezingen moeten duidelijk maken hoe de vlag erbij hangt in Turkije", zegt oud-diplomaat Sinan Ülgen over de stembusgang van zondag. Zo leeft de vraag of Erdogan en zijn AKP nog steeds de wind in de zeilen hebben na hun landelijke overwinning.
En hoe staat het oppositiekamp ervoor? Het brede samenwerkingsverband tussen de verschillende partijen voorafgaand aan de landelijke verkiezingen is geklapt.
De oppositie gooide in 2019 hoge ogen door grote steden als Istanboel, Ankara, Antalya en Adana te veroveren op de AKP van Erdogan. Dat werd mede mogelijk gemaakt door strategisch stemmen. Zo gingen de Koerdische stemmen in Istanboel naar oppositiekandidaat Ekrem Imamoglu. Dit omdat de Koerdisch georiënteerde DEM-partij (voorheen de HDP) bewust geen eigen kandidaat voor burgemeester had genomineerd.
Lokale bestuurders, vooral de burgemeesters, zijn de vooruitgeschoven pionnen van de landelijke partijleiders. Een overwinning kan daarom afstralen op de landelijke politiek.
Een bekend voorbeeld is de verkiezing in Istanboel van oppositiekandidaat Imamoglu. In 2019 versloeg hij oud-premier Binali Yildirim, een zwaargewicht uit de partij van Erdogan.
Daarmee kwam er na 25 jaar een einde aan de zeggenschap van Erdogans AKP (en diens voorloper) in de miljoenenstad. Ook de hoofdstad Ankara kwam in handen van de oppositie. Zo ontstond er een deuk in het imago van onoverwinnelijkheid van de president.
Dit jaar hebben de verschillende oppositiepartijen, van nationalistisch tot Koerdisch, hun eigen kandidaten naar voren geschoven. Peilingen laten zien dat Antalya en Adana door die versplintering gewonnen kunnen worden door de AKP, terwijl de strijd in Istanboel ineens veel spannender is geworden.
De AKP kan last krijgen van de opkomst van de ultraconservatieve Nieuwe Welvaartspartij (YRP). "De partij lijkt kiezers te trekken die boos zijn over het economisch beleid of vinden dat Erdogan en zijn AKP niet conservatief genoeg zijn", legt Ülgen uit. "Ze gebruiken de lokale verkiezingen slim om zich af te zetten van de AKP", vult Koru aan.
Turkije heeft door mismanagement al bijna 2,5 jaar last van torenhoge inflatie. En het bestrijden ervan neemt meer tijd in beslag dan verwacht. Vooral gepensioneerden zijn boos, omdat deze groep nog geen inflatiecorrectie heeft gehad.
Nick Augusteijn werkt sinds 2017 voor NU.nl en is actief voor de algemene nieuwsredactie. Hij woont sinds 2011 afwisselend in Istanboel en Nederland. Hij deed verslag van meerdere Turkse verkiezingen en de aardbeving in 2023.
Als de oppositieburgemeesters in Istanboel en Ankara herkozen worden, dan wordt dat als winst gezien. "Ook als er provinciesteden in handen komen van Erdogans AKP", stelt Esen. "Het resultaat in Istanboel is niet alleen bepalend voor het aanzien van de regering, maar vooral ook voor de invloed en reputatie van Erdogan."
Esen verwacht dat Erdogan lastige jaren tegemoet gaat als zijn kandidaat er niet in slaagt in Istanboel te winnen. "Hij zal van twee kanten druk ervaren. De YRP laat zien dat je stemmen van de AKP kunt afsnoepen en Imamoglu krijgt bij een nieuwe termijn als burgemeester van Istanboel de wind in de zeilen."
Peilingen wijzen uit dat Imamoglu een neuslengte voorligt op AKP-kandidaat Murat Kurum, de voormalige minister van Milieu en Urbanisatie.
"Imamoglu lijkt op eigen kracht opnieuw te gaan winnen", zegt Ülgen. "Dat maakt van hem voorlopig de enige mogelijke uitdager voor het presidentschap in 2028."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen