Er bestaan drie soorten bevolkingsonderzoeken: voor borstkanker, baarmoederhalskanker en darmkanker. Eraan meedoen is vrijwillig en gratis, zegt Agnes Bouwman, manager marketing en communicatie bij Bevolkingsonderzoek Nederland.
Bevolkingsonderzoeken kunnen helpen deze ziektes in een vroeg stadium op te sporen. Het Integraal Kankercentrum meldt dat het aantal nieuwe darmkankergevallen sinds 2015 sterk afneemt. Dat komt doordat beginnende kanker vaak al kan worden ontdekt voordat het uitgroeit tot kanker. Toch gaat nog steeds maar 70 procent van de mensen die in aanmerking komen in op de uitnodiging.
Om de zenuwen weg te nemen, zocht NU.nl uit wat je kunt verwachten van het baarmoederhalskanker- en darmkankeronderzoek. Bij die onderzoeken kun je zelf thuis een test afnemen. En voor wie dan vreest eigen poep uit de wc te moeten scheppen: dat is echt niet het geval.
"Je ontvangt per post een buisje met daarin een staafje. Met dat staafje prik je vier keer in je ontlasting. Dat is voldoende. Je hoeft dus geen poep op te sturen", zegt Bouwman. Je ontlasting wordt vervolgens in het laboratorium onderzocht op bloed.
"Als er bloed wordt gevonden, krijg je per post een doorverwijzing naar een ziekenhuis of behandelcentrum in de buurt. Daar worden je darmen vervolgens verder onderzocht."
Ook in het geval van baarmoederhalskanker ervaren veel vrouwen een drempel zich te laten onderzoeken. Vrouwen die de eendenbek willen vermijden, kunnen daarom sinds 2023 kiezen tussen een zelftest en een uitstrijkje.
Het voordeel van de zelftest is dat je dit thuis - in een veilige en prettige omgeving - kunt doen, wanneer het jou uitkomt. "De zelfafnametest bestaat uit een buisje met daarin een staafje. Dat staafje breng je in je vagina om een beetje vaginaal materiaal op te vangen", zegt Bouwman.
Ook dit buisje wordt vervolgens doorgestuurd naar een laboratorium en onderzocht op het HPV-virus. Als het virus wordt aangetoond, moet je alsnog naar de huisarts.
Meedoen is niet verplicht, maar wordt wel aangeraden door onder andere het KWF. Zo kan het bevolkingsonderzoek naar darmkanker op termijn jaarlijks 2.400 van de 7.000 sterfgevallen als gevolg van darmkanker helpen voorkomen.
En in het geval van baarmoederhalskanker geldt dat door vroege opsporing de ziekte beter kan worden behandeld of dat kan worden voorkomen dat de kanker zich ontwikkelt.
Heb je geen uitnodiging ontvangen, dan kun je ook niet meedoen, zegt Bouwman. "Als je klachten of symptomen hebt of daarover twijfelt, moet je altijd naar de huisarts gaan. Daarvoor is het bevolkingsonderzoek niet. Je kunt je niet zelf aanmelden om mee te doen. Je wordt automatisch uitgenodigd als je in de leeftijdscategorie valt en aan de beurt bent."
Hoe betrouwbaar zijn deze bevolkingsonderzoeken eigenlijk? Er moet altijd een afweging worden gemaakt tussen het opsporen van kankers en het onnodig ongerust maken van mensen die vervolgens niet ziek blijken te zijn, zegt Patricia Hugen, programmamanager bevolkingsonderzoeken naar kanker bij het RIVM.
"Helaas weet je dat niet van tevoren. Ook worden niet alle kankers opgespoord, dus het kan ook zijn dat iemand onterecht wordt gerustgesteld en dat er enige tijd later toch kanker blijkt te zijn. Het blijft dus altijd een afweging tussen de voor- en nadelen. Maar in het algemeen kun je zeggen dat meedoen een verantwoorde keuze is. Anders zouden de bevolkingsonderzoeken naar kanker niet worden aangeboden."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen