‘De situatie aan het front is heel kritiek. Er is een groot tekort aan munitie en er is grote druk van Russische zijde op meerdere plekken langs het front.’ David van Weel, de Nederlandse assistent secretaris-generaal bij de Navo, verantwoordelijk voor innovatie, hybride oorlogvoering en cyber, windt er geen doekjes om. Hij waarschuwt dat, als er niet snel extra munitie wordt gestuurd, ‘we gaan zien wat er ook in Avdiivka is gebeurd; dat Oekraïners zich moeten terugtrekken op meerdere fronten om levens te sparen’.
Hij voegt eraan toe dat het oorlogsbeeld in de Zwarte Zee ‘omgekeerd’ is, met de Russische vloot die ver wordt teruggedrongen. En dat zelfs als Oekraïense troepen langs het front worden teruggedrongen ‘niet meteen de hele oorlog verloren is’. Maar: ‘De Oekraïners hebben het op dit moment erg zwaar.’
‘Dat mogelijke tactische verliezen van Oekraïne impact zullen hebben op het moreel, van de Oekraïners en in het Westen. Dat we niet meer geloven dat de Oekraïners dit kunnen winnen. De gedachte dat je kunt winnen, is heel erg bepalend in een oorlog. Dus als ze geen munitie zien komen, als ze telkens moeten terugtrekken, heeft dat impact op zo’n leger.’
‘Denemarken heeft een heel goed voorbeeld gegeven. Dat heeft gezegd: we geven nu alles. De middelen en de granaten. Wij steunen dat ook vanuit de Navo. Maar er gaat zo veel doorheen aan artillerie in Oekraïne, dat hadden wij nooit meegenomen in onze planning. De productie gaat nu in een aantal landen wel omhoog, maar het heeft heel lang geduurd.’
‘Hij wordt telkens groter, maar we hebben ook telkens het gevoel dat dat eerder had moeten gebeuren. Dat kenmerkt deze oorlog. Terughoudendheid heeft ervoor gezorgd dat we de goede bewegingen maakten, maar elke keer net later dan het moment waarop het verschil had kunnen worden gemaakt op het slagveld.’
‘Hij heeft willen aangeven dat het van levensbelang is dat Oekraïne wint en dat wij het ons niet kunnen veroorloven om Rusland te laten winnen. Als dat belang zo groot is, moet je niks uitsluiten. Hij heeft niet willen zeggen dat er morgen troepen die kant opgaan.’
‘Het is ook niet eenvoudig. We begonnen met het sturen van helmen, twee jaar geleden. Dat elke nieuwe stap weer tot discussie leidt tussen democratieën is op zich niet erg. Dat het Amerikaanse Congres moeite heeft met het aannemen van een hulppakket om binnenlands-politieke redenen is op zich niet erg. Als je er uiteindelijk maar uitkomt. Anders wordt Oekraïne het slachtoffer.’
‘Ja, die tekst heeft hij al eerder gebruikt, zoals toen de Finnen bij de Navo kwamen, of toen westerse tanks werden gestuurd. Het is een soort pavlovreactie geworden om te dreigen met een kernoorlog. We moeten Poetin natuurlijk serieus nemen, maar ook voor onszelf een afweging maken en niet onszelf gaan afschrikken.’
‘Het is een glijdende schaal. Wij komen uit een situatie van ‘deep peace’, maar de les van Oekraïne is dat als we hier een conflict krijgen, dat impact zal hebben op alles wat we hier doen. Die Russische probing actions gebeuren nu al – in cyberspace, in desinformatiecampagnes rond onze verkiezingen, in Finland waar Russen vastgoed kopen langs de grens, in de inzet van migranten in Polen, Litouwen en Finland. Oorlog is niet alleen maar met tanks de grens over rijden. Het is ook op andere manieren ons ondermijnen. Dat is de wake-upcall: het gebeurt nu al en we zijn totaal niet weerbaar.’
‘Ik denk dat ze in het Kremlin glimlachend toekijken, want het ondermijnt toch de gedachte die onder de Navo ligt, namelijk: een aanval op één is een aanval op allen. Maar hij heeft ook wel een punt: iedereen moet zijn steentje bijdragen.’
‘Daar ben ik het mee eens en dat is van alle tijden: de meeste innovaties gebeuren tijdens een oorlog. Je kijkt wat er gebeurt en reageert op de tegenstander, net als bij schaken. Goedkope drones zijn tijdens deze oorlog heel snel opgekomen. Inmiddels hangen er tienduizend drones boven het front.
‘Een voorbeeld waar Oekraïners voelen dat wij achterlopen bij wat zij ervaren, is dat er door die drones nu een strook van zo’n 50 kilometer over het front is waar alles wordt gezien. Westerse Navotroepen doen aan manoeuvre warfare – snel formeren, naar een plek waar de tegenstander je niet verwacht, en dan door de linies heen breken. Maar nu moet je dus buiten die zone van 50 kilometer gaan formeren, word je gezien zodra je met je materieel die zone binnenkomt en word je afgemaakt voordat je bij het front komt. Hier worden onze doctrines ingehaald door de werkelijkheid.’
‘Je moet een manier vinden om te zorgen dat je die continue observatie tegengaat. Als je wilt aanvallen, zul je toch door die linies moeten. Dan moet je die ogen in de lucht uitschakelen. Dat zie je nu heel snel gaan. Elke nieuwe drone zorgt weer voor een nieuwe jammer om die tegen te gaan. En dat leidt tot autonome drones die geen signaal nodig hebben om te kunnen blijven vliegen. Het is moeilijk bij te houden als je niet aan het front bent. Wij hebben nu een trainingscentrum in Polen opgericht, samen met de Oekraïners. Daarin kunnen wij direct leren van wat zij meemaken, maar ook zorgen dat onze hulp wordt gericht op wat zij nu nodig hebben.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden