De Britse zangeres Raye barst zaterdagavond in tranen uit als haar naam voor de zesde keer die avond uit een Brit Awards-envelop komt. Het zijn de belangrijkste muziekprijzen van het Verenigd Koninkrijk en daarmee ook van internationaal belang, gezien de invloedrijke positie die het Verenigd Koninkrijk nog altijd heeft in de westerse popmuziek.
Raye (Rachel Keen in haar paspoort) sleepte eerder op de avond al de veelkleurige beeldjes binnen voor song van het jaar (Escapism., met 070 Shake), beste nieuwe artiest, beste r&b-act, songwriter van het jaar en artiest van het jaar. Op het einde van de avond komt daar nog de belangrijkste prijs bij: album van het jaar.
Over de auteur
Els de Grefte is popredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over popmuziek en cultuur in brede zin.
Ze wint de albumprijs voor haar debuut, My 21st Century Blues, en kan het maar amper geloven. De 26-jarige zangeres is de eerste artiest die zo veel Brit Awards op één avond wint, ze won er in één keer evenveel als Oasis en David Bowie in hun hele carrière.
Rayes tranen stromen van verbazing, van ongeloof, van vreugde en van ontlading. De winst heeft een grote symbolische waarde, omdat ze zich met dit album vrij vocht van platenmaatschappij Polydor (onderdeel van Universal Music Group).
Bij dat label tekende Raye in 2014 een contract voor vier albums. Ze maakte een eerste album, maar Polydor liet het jarenlang op de plank liggen. Als onderdeel van een groot commercieel bedrijf wachtte het label het perfecte moment voor release af, en beperkte het haar creatieve vrijheid ten faveure van beoogd hitsucces.
In die jaren schrijft Raye mee aan succesvolle, commerciële dancehits voor artiesten als Charli XCX, Major Lazer en David Guetta. Helemaal onbenut blijft haar krachtige stem niet, ze zingt bijvoorbeeld You Don’t Know Me van Jax Jones. Ook brengt ze twee solo-ep’s uit, Second en Euphoric Sad Songs. De liedjes zijn tekstueel persoonlijk, maar muzikaal gezien behoorlijk generiek.
Maar Raye wil niets liever dan haar eigen album uitbrengen, en gooit in 2021 haar frustratie in een serie tweets de wereld in. ‘Ik heb alles gedaan wat ze van me vroegen’, schrijft de zangeres op toen nog Twitter. ‘Ik ben van genre gewisseld, heb zeven dagen per week gewerkt. Iedereen in de muziekindustrie weet dat. Ik ben er klaar mee om een beleefde popster te zijn. Ik wil mijn album nu maken, dat is alles wat ik wil.’
Niet lang daarna breekt ze met haar label en anderhalf jaar later brengt ze eindelijk haar debuutalbum uit, in eigen beheer. Het album is onbetwistbaar authentiek: alleen al qua genre beweegt Raye duidelijk van dance meer naar r&b, al blijft ze veilig binnen de poplijnen. Haar stem en allure werd opeens vergeleken met Amy Winehouse en Adele, die nog ver te zoeken waren op haar werk onder het juk van Polydor.
Ze noemde haar debuutalbum 21st Century Blues, en dat is thematisch gezien precies wat het album is. Ze bespreekt veel van de problemen waar ze als vrouw in deze tijd tegenaan loopt. Van klimaatstress (in het nummer Environmental Anxiety) en een verstoord lichaamsbeeld (Body Dysmorphia) tot seksueel geweld: nu er geen label meer meekijkt kan Raye alles bepreken wat haar dwars zit.
Vooral Ice Cream Man is een diep persoonlijk en kwetsbaar lied, waarin ze zingt over het seksuele geweld waar ze in haar leven herhaaldelijk slachtoffer van werd. ‘And I was seven/ Was twenty one, was seventeen and was eleven/ It took a while to understand what my consent means/ If I was ruthless, they’d be in the penitentiary/ But all the stress of being honest wouldn’t help me.’
Het nummer leidde afgelopen zomer op Lowlands voor een van de meest emotionele momenten van het festival. ‘Ik hoop echt dat je je niet herkent in deze tekst’, leidt Raye het nummer in. Uit het aantal huilende mensen in het publiek en de statistieken die Raye zelf noemt, blijkt die hoop helaas ongegrond.
Rayes show op Lowlands was sowieso indrukwekkend: live komt haar krachtige soulstem het best tot z’n recht. Vanwege een rugblessure moest ze de hele show blijven zitten in een grote Chesterfield-fauteuil. Die beperking deed niets af aan haar jaren-vijftig-glamour die hand in hand ging met verrassend indrukwekkende muzikaliteit, veel meer nog dan op het album te horen is.
Live wordt pas echt duidelijk dat Raye meent wat ze zingt, dat ze de diepe dalen waarover ze zingt echt heeft meegemaakt en dat die haar nog altijd pijn doen. Versterkt door de jaren waarin ze zich niet heeft kunnen uiten zoals ze wilde, komt haar boodschap des te krachtiger aan.
Die kracht maakt van 21st Century Blues het beste Britse album van het jaar, althans volgens een jury van meer dan duizend Britse muziekprofessionals. Na een tijdje hoofdschuddend haar tranen te drogen neemt Raye zaterdagavond haar eveneens huilende oma mee het podium op. ‘Jullie hebben geen idee wat dit voor mij betekent’, verzucht ze.
3x Raye
• Raye ziet Nina Simone als een groot voorbeeld. Niet alleen muzikaal: Simone sprak zich, tegen de wensen van haar platenlabel in, uit tegen seksisme en racisme.
• Op haar 17de bracht Raye al haar eerste ep uit in eigen beheer. Welcome to the Winter was gratis te beluisteren op muziekplatform Soundcloud.
• Raye ging als tiener naar de BRIT-school, een prestigieuze school voor podium- en creatieve kunsten. Deze school wordt deels gefinancierd met de winsten van de Brit Awards.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden