‘Het kan morgen weer gebeuren’, gonsde het de afgelopen week in medialand.
Het onheilspellende zinnetje werd vorige week uitgesproken door SP-Kamerlid Michiel van Nispen bij de presentatie van het rapport Blind voor mens en recht. Het rapport was het werk van de parlementaire enquêtecommissie die de afgelopen twee jaar onderzoek had gedaan naar de op hol geslagen fraudebestrijding in Nederland. De alarmerende conclusie: het toeslagenschandaal staat niet op zichzelf. Het zwaard van een te scherp afgesteld fraudebeleid hangt talloze Nederlanders nog altijd boven het hoofd.
Alarmerende conclusies, daar kunnen wij journalisten wel wat mee. Talkshowgast na talkshowgast – vooral de politici – werd op hoge toon gevraagd hoe het kan bestaan dat de dreiging van een verpletterende fraudebestrijding nog niet is weggenomen.
Over de auteur
Hassan Bahara is tv-recensent voor de Volkskrant.
Sven Kockelman van Op 1 tegen Pieter Omtzigt: ‘Wanneer is dit nou eens een keer afgelopen? Wanneer is het klaar?’
Mooi, zoveel betrokkenheid bij de journalistieke beroepsgroep. Alleen wel een tikkeltje laat, kon je ook denken. Bovendien ook blind voor de opmerkelijke zin die volgde op het veel geciteerde ‘Het kan morgen weer gebeuren’.
‘En het kan ieder van ons overkomen’, liet SP-Kamerlid Van Nispen daarop volgen.
Werkelijk? Ieder van ons?
Ik vrees dat de overgrote meerderheid van de slachtoffers van het Nederlands fraudebeleid niet Van Nispen zullen heten maar iets anders, laten we het ‘iets buitenlands’ noemen. En dat wijst op een diepere maatschappelijke rot, vrees ik, dan alleen ondeugdelijke fraudewetgeving.
Ook in de NTR-talkshow De Sociëteit, elke zondagavond op NPO 3, was er weinig oog voor die meer fundamentele problematiek. Host Ajouad Miloud had onder meer oud-Tweede Kamerlid Renske Leijten en Jaïr, zoon van een toeslagenslachtoffer, aan tafel. Met Jaïr werden nog eens de afgrijselijke gevolgen van het toeslagenschandaal doorgenomen: verjaardagen die niet gevierd kunnen worden vanwege geldgebrek, een moeder die het eten letterlijk uit haar mond moet sparen voor haar kinderen.
Leijten mocht nog eens uit de doeken tot wat voor een genadeloze moloch de Nederlandse fraudebestrijding is uitgegroeid. Mensen die om kleine administratieve fouten tot fraudeur worden bestempeld, maximale terugvorderingen die onmiddellijk betaald moeten worden.
Kortom, ook bij De Sociëteit de geijkte zaken die het bloed binnen recordtijd zullen doen koken. En uitstekend dat hier oog voor is, maar boven deze ellende hangt natuurlijk een zeker politiek en maatschappelijk klimaat dat de fraudebestrijding afgericht heeft op het vernielen van een specifieke groep mensen, mensen die in zekere politieke- en mediakringen al jaren afgeschilderd worden als niet te vertrouwen uitvreters, als profiteurs van ‘onze’ sociale voorzieningen.
Het kán morgen ook gebeuren. Inderdaad. En bepaalde groepen hebben dat eerder te vrezen dan andere. Talkshows zouden zich daar misschien iets meer het hoofd over moeten breken.
Toch maar een opbeurende noot: niet alle slachtoffers van het toeslagenschandaal zijn blijvend geknakt. Bij Jaïr is geen spoortje bitterheid te merken. Hij maakt tegenwoordig de podcast WatNu?, waarmee hij probeert iets te betekenen voor andere jonge slachtoffers van het toeslagenschandaal.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden