Modeberoemdheid, model en interieurontwerper Iris Apfel is op 102-jarige leeftijd overleden. Ze was vooral bekend vanwege haar excentrieke, uitbundige creaties: ‘Ik ben niet mooi, maar dat maakt niet uit: ik heb stijl.’
Iris Apfel mocht de 100 jaar inmiddels zijn gepasseerd, ze stond nog volop in het moderne leven. Op haar Instagramaccount, dat ook melding maakte van haar dood, had ze meer dan drie miljoen volgers. Een dag voor haar overlijden vrijdag was op het account – dat als thema heeft ‘More is more & Less is a Bore’ (‘Meer is meer en minder is verveling’) – nog ludiek en eigenzinnig ‘gevierd’ dat ze op de schrikkeldag 29 februari 102 en een half jaar oud was geworden. Apfel was ook actief op het vooral door jongeren gebruikte platform TikTok, waar ze 215.000 volgers had.
Een foto die is geplaatst door Iris Apfel (@iris.apfel) op
Apfels agent Lori Sale bevestigde de dood van haar cliënt, die ze ‘buitengewoon’ noemde. Het is niet bekend waaraan Apfel is overleden.
Soberheid troef, dat wilde Iris Apfel niet horen. Het oudste stijlicoon ter wereld was een paradijsvogel in optima forma. Op 96-jarige leeftijd tekende ze zelfs nog een modellencontract.
Apfel, op 29 augustus 1921 geboren in New York, stond een leven lang bekend om haar ongewone, opvallende outfits, waarin ze haute couture en oversized kostuumjuwelen en andere accessoires combineerde. Een klassieke Apfel-look combineert bijvoorbeeld een verenboa met strengen dikke kralen, armbanden en een jasje versierd met Indiaans kralenwerk. Met haar grote, ronde bril met zwart montuur, felrode lippenstift en kort wit haar viel ze op bij elke modeshow die ze bijwoonde.
Haar stijl was het onderwerp van museumexposities en de documentaire Iris, geregisseerd door Albert Maysles. ‘Ik ben niet mooi, en ik zal nooit mooi zijn, maar dat maakt niet uit’, zei ze ooit. ‘Ik heb iets veel beters. Ik heb stijl.’
‘Stijlvol zijn en modieus zijn zijn twee totaal verschillende dingen’, zei ze in een TikTok-video. ‘Je kunt gemakkelijk modieus worden. Stijl zit denk ik in je dna. Het impliceert originaliteit en moed.’
Ze is nooit met pensioen gegaan. ‘Ik denk dat met pensioen gaan, op welke leeftijd dan ook, een lot is dat erger is dan de dood. Het feit dat er een getal opduikt, betekent niet dat je moet stoppen’, zei ze daarover tegen het zaken- en lifestylemagazine Today.
‘Samenwerken met haar was de eer van je leven. Ik zal haar dagelijkse telefoontjes missen, altijd begroet met de bekende vraag: ‘Wat heb je vandaag voor mij?’, zei haar agent Sale in een verklaring. ‘Een bewijs van haar onverzadigbare verlangen om te werken. Ze was een visionair in elke zin van het woord. Ze zag de wereld door een unieke lens – een lens versierd met een gigantische, opvallende bril die bovenop haar neus zat.’
Apfels moeder Sadye had een boetiek, waardoor ze als vanzelf aangetrokken werd door mode en ontwerpen. Ze had een voorliefde voor felle kleuren, die er ook al vroeg in zat. Als jong meisje liep Apfel al rond met een tas vol vrolijke lapjes. Dat was haar speelgoed, daar werd ze gelukkig van.
Apfel studeerde kunstgeschiedenis en ging naar de kunstacademie. Ze was een expert op het gebied van textiel en antieke stoffen. Na een carrière als interieurontwerpster begon ze een textielbedrijf, dat ze samen met haar man Carl runde.
Voor dat bedrijf, Old World Weavers reisde ze de hele wereld over om mooie stoffen te vinden. Die kwamen zelfs in het Witte Huis terecht, onder zes verschillende Amerikaanse presidenten. Tot de beroemde klanten van Apfel behoorden Estée Lauder en Greta Garbo.
Apfels carrière als stijlicoon begon pas écht toen het Metropolitan Museum of Art in New York in 2005 een expositie aan haar wijdde. ‘Rara Avis’, was de titel, Latijn voor ‘zeldzame vogel’. Het museum omschreef haar stijl als ‘zowel geestig als uitbundig eigenzinnig’.
De outfits die in de expositie tentoongesteld werden, kwamen onmiskenbaar uit haar kledingkast. Wat ze droeg, was uniek, authentiek en herkenbaar. Zo herkenbaar dat er zelfs carnavalskostuums ‘à la Iris Apfel’ zijn.
Ze combineerde haute couture van Dior met vlooienmarktvondsten, 19de-eeuwse kerkelijke gewaden met Dolce & Gabbana-hagedisbroeken. Het museum zei dat haar ‘gelaagde combinaties’ ‘esthetische conventies’ tartten en ‘zelfs in hun meest extreme en barokke vorm’ een ‘stoutmoedige grafische moderniteit’ vertegenwoordigden.
In haar latere jaren verscheen Apfel in reclamecampagnes en commercials voor merken als M.A.C. cosmetica en Kate Spade. Ze ontwierp ook een lijn accessoires en sieraden voor Home Shopping Network, werkte samen met H&M aan een collectie felgekleurde kleding, sieraden en schoenen. Die was binnen enkele minuten uitverkocht.
Ook bracht Apfel een make-uplijn uit met Ciaté London, een brillencollectie met Zenni en werkte samen met Ruggable op het gebied van vloerbedekking. Ze werd het gezicht van een nieuwe reclamecampagne van Citroën.
In een interview met persbureau Associated Press in 2017, op 95-jarige leeftijd, zei ze dat haar favoriete hedendaagse ontwerpers Ralph Rucci, Isabel Toledo en Naeem Khan waren, maar voegde eraan toe: ‘Ik heb zoveel, ik ga niet zoeken.’ Gevraagd naar haar mode-advies, zei ze: ‘Iedereen zou haar eigen weg moeten vinden. Ik ben een kei in individualiteit. Ik hou niet van trends. Als je leert wie je bent en hoe je eruit ziet en wat je kunt, dan weet je wat je moet doen.’
Ze noemde zichzelf het ‘toevallige icoon’, wat ook de titel werd van een boek dat ze in 2018 publiceerde, gevuld met haar herinneringen en stijloverpeinzingen. Odes aan Apfel zijn er in overvloed, van een Barbie in haar gelijkenis tot T-shirts, brillen, kunstwerken en poppen.
Haar man Carl overleed in 2015. Het stel had geen kinderen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden