Verschillende partijen zouden liever zien dat NS eerst kijkt naar mogelijkheden om kosten te besparen. Bijvoorbeeld door het afstoten van verlieslatende onderdelen in het buitenland of het uitstellen van de aanschaf van nieuwe treinen.
Dinsdag was Koolmees naar Den Haag gekomen voor een hoorzitting. Daar wilden de Kamerleden meer horen over waarom een prijsverhoging nodig zou zijn. De NS-topman wees op de hogere uitgaven voor personeel, energie en materieel. Ook speelt mee dat er nog altijd minder reizigers zijn dan in 2019, het laatste jaar voor de coronapandemie.
Dit dwingt de vervoerder om de prijzen te verhogen, zei Koolmees. Enige andere optie is dat de politiek extra geld bijlegt om NS te compenseren voor de hogere kosten. Iets dat het parlement afgelopen jaar ook besloot, waardoor NS de kaartjes in 2024 niet duurder hoefde te maken.
NS zou graag zien dat de Tweede Kamer deze maatregel doortrekt, maar die staat niet te springen. "Ik vind dit wel makkelijk om te zeggen", zei NSC-Kamerlid Olger van Dijk als reactie op het verzoek voor structureel 120 miljoen euro vanuit de politiek. "Kan de NS niet extra besparen."
Weliswaar heeft het bedrijf al een bezuinigingsoperatie in gang gezet van 1,4 miljard euro. Maar Van Dijk vroeg zich af of er niet nog ruimte was voor extra besparingen. Hij wees daarbij op het Duitse bedrijfsonderdeel Abellio, waar NS verlies op maakt.
De VVD vroeg zich eveneens af of NS geen activiteiten kon afstoten die weinig te maken hebben met het verzorgen van treinvervoer in Nederland. "Ik denk dan aan extra dienstverlening zoals OV-fietsen, taxi's of deelauto's", aldus Hester Veltman.
PVV-Kamerlid Hidde Heutink vroeg op zijn beurt om een garantie van Koolmees dat 120 miljoen euro per jaar genoeg is. Reizigers moeten er dan bovendien vanuit kunnen gaan dat ze een zitplaats hebben en dat de trein op tijd is. "We voelen ons met de rug tegen de muur gezet", zei Heutink.
Een garantie kon Koolmees naar eigen zeggen niet geven, onder meer omdat ProRail de komende jaren veel aan het spoor moet werken, wat voor hinder zorgt. Daarnaast blijft de arbeidsmarkt krap, waar zowel NS als ProRail last van hebben.
In het afstoten van aanvullende diensten zoals de fiets en taxi, zag Koolmees ook weinig. "Die diensten lopen goed en het verleidt de reiziger juist om vaker voor de trein te kiezen." Het uitstellen van de komst van nieuwe treinen zou ook geen goed zijn omdat veel treinen juist aan vervanging toe zijn.
Liever ziet hij dat reizigers worden gestimuleerd om in daluren te reizen. Dit maakt de treinen in de spits minder vol en op rustige momenten juist wat voller.
In dit verband stelde de topman afgelopen jaar voor om te werken met 'tariefdifferentiatie', Dit betekende dat je in de spits meer moet betalen en in de daluren juist minder. Maar de Tweede Kamer wilde er toen niets van weten. Toch hoopt Koolmees alsnog op politieke steun om reizigers te verleiden in de rustige uren te reizen. Aan welke maatregelen - anders dan de spitsheffing - hij precies denkt is niet duidelijk.
Rover-voorman Freek Bos, die ook was uitgenodigd voor de hoorzitting, deed een voorzetje. Hij stelde een variabele thuiswerkvergoeding voor, waarbij werkgevers op bijvoorbeeld de rustige maandag en vrijdag een hogere onbelaste thuiswerkvergoeding mogen geven dan op de drukke dinsdag en donderdag.
Donderdag is er een debat in de Tweede Kamer over de ontwikkelingen op het spoor. Daar staan de aangekondigde prijsverhogingen van NS ook op de agenda.
Source: Nu.nl economisch