Burgemeester Reinders bepleit het opleggen van een bestuursrechtelijke last onder dwangsom en boetes of taakstraffen als ouders zich niet aan opgelegde voorwaarden houden. Ik zal in deze reactie niet ingaan op alle juridische complicaties die samenhangen met deze voorstellen. Ik beperk mij tot een inhoudelijk commentaar.
De zorgen van de burgemeesters over deze vormen van jeugdcriminaliteit zijn terecht. Ook rechters maken zich grote zorgen. Repressieve maatregelen richting ouders zullen echter geen effectief middel zijn om deze vormen van jeugdcriminaliteit te bestrijden.
Over de auteur
Ronny van de Water is senior rechter. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Ouders zijn juridisch niet verantwoordelijk te stellen voor alles wat hun kinderen doen. Het is niet voor niets dat de financiële aansprakelijkheid beperkt is tot het veertiende levensjaar van een kind. Ouders kunnen bij pubers, die zich in een fase van losmaken van hun ouders bevinden, nu eenmaal niet permanent toezicht houden op wat kinderen allemaal buiten de woning uitspoken.
Het belangrijkste argument dat pleit tegen de voorstellen van burgemeester Reinders is dat bij verreweg de meeste ouders er geen sprake is van onwil, maar van onmacht. Bij het opleggen van een sanctie dient er sprake te zijn van verwijtbaarheid en dat is bij onmacht vaak niet het geval. Het opleggen van een sanctie leidt tot een onnodige juridisering van de verhouding tussen overheid en ouders.
Het zal eerder tot meer wantrouwen jegens de overheid leiden dan tot meer vertrouwen. Juist vertrouwen in elkaar is nodig om tot een gezamenlijke aanpak te komen. Voor veel ouders van jeugdigen die verdacht zijn van of veroordeeld zijn voor deze ernstige strafbare feiten geldt dat zij verkeren in omstandigheden waarbij er sprake is van overleven. Meestal is er sprake van een combinatie van factoren zoals structurele armoede, overbelasting, gebroken gezinsproblematiek, forse gedragsproblematiek, ggz-problematiek of licht verstandelijke beperkingen.
Deze ouders, bij wie sprake is van onmacht, hebben geen repressieve sancties nodig, maar effectieve hulpverlening bij de aanpak van alle problemen die spelen binnen het gezin. En juist op dat punt schiet de overheid al decennia ernstig tekort.
Uit het vorig jaar verschenen proefschrift van Sharon Stellaard is gebleken dat vijftig jaar overheidsbeleid in de jeugdzorg er toe heeft geleid dat kwetsbare jongeren niet de hulp krijgen die ze nodig hebben, de jeugdzorg steeds complexer wordt en de kosten blijven stijgen. Met de in 2015 ingevoerde Jeugdwet, waarbij de jeugdzorg is gedecentraliseerd naar gemeenten, is het er niet beter op geworden. Gebrek aan kennis en kunde, verder toegenomen bureaucratie, versnippering van zorg en de marktwerking hebben een desastreuze uitwerking op de kwantiteit en kwaliteit van de jeugdhulpverlening.
Wachtlijsten zijn fors toegenomen, het verloop onder personeel in de jeugdhulpverlening is onverminderd groot en steeds minder tijd wordt besteed aan daadwerkelijk hulpverlening. Geregeld staan jeugdigen op een wachtlijst voor jeugdhulp op het moment dat zij zich schuldig maken aan een ernstig strafbaar feit. Ouders hebben vaak al diverse keren aan de bel getrokken over de zorgen die er zijn, maar vanuit de jeugdhulpverlening is er nog niets gedaan.
Mijn oproep aan de burgemeesters van Nederland is om het niet te zoeken in sancties richting ouders, maar in maatregelen die de jeugdhulpverlening na vijftig jaar achteruitgang eindelijk eens vooruit gaat helpen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden