Na het aannemen van de Europese natuurherstelwet klonken dinsdag applaus en gejuich in het Europees Parlement. De laatste hobbel is nog niet genomen, want de Europese lidstaten moeten er nog over stemmen.
Als de natuurherstelwet dit voorjaar wordt aangenomen, kan Nederland meteen aan de bak, bleek eerder deze week uit onderzoek van adviesbureaus Berenschot en Arcadis.
In 2030 moet 30 procent van de Nederlandse natuurgebieden in goede staat zijn, maar al over twee jaar moet er een zogeheten nationaal herstelplan liggen. In dat gedegen plan moet staan hoe, wanneer en met welk bedrag Nederland de natuur gaat herstellen.
En dat herstelplan moet realistisch en goed uit te voeren zijn. "Het gaat niet om 'hoog over' en 'tekentafelwijsheid'", schrijft Arcadis.
Volgens Chris Backes, hoogleraar omgevingsrecht aan de Universiteit Utrecht, kunnen het Nationaal Programma Landelijk Gebied en de provinciale programma's als basis dienen voor het herstelplan. "Je kunt dat verder ontwikkelen. Maar de overheid wil rondom die programma's maar niet concreet worden en houdt het vaag", zegt Backes.
De doelen van de nieuwe natuurherstelwet zullen "forse impact" hebben op nieuwe en bestaande economische ontwikkelingen. Denk aan een snelweg die wordt verbreed of een woonwijk die wordt aangelegd. Omdat het niet goed gaat met de natuur, gaat het belang van de natuur zwaarder wegen.
Bedrijven krijgen met beperkingen te maken en er zal minder ruimte zijn voor nieuwe activiteiten. Als het nationaal herstelplan niet goed genoeg is, dan wordt dat naar verwachting aangevochten bij de rechter.
Ook kan dan vanuit de Europese Commissie een inbreukprocedure tegen Nederland worden gestart. Daar kan een rechtszaak bij het Europees Hof van Justitie uit voortkomen.
Backes waarschuwt de provincies dat de plannen vaag houden ook andere nadelen kan hebben. "Als dan een concreet bouwproject aan de orde is, moet je kunnen aantonen dat dat niet schadelijk is voor de natuur. Als je niet weet wat je moet toetsen, is het ook moeilijk om aan te tonen waarom het niet schadelijk is."
De Europese natuurherstelwet moet ervoor zorgen dat het straks beter gaat met de natuurgebieden in Europa. Op dit moment gaat het met ruim 80 procent van de natuur niet goed.
Volgens de nieuwe wet moet het de komende tientallen jaren beter gaan met de natuur op land, op zee en in en rondom rivieren. Daarnaast moeten landen de achteruitgang van bijen stoppen en voor groene steden zorgen.
In 2030 moet het met 30 procent van de natuurgebieden goed gaan. Tien jaar later moet dat voor 60 procent gelden en in 2050 voor 90 procent.
Omdat het nationaal herstelplan er in relatief korte tijd moet komen, is het belangrijk dat de landelijke overheid en provincies snel met elkaar om de tafel gaan zitten. Wacht daarmee niet tot er een nieuw kabinet is, maar doe dat al voor de zomer, luidt het advies.
Als provincies en de landelijke overheid elkaar de taken blijven toeschuiven, halen ze de doelen sowieso niet. Daarom is een goede samenwerking essentieel. "Provincies moeten boven zichzelf uitstijgen."
En wie denkt dat Nederland al voldoende doet om de natuur te herstellen, heeft het mis. Eerder deze week verschenen er twee kritische rapporten. De conclusie: de Nederlandse stikstofmaatregelen hebben effect, maar het tempo moet omhoog.
Ook Backes is kritisch. Hij spreekt van "achterstallig onderhoud". Volgens hem moet "het roer om" en is er "politieke lef" nodig.
Nederland mag zelf weten wat in het herstelplan komt te staan, zolang de doelen maar worden gehaald. Maar doordat er in ons land al jaren minder voor de natuur wordt gedaan dan nodig is, is er minder keuzevrijheid.
De conclusie is dat Nederland zich de afgelopen jaren heeft klemgezet. Telkens zocht politiek Den Haag een uitweg om niet aan natuurregels te voldoen. Vergunningen voor bouwprojecten kunnen daardoor niet meer zomaar worden verleend. In de eerste jaren van de Europese natuurherstelwet zal dat niet minder worden.
Job schrijft veel over de natuur, boeren en de stikstofcrisis. Ook maakte hij de podcast Verscheurd door de wolf over de terugkeer van de wolf in Nederland. Lees hier meer verhalen van Job.
Heeft de wet dan alleen negatieve gevolgen? Nee, op de lange termijn heeft de natuurherstelwet een positief effect. De nieuwe wet kost 76 miljard euro, maar de opbrengsten zijn veel groter: bijna 130 miljard euro.
De leefomgeving wordt gezonder door de verbeterde water-, bodem- en luchtkwaliteit. En een betere aanpak kan Nederland "uit de impasse helpen".
Wel kunnen de spanningen tussen verschillende groepen in de samenleving verder oplopen. Volgens Arcadis kan de wet tot "irritaties" leiden, vooral bij mensen "die geen voorstander van natuurherstel zijn".
Maar niets doen is geen optie, stellen adviesbureaus Berenschot en Arcadis. Dan zijn de kosten hoger en worden die bovendien doorgegeven aan "volgende generaties".
Demissionair minister Christianne van der Wal (Natuur) ziet de "forse opgave" ook. "Maar met herstel van de natuur creëren we in de toekomst ook meer ruimte voor nieuwe economische en maatschappelijke activiteiten."
Source: Nu.nl algemeen