Looi van Kessel is assistent-professor literatuurwetenschap en genderstudies aan de Universiteit Leiden. Van Kessel is ook hoofdredacteur van het Tijdschrift voor Genderstudies.
Freya Terpstra is coördinator bij de belangenvereniging Transgender Netwerk. In haar werk komt ze op voor de rechten van zogeheten genderdiverse jongeren.
NU.nl heeft beide deskundigen gevraagd inhoudelijk te reageren op enkele reacties onder het eerdergenoemde artikel. De in dit stuk geciteerde NUjij-comments kunnen als kwetsend worden ervaren.
NUjij'er: "Het is tegenwoordig geen populaire mening, maar ik kan werkelijk helemaal niks met gender. Je geslachtskenmerken bepalen toch of je man of vrouw bent? Hoe kun je nu zeggen dat je een vrouw bent, terwijl je mannelijke geslachtskenmerken hebt? Ik vraag me ook af of deze mensen er altijd zijn geweest of dat het typisch iets van deze tijd is."
Terpstra van Transgender Netwerk: "Iedereen heeft een genderidentiteit (hoe je je voelt, red.). Als het geslacht dat je bij je geboorte hebt gekregen klopt met wie jij bent, ben je misschien niet zo bezig met je gender. Dat is anders voor mensen bij wie het geslacht dat zij bij hun geboorte hebben gekregen niet klopt met wie ze zijn. Hun identiteit past dan niet bij de letter (m of v) die ze bij hun geboorte hebben gekregen. Met de woorden 'gender' en 'geslacht' kun je preciezer beschrijven wat je bedoelt."
Assistent-professor Van Kessel: "Die culturele invulling van gender is in de geschiedenis niet altijd hetzelfde geweest. De associatie van de kleur roze met meisjes en de kleur blauw met jongens is bijvoorbeeld pas halverwege de twintigste eeuw ontstaan. Voor die tijd droegen baby's gewoon allemaal dezelfde witte jurkjes."
"Het is wat lastig om beweringen te doen over transgender personen in de geschiedenis. De taal die we nu gebruiken, bestaat nog maar kort. Eerder hadden mensen dus niet de juiste taal om over hun gevoel te praten als dat niet overeenkwam met hun geboortegeslacht. Maar er zijn genoeg voorbeelden van mensen die leefden naar de conventies van het tegenovergestelde geslacht. Een bekend voorbeeld is Chevalier d'Éon: een Franse diplomaat uit de achttiende eeuw die als man was geboren, maar als vrouw door het leven ging. Hoewel zij dus niet de taal had om over zichzelf te praten als transgender vrouw, zouden we haar nu wel zo kunnen beschrijven."
NUjij'er: "Als je een vergelijking zou moeten maken, dan is de beste uitleg van gender en geslacht: het verschil tussen fictie en non-fictie."
Van Kessel: "Deze vergelijking suggereert dat geslacht een eenduidig fenomeen zou zijn en gender een fantasie. Maar geslacht is helemaal niet altijd zo makkelijk te duiden. Je biologische sekse is afhankelijk van verschillende kenmerken: chromosomen, hormonen, geslachtsklieren, primaire geslachtsorganen en secundaire geslachtsorganen. En die komen zeker niet altijd overeen. Sterker nog, bij veel van deze kenmerken bestaat er veel variatie tussen mensen. Dat we met elkaar hebben afgesproken dat bepaalde waarden in al deze kenmerken bij het geslacht 'man' horen en andere waarden bij het geslacht 'vrouw', wekt de onjuiste indruk dat er slechts twee geslachten zijn. Terwijl we in feite ook qua geslacht veel beter kunnen spreken van een spectrum met veel variatie tussen kenmerken van mannelijkheid en vrouwelijkheid."
"Dat gender slechts een fantasie zou zijn, is ook niet waar. Natuurlijk is gender historisch en cultureel bepaald. Het gaat om de maatschappelijke en culturele invulling die we aan biologische sekse geven. Maar dat wil niet zeggen dat gender geen echte uitwerking heeft op mensen. Genderrollen zijn zo diep verankerd in onze maatschappij, dat ze heel echt aanvoelen. Het voelt niet 'normaal' als een niet-transgender man op hoge hakken en in een jurk zou rondlopen. Sterker nog: hij zal waarschijnlijk vreemd aangekeken worden en misschien wel lastiggevallen worden."
Terpstra: "Volgens onderzoek is ten minste 0,7 procent van de mensen in Nederland in transitie geweest en identificeert 1,8 procent van de Nederlanders zich niet als man óf vrouw. Ander onderzoek wijst uit dat 3,9 procent van de Nederlanders zich niet eenduidig identificeert met het geslacht dat ze bij hun geboorte hebben gekregen."
NUjij'er: "Het NU.nl-artikel wekt de indruk dat er in de natuur van de mens drie verschillende uitingsvormen van sekse zijn: man, vrouw en intersekse. Alle drie met hun typische kenmerken. Het hoeft toch geen betoog dat dit bezijden de waarheid is. De intersekse is het product van een chromosomale afwijking. Als mensen met drie armen worden geboren, noemen we dat ook een afwijking van de stereotiepe verschijningsvorm. Je hoeft iets niet dwangmatig te normaliseren, zodat die groep beschermd zal zijn tegen starende blikken."
Terpstra: "Intersekse-zijn gaat niet altijd over chromosomen en kun je niet altijd aan iemands uiterlijk zien. Je zult als intersekse persoon dus niet per se starende blikken krijgen. Los daarvan is het natuurlijk een prima idee om ook iemand met drie armen niet vervelend na te staren."
Van Kessel: "Er zijn inmiddels meer dan dertig intersekse variaties met elk een eigen oorzaak bekend. Die variaties komen natuurlijk voor in de mens en er valt meestal prima mee te leven. Intersekse personen strijden voor het recht dat er geen medische keuzes over hun lichaam gemaakt worden, voordat ze daar zelf over kunnen beslissen. Geen genitale operaties vlak na de geboorte bijvoorbeeld. Het lijkt me niet vreemd dat iemand zelf wil beslissen over zo'n ingrijpende operatie."
NUjij'er: "Iedereen mag zich voelen en gedragen zoals ze willen. Die vrijheid is er gelukkig! Maar zullen we niet meer doen alsof het een recht is dat de hele wereld jou begrijpt en het met je eens is? Als we allemaal gewoon netjes en respectvol tegenover elkaar zijn, dan is dat al heel wat in deze wereld…"
Terpstra: "Je hoeft mensen niet te begrijpen om hen te respecteren. Ook transgender mensen willen net als iedereen gewoon hun leven kunnen leiden. Helaas krijgen zij vaak te maken met discriminatie en geweld."
"De Groene Amsterdammer onderzocht bijvoorbeeld online haat tegen deze groep. Die vijandigheid was alleen afgelopen jaar al met 67 procent gestegen. In Nederland worden transgender mensen ook zeven keer zo vaak mishandeld of met mishandeling bedreigd dan niet-transgender mannen. En ook op de arbeidsmarkt worden transgender mensen vaker slachtoffer van verbaal, seksueel en fysiek geweld."
Van Kessel: "Het is fijn dat we in een vrij land wonen en vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Maar we moeten ervoor waken dat die vrijheid van meningsuiting gaat botsen met het recht om niet gediscrimineerd te worden. De balans schiet helaas te vaak door in het nadeel van transgender en intersekse personen."
Source: Nu.nl algemeen