Dat schrijft de onafhankelijke Russische onderzoeksite Vjorstka. Soldaten die zich niet de vuurlinie in laten sturen worden soms dagenlang aan een boom vastgebonden of in de kou in een kuil gevangengehouden, een gewoonte die het Russische leger over heeft gehouden aan de oorlog in Tsjetsjenië. De ergste misstanden doen zich op de gevaarlijkste plekken aan het front voor, waar de soldaten vrijwel permanent onder vuur liggen en vaak maandenlang niet worden afgelost.
‘Het is een hel hier’, meldde een Russische militair vanaf de frontlinie bij Krynki, een plaats op de linkeroever van de rivier de Dnipro waar de Russen maandenlang de Oekraïners probeerden te verdrijven. Volgens hem werd de ene na de andere groep soldaten vooruit gestuurd, bijna niemand keerde terug.
Over de auteur
Bert Lanting is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Hij was eerder correspondent in Rusland, de Verenigde Staten en Brussel.
Hun eenheid werd volgens hem voortdurend beschoten, met als resultaat dat de contractmilitairen en de ex-gevangenen volledig doordraaiden. ‘Zij weten dat iedereen eraan gaat. Daarom maken ze het de gewone jongens tot een hel. Ze zijn totaal losgeslagen. Ze hebben hier in letterlijke zin hun eigen strafkamp gecreëerd.’
Op videobeelden die hij en andere soldaten van zijn eenheid doorstuurden is te zien hoe een groep militairen vier soldaten voor straf in de vrieskou naakt een kuil in jaagt. Een van hen krijgt een stomp in zijn gezicht. ‘En jij naar de kuil, hoer, om te copuleren!’ De militairen zouden hen vervolgens gedwongen hebben elkaar in de kuil te verkrachten, terwijl ze lachend toekeken.
De 32-jarige soldaat Misja Maltsev die de beelden doorstuurde aan Vjorstka, zelf overigens ook een ex-gevangene, klaagde dat gewonde soldaten niet werden geëvacueerd, maar zo snel mogelijk werden opgelapt en weer in de strijd werden gegooid. Gesneuvelde kameraden moesten ze van hun commandanten laten liggen. Zelf zat hij vier dagen in een kuil met de lijken van soldaten van wie hij koekjes uit hun zakken pikte om te overleven.
‘Wie zijn mond open doet, krijgt meteen het bevel op te rukken naar een plaats waarvan je nooit levend terug zal keren’, meldde hij in de video, kort voor hij zelf met zijn eenheid zou omkomen bij een poging Krynki te bestormen.
Op een andere video vanuit de frontlinie in Oekraïne is een soldaat te zien die aan een boom bungelt, met een vuilniszak over zijn hoofd. ‘Op deze wereld is geen plaats voor lafaards’, staat er op een bordje dat om zijn nek is gehangen. ‘Daar heb je nog zo'n deserteur’, hoor je iemand zeggen. ‘Die vent hebben ze echt genaaid.’ De beelden zouden afkomstig zijn van het mobieltje van een Russische soldaat die door de Oekraïners krijgsgevangen werd gemaakt.
Een andere soldaat werd wegens dienstweigering aan een boom werd vastgebonden en moest daar twee dagen moest blijven staan, zonder eten of water. Uiteindelijk gaf hij op en stemde hij ermee in dat hij naar het front zou worden gestuurd.
Formeel moeten soldaten die een bevel weigeren voor de krijgsraad verschijnen, maar volgens Vjorstka worden ze aan het front door hun commandanten gestraft of gelyncht door hun andere soldaten. ‘Aan het front is normbesef een rekbaar begrip’, citeert de site een soldaat, die Vjorstka videobeelden doorspeelt van Wagnerhuurlingen die afrekenen met soldaten die verantwoordelijk zouden zijn voor de dood van hun kameraden.
Ze worden met stokken afgetuigd, terwijl hun collega’s gedwongen worden een diepe kuil te graven. Een andere soldaat wordt geschopt. Weer een andere krijgt de loop van een machinegeweer tegen zijn hoofd gezet. ‘Genoeg, vergeef me, alstublieft’, smeekt hij. ‘Afgelopen, je bent al een 200’, schreeuwt de Wagnerhuurling tegen hem. ‘200’ is de Russische code voor een gesneuvelde soldaat. Op de achtergrond klinken schoten, maar het is onduidelijk of er daadwerkelijk iemand wordt doodgeschoten.
Een Russische officier bij de luchtlandingstroepen bevestigt tegenover Vjorstka dat er soms hard wordt opgetreden tegen gemobiliseerde soldaten, maar volgens hem is dat nodig in een oorlog. ‘Als je de discipline wil handhaven, moet je ze keihard te grazen nemen’, legt hij uit. ‘Weet je hoeveel 500’s (deserteurs, red.) we hier hadden? Als je niet in de aanval wilt, dan ga je de kelder in. Dat is het enige dat werkt!’
De beschrijving van de misstanden aan het front door Vjorstka komt overeen met eerdere klachten van opgeroepen Russische reservisten. Ook zij meldden dat zij door hun officieren werden bedreigd als ze weigerden zich zonder voldoende bewapening of artilleriesteun in de vuurlinie te laten sturen. Volgens sommige berichten zouden er vlak achter de frontlinie zelfs speciale eenheden opereren die klaar staan om vluchtende Russische soldaten neer te schieten.
Het komt ook voor dat reservisten die voor straf gevangen werden gezet in een kuil hun commandanten moeten betalen om eruit vrijgelaten te worden. Die praktijk pasten de Russen ook vaak toe tijdens de oorlog in Tsjetsjenië, al waren het toen meestal Tsjetsjeense mannen die in de kuilen gevangen werden gezet om hun families losgeld af te persen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden