"Betaald voetbal = betaald worden." De noodkreet van de speelsters over de salarissen in de Eredivisie bracht vorige week een schok teweeg in het vrouwenvoetbal. Na zeventien jaar is er nog steeds geen cao in de Vrouwen Eredivisie. Dat begint te wringen nu de sport steeds professioneler wordt.
Het merendeel van de Eredivisie-voetbalsters krijgt geen salaris en ontvangt alleen een onkostenvergoeding of vrijwilligersvergoeding. Alleen bij Ajax, de rijkste club van de Eredivisie, staan alle selectiespeelsters voor veertig uur en minimaal het wettelijk minimumloon op de loonlijst.
En dat is precies wat alle speelsters in de Eredivisie willen. En waar ze volgens Niels Jansen, universitair docent arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam, ook recht op hebben. "Gelijke arbeid moet je gelijk belonen en dan wegen de omstandigheden niet mee. Onderscheid tussen mannen en vrouwen zie je in geen enkele andere cao in ons land terug."
Maar hoe hard de roep ook klinkt, een minimumloon voor iedereen in de Vrouwen Eredivisie zal er niet snel komen. Geld is nog altijd het grote struikelblok in de competitie.
Over bedragen praten betrokkenen in het vrouwenvoetbal niet graag. Maar iedereen erkent dat een vrouwenteam op dit moment geld kost voor de twaalf Eredivisie-clubs. De rekening wordt betaald uit de pot van de mannen. De tekorten worden dus alleen maar groter als alle speelsters een minimumloon krijgen.
Een berekening van NU.nl (zie kader hieronder) leert dat een professionele selectie met 23 speelsters en 5 stafleden zeker 800.000 euro per seizoen kost. Enkele betrokkenen bevestigen dit bedrag bij benadering.
Daar komen nog andere kosten bij, zoals het gebruik en onderhoud van de velden, de huur van een bus en de inzet van overig (kantoor)personeel. De kosten lopen daardoor al snel op naar ruim 1 miljoen euro per seizoen.
Voor topclubs als Ajax, Feyenoord en PSV is dat een schijntje, maar voor de clubs daaronder is dat een smak geld. De Vrouwen Eredivisie brengt namelijk nauwelijks wat op.
23 speelsters: 640.000 euro
5 stafleden*: 140.000 euro
Totaal: 780.000 euro per seizoen
* = stafleden: hoofdtrainer, assistent-trainer, keeperstrainer, teammanager en een arts.
Het wettelijk minimumloon bedraagt 2.318 euro per maand voor werknemers boven de 21 jaar.
De wedstrijden in de Vrouwen Eredivisie worden sinds kort allemaal live uitgezonden op ESPN, maar de clubs krijgen daar geen geld voor. De reden: ESPN kan de productiekosten van jaarlijks 3 miljoen euro niet terugverdienen. Dat heeft Lucienne Reichardt, namens de KNVB verantwoordelijk voor de Vrouwen Eredivisie, vorige maand op een mediabijeenkomst gezegd. Als gift zitten de vrouwen in de tv-deal van de mannen.
Ook de inkomsten uit de kaartverkoop en sponsoring zetten weinig zoden aan de dijk. Volgens cijfers van de KNVB trekt een gemiddelde Eredivisie-wedstrijd dit seizoen duizend toeschouwers. De clubs verdienen ook zelden aan transfers.
"Je hoopt dat er een keer een kantelpunt komt, dat je als club wat aan een speelster verdient. Dat is op dit moment niet vaak zo", zegt oud-international Stefanie van der Gragt, die sinds vorige zomer technisch manager van de vrouwentak van AZ is.
De heilige graal is voorlopig plaatsing voor het hoofdtoernooi van de Champions League. Dat levert minimaal 500.000 euro op. Ajax pakte recent wél die jackpot, maar het was pas de eerste keer dat een Nederlandse club daarin was geslaagd.
Toch denkt ondernemer Marieke Visser dat het mogelijk is om een club draaiende te houden als die alle speelsters een minimumloon geeft. Zij onthulde vorige week een professionele vrouwenclub te gaan oprichten: Hera United. De club moet vanaf het seizoen 2025/2026 in het Olympisch Stadion in Amsterdam gaan spelen.
Het uitgangspunt van de club is dat alle speelsters kunnen leven van hun sport. Een groep investeerders, onder wie oprichter van huizenverkoopplatform Funda Marijn Pijnenborg, zal dat mogelijk maken. Uiterlijk eind mei wordt duidelijk of Hera door de KNVB wordt toegelaten.
Visser vindt dat clubs en bonden juist moeten investeren in vrouwenteams. Ze wijst op de groeiende commercie en toeschouwersaantallen. "Als je nu niet investeert, mis je de boot en blijf je in een vicieuze cirkel hangen. Wij zien vrouwenvoetbal als een kans en een groeimarkt en niet als een kostenpost. Daar geloven mijn investeerders ook in. Ze stappen er niet uit liefdadigheid in."
De realiteit is dat ADO Den Haag, Excelsior, Heerenveen, PEC Zwolle en Telstar momenteel elke euro moeten omdraaien om te overleven. Visser: "Ik snap dat het niet zo eenvoudig is, maar daardoor kan het vrouwenvoetbal niet groeien."
ADO Den Haag, Ajax, AZ, Excelsior, Feyenoord, Fortuna Sittard, sc Heerenveen, PEC Zwolle, PSV, Telstar, FC Twente en FC Utrecht.
Hoe kan het glazen plafond doorbroken worden? De clubs en de KNVB wijzen vooral naar elkaar. De KNVB is niet van plan extra geld in de Vrouwen Eredivisie te stoppen, zei bondsvoorzitter Just Spee zaterdag in het NOS-radioprogramma Langs de Lijn, ook al kan dat in de toekomst gevolgen hebben voor het Nederlands elftal.
De KNVB kan als organisator van de Vrouwen Eredivisie wél een professionaliseringsslag eisen. Zo moeten de twaalf clubs uit de Engelse Women's Super League sinds 2018 alle speelsters fulltime in dienst hebben. Dat heeft er mede voor gezorgd dat de Engelse competitie is uitgegroeid tot de sterkste van Europa.
Nederlandse clubs hoeven van de KNVB dit seizoen slechts vier speelsters voor 22 uur per week op de loonlijst hebben staan. "We willen niet dat clubs afhaken door onze licentie-eisen", verklaarde competitiemanager Reichardt vorige maand.
Bij strengere eisen zullen er clubs afvallen, is haar overtuiging. Alleen bij Ajax, FC Twente, PSV en Feyenoord beschikken speelsters over een cao. Bij AZ, dat vorig jaar na een lange afwezigheid is teruggekeerd in de Eredivisie, lopen daar gesprekken over.
Recordinternational en Ajax-aanvoerder Sherida Spitse vindt de KNVB te lief voor de clubs. "Waarom moeten we proberen te voorkomen dat clubs afhaken?", vroeg ze zich eind vorig jaar af in het NOS-programma Studio Voetbal. "Als je niet écht wil investeren in het vrouwenvoetbal, val je maar af."
Van der Gragt kent de spagaat. Als voetbalster werkte ze acht jaar lang in een supermarkt om rond te kunnen komen. "Om het niveau in Nederland omhoog te krijgen, moeten speelsters 24 uur per dag en 7 dagen per week met hun sport bezig zijn. Alleen moeten de clubs ook geld aan vrouwenvoetbal gaan verdienen of in elk geval quitte gaan spelen. Dat is nu niet zo."
Een voetbalclub is ook een bedrijf. Van der Gragt: "Als je een zaak opstart, wil je misschien ook gelijk honderd personeelsleden aannemen. Maar je moet klein beginnen en vervolgens hopen dat je elk jaar groeit. Je kunt niet gelijk van nul naar honderd. Het heeft tijd nodig."
De KNVB zit niet helemaal stil. De bond zet vooral in op meer zendtijd en aandacht voor de Vrouwen Eredivisie, zodat de competitie interessanter voor sponsoren wordt. Vorig jaar heeft de bond daar speciaal iemand voor in dienst genomen.
Bondsvoorzitter Spee vraagt de Eredivisie-speelsters daarom om tijd en geduld. "Er is een versnelling doorgemaakt, maar vrouwenvoetbal bestaat in Nederland pas sinds 1972 en mannenvoetbal sinds 1879. Dat is wel een verschil."
Maar, zegt Van der Gragt: "Het is in elk geval goed dat iedereen er nu over praat." Dat laatste hebben de speelsters uit de Eredivisie sowieso bereikt.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen