Het is de gedroomde ambitie van elke topclub in het voetbal: het moment waarop alles samenvalt, waarop de uitgedragen visie de juiste zienswijze blijkt en het aankoopbeleid slaagt. ‘Het is sneller gegaan dan verwacht’, oordeelt directeur voetbalzaken Earnest Stewart van PSV over de stevige greep van PSV op de eredivisie. ‘Dat zegt ook iets over de spelers, over hun kwaliteit, leergierigheid en de intensiteit waarmee ze voetballen.’
Het net-niet-gehalte van de laatste jaren is vervangen door suprematie, hetgeen zondag in de topper tegen kampioen Feyenoord moet leiden tot een volgende stap richting de al bijna niet te missen titel. PSV onderging een metamorfose. Van zestien punten achterstand op kampioen Ajax in de eindstand van 2021, om het uiterste aan te geven, naar 10 punten voorsprong op Feyenoord drie jaar later, en liefst 29 op Ajax.
Het is een kwestie van winnen op een stijlvolle manier, in harmonie met elkaar, met een uitgekiende selectie die het publiek doet opveren van de stoel. Met een trainer, Peter Bosz, en een directeur voetbal die zweren bij vermaak, vanwege het besef dat voetbal zonder spektakel geen meerwaarde heeft.
Over de auteur
Willem Vissers is ruim 25 jaar voetbalverslaggever voor de Volkskrant. Hij versloeg acht WK’s. In 2022 is hij uitgeroepen tot sportjournalist van het jaar.
‘We willen op een bepaalde manier spelen, met voetballers die daarbij passen en creatief kunnen zijn’, aldus Stewart. ‘Elke club heeft een ander dna. We willen dat het publiek zich kan identificeren met het voetbal van PSV.’
De basis voor het succes lag, na een goed laatste half jaar onder de vorige trainer Ruud van Nistelrooij, in de zomer en is mede bepaald door de eerste van vier confrontaties met Feyenoord, op 5 augustus, in de Kuip om de Johan Cruijff Schaal. Dat duel is symbolisch voor het verdere verloop van het seizoen.
Een paar imposante reddingen van PSV-doelman Walter Benitez in de beginfase tegen het favoriet geachte Feyenoord. Maar gaandeweg wordt PSV veel sterker en valt de beslissende goal van Noa Lang, na een typerende aanval; een strakke, halfhoge dieptepass van Olivier Boscagli, het technisch vaardige afleggen en het inzicht van Ismael Saibari, plus het afwerken van Noa Lang.
PSV kreeg het gevoel dat de nieuwe aanpak aansloeg, de veeleisende speelwijze van Bosz met veel ruimte in de rug en een tactiek die saamhorigheid vereist, fitheid, lef en technisch vermogen. Stewart: ‘Vanaf dag 1 was er bevestiging. Door zo’n snelle beleving van succes, ook in de voorronde van de Champions League, gingen spelers nog meer geloven in de aanpak.’
Voor de supporters, met de frustratie van vijf seizoenen zonder landstitel, gold hetzelfde. Reza Athar (36), een docent en dj uit Nijmegen, is een opvallende aanhanger van PSV, op X bijvoorbeeld, met onderkoelde humor en een knipoog.
Hij gaat nog verder terug in de tijd, voor het aangeven van de kentering. ‘Voor mij was het vertrek van Toon Gerbrands (in 2022) als algemeen directeur het beslissende moment, met Marcel Brands als opvolger. Brands treedt minder op de voorgrond en stippelde een visie uit voor de langere termijn, ook in financieel opzicht. PSV was de laatste jaren vaak een zaak van net-niet. Afgelopen zomer is de portemonnee getrokken om met pure kwaliteit balans in de selectie te brengen, met echte winnaars ook. Het hangt volgens mij nu minder af van één speler. Stewart heeft Bosz een selectie gegeven waarmee hij het spel kan spelen dat hij wil spelen.’
Jerdy Schouten was zo’n opzienbarende aankoop. Een rossige winnaar zonder poespas, met geweldige data ook. In grote wedstrijden speelt de middenvelder meestal centraal achterin, zodat de opbouw van achteruit beter is en voor hem alle ruimte ontstaat voor gevarieerde kwaliteit op het middenveld, van Joey Veerman en Malik Tillman tot Ismael Saibari en Guus Til.
Als Schouten achterin voetbalt, gaat dat meestal ten koste van André Ramalho. De onstuimige Braziliaan is dan teleurgesteld, maar met Luuk de Jong blijft hij een leider in de kleedkamer. De Braziliaan hamert op scherpte, elke dag, op opofferingsgezindheid. Zijn chagrijn is nooit zichtbaar en hij spreekt waarheden als: ‘Je ziet zelden teams die veel winnen en niet alles geven.’
De zaakwaarnemer van Schouten, Frank Schouten (geen familie, red.), liet voor het seizoen door twee bureaus uitzoeken welke clubs goed bij de middenvelder zouden passen, in een volgende stap in zijn loopbaan. PSV dus ook. ‘De onderhandelingen hebben weken geduurd. Bologna wilde hem niet verkopen. Natuurlijk was er de wisseling van Van Nistelrooij naar Bosz, maar daar moet je doorheen kijken. PSV had veertien wedstrijden van Jerdy live gezien, in het stadion. De gesprekken waren erg goed en gedetailleerd. Jerdy wilde om de prijzen spelen en kans maken op een terugkeer in Oranje.’ Dat lukt allemaal.
Op 16 augustus tekende de middenvelder, voor een transfersom van 12 miljoen euro, waarmee hij niet eens de duurste was van de aanwinsten van PSV. De vier grootste aankopen van PSV waren duurder dan de vier duurste van het eveneens fors investerende Feyenoord, maar ze brengen gemiddeld ook meer kwaliteit, al is Hirving Lozano nog niet zo goed als hij was en is Noa Lang te vaak geblesseerd. Athar: ‘De selectie is complementair.’
Athar is afkomstig uit Iran. Zijn ouders waren in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw idolaat van PSV, vanwege Romario, Ronaldo en Gullit, terwijl de familie menig apparaat van Philips in huis koesterde. De jonge Reza, naar Nederland geëmigreerd in 1997, zag het volgen van PSV als een heilige graal. Hij prijst het voetbal, al was hij ook gek op het team van trainer Guus Hiddink van bijna twintig jaar geleden, met zijn vechters, een team dat soms even rust pakte in de competitie, om in Europa toe te slaan.
Vanaf dag 1 van dit seizoen is de verbondenheid tussen spelers en staf opvallend. Ze wilden met Bosz werken, een protagonist van de aanval, en uitten dat ook bij hun contractondertekening. Ze gingen niet per se voor de club naar PSV, maar voor de trainer, die als 60-jarige in balans is. Stewart wilde alleen Bosz, de onbetwiste nummer 1 op zijn lijstje, terwijl Bosz bij Ajax figureerde op een lijstje.
PSV werkt verder aan de visie, door die uit te rollen over de club, tot en met de jongste jeugd. Stewart: ‘Het is meer dan zaken op papier zetten. De visie heeft gevolgen voor de scouting, voor performance coaches, voor alles en iedereen, tot talenten van 12 of 13 jaar die je naar de club haalt toe. Dat begint al met fysieke voorwaarden voor talenten.’
Het is overigens niet zo dat er geen visie was. PSV vindt het ook nog steeds niet erg om af en toe te counteren, geheel naar de reputatie van vroeger, maar de rode draad is de aanval en dominantie, met spelers die daarbij horen.
‘We willen spelers met een bepaalde vaardigheid en creativiteit, zodat we sommige tegenstanders aan gort kunnen spelen’, geeft Stewart als voorbeeld. Zoiets overkwam PEC Zwolle afgelopen weekeinde (1-7). Juist tegen de kleinere clubs liet PSV de kans op de titel liggen vorig seizoen, met nederlagen bij FC Groningen, Cambuur en Emmen. PSV kon niet dominant zijn als het dat wilde.
Tegen Ajax daarentegen werd vier keer gewonnen, inclusief beker en Cruijff Schaal. Feyenoord kon, door een gelijkmaker diep in blessuretijd, net een puntje halen in twee duels. Dit seizoen zijn de kleinere clubs vrijwel kansloos en is de oogst aan punten in de overige duels op peil gebleven.
Niemand had alleen kunnen denken dat het proces van de ommezwaai zo snel zou verlopen. Geen van de kenners uit de journalistiek voorspelde PSV in de seizoengids van VI als kampioen, waarbij als verzachtende omstandigheid geldt dat ze hun prognose rond half juli dienden in te leveren, op het moment dat Sergino Dest, Schouten, Tillman en Lozano nog niet waren aangetrokken.
De vorige trainers Mark van Bommel, Roger Schmidt en Ruud van Nistelrooij liepen ook stuk door gedoe. Ze klaagden over gebrek aan professionaliteit op bepaalde afdelingen, over financiële onzekerheid, over onduidelijkheid, of wat dies meer zij. Voorzitter Robert van der Wallen van de rvc was het ook zat, op een gegeven moment. Hij wilde gewoon weer de beste van Nederland zijn en niet de nummer twee of drie. De verkoop van Gakpo en Madueke bood ruimte om de selectie ingrijpend te veranderen en te verbeteren.
Oud-doelman Hans van Breukelen was eveneens commissaris. Hij antwoordt met zelfspot op de vraag wanneer hij in de gaten kreeg dat het een mooi seizoen kon worden: ‘Toen ik afscheid nam als commissaris.’ Waaraan hij toevoegt: ‘Tijdens de voorbereiding zeiden enkele spelers al tegen mij dat het dit seizoen weer zou gaan gebeuren.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden