Het was haar nog nooit overkomen, maar vorige week donderdag overkwam het haar wel: pal voor haar tweede run op het WK skeleton kreeg Kimberley Bos de sluiting van haar helm niet dicht. Ze dook toch maar op de slee, had nauwelijks zicht en verspeelde als topfavoriet haar kansen op het wereldkampioenschap.
Valpartijen of blessures horen bij hun vak, maar sporters kunnen ook worden verrast door gebeurtenissen waar ze totaal geen rekening mee hebben gehouden. Je helm sluit niet. Een paard kruist je pad. Een armband krult zich om je schaats. Valt er misschien toch iets tegen te doen?
Volgens Nico van Yperen, hoogleraar sportpsychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, is er al veel gewonnen door te beseffen dat tegenslag bij de sport hoort. De perfecte race komt immers nauwelijks voor. Altijd zullen er misslagen zijn, een wat mindere start, een tactische fout, een moment van concentratieverlies. ‘Dan ben je er in elk geval mentaal op voorbereid dat het niet loopt zoals gepland.’
Over de auteur
Rob Gollin schrijft sinds 2016 over sport voor de Volkskrant, vooral over wielrennen. Eerder was hij algemeen verslaggever, kunstverslaggever en correspondent in België.
Probeer toch ook maar het onverwachte te verwachten. Hij wijst op een filmpje van het zwemfenomeen Michael Phelps, waarin de Amerikaan laat zien dat malheur hem niet kan overvallen. Hij gaat met opzet te water met een scheef zittend, beslagen of kapot brilletje. Dan heeft hij dat alvast meegemaakt.
Van Yperen: ‘Het is mij niet bekend of in het team van Kimberley ooit een keer is bekeken wat er kan misgaan met haar helm.’ Volgens haar was er ook geen aanleiding voor: het ging altijd goed. Wel verklaarde ze dat ze een nieuw model had gedragen, waarop extra padding was aangebracht tegen de nogal scherpe straps. Dat dit de oorzaak was geweest, stond niet vast.
Van Yperen beaamt dat niet alles is te voorzien. ‘Maar als je kunt omgaan met tegenslag, maakt je dat ook weerbaarder tegen gebeurtenissen die je voorstellingsvermogen te boven gaan.’
Volgens hem is het accepteren en vervolgens weerstaan van afleiding cruciaal. ‘Simpel gezegd: je moet je hoofd erbij houden als je zoiets overkomt. Je voelt bijvoorbeeld een enorme druk als je wereldkampioen of olympisch kampioen kunt worden. Zulke gedachten moet je toelaten, ze zijn volstrekt normaal. Maar dan moet je dat loslaten en weer terugkeren naar je taken. Je moet doen wat je moet doen. Het zijn de drie r’en: registratie, release, refocus.’
Dat Bos in de nacht na de dramatische run nog een paar keer in blinde paniek wakker werd, is volgens de hoogleraar verklaarbaar. ‘Ze moest omgaan met een in duigen gevallen droom. Het is een dure les geweest. De winst is dat het haar geen tweede keer meer zal overkomen.’
Gerard Nijboer is op 12 september 1982 37 kilometer onderweg op de marathon van het Europees kampioenschap, als hij plotseling zijn pas inhoudt. Hij ligt ruim op kop. Het is een chaotische wedstrijd. Hij heeft een bidon met sportdrank over zich heen gegoten in de veronderstelling dat het water was. Hij mist in het gedrang bekertjes. Olympisch kampioen Waldemar Cierpinski veegt een tafel met flesjes leeg. Het is 35 graden.
Als hij stopt, slaat de toeschouwers de schrik om het hart. Wat is er aan de hand? Dan buigt hij zich voorover en wordt de reden duidelijk. De veters van zijn rechterschoen zitten los. Het is voor het eerst dat hij met synthetische exemplaren loopt. Met katoen had hij er nooit last van. De remedie: altijd een dubbele knoop. Kalm strikt hij ze weer vast. In het oude olympisch stadion wordt hij in 2.15,16 Europees kampioen, voor de Belgen Armand Parmentier en Karel Lismont.
Dat dieren plotseling het pad kruisen van wielrenners is niet ongebruikelijk. Loslopende honden veroorzaken nogal eens valpartijen in het peloton, in landelijke gebieden betreden koeien of schapen soms het wegdek. De actie van Zlatana was uitzonderlijker. Het paard verschijnt zaterdag 4 maart 2023 in volle galop vlak voor Demi Vollering, die op dat moment aan de leiding gaat in de Strade Bianche. De merrie sleept een lange lijn aan de halster achter haar aan.
De kopvrouw van SD Worx knijpt in de remmen en slaakt een ijselijke kreet. Ze vreest een schop van het dier. In een bocht schuift Zlatana in een wolk van stof onderuit. Vollering wordt kort daarop ingelopen, maar ze blijkt de schrik al snel te boven. In de straten van Siena klopt ze met een banddikte haar ploeggenoot Lotte Kopecky. De volgende dag meldt de eigenaar van Zlatana dat ze het na een kuur met antibiotica goed maakt.
Tom Pidcock rijdt op 26 juli 2021 pal achter Mathieu van der Poel naar de Sakura Drop, een kolossaal rotsblok op het parcours van de Olympische Spelen bij Izu. Het is de eerste ronde. De Britse mountainbiker verbaast zich over de lage snelheid van de Nederlander. Hij moet zelfs even in de remmen. Als hij als winnaar van het goud in de perszaal verschijnt, zegt hij: ‘Ik vermoedde dat Mathieu dacht dat die plank er lag.’
Die ligt er niet. Van der Poel komt er pas achter als hij zijn stuur naar beneden duwt en niet aantreft wat hij verwacht. Hij slaat over de kop, buitelt over de stenige ondergrond en grijpt naar zijn pijnlijke rug. Hij zou nog als tiende eindigen. Volgens bondscoach Gerben de Knegt en teamgenoot Milan Vader hebben ze hem er herhaaldelijk op gewezen dat de plank na de verkenningsritten altijd wordt verwijderd. Van der Poel spreekt achteraf van ‘miscommunicatie’.
Falco Zandstra schaatst 12 februari 1995 op de 1500 meter tijdens het WK in Baselga di Piné tegen de Japanner Keiji Shirahata. Hij klokt de snelste tussentijd. Na een wat mindere periode lijkt de wereldkampioen van 1993 op de weg terug. Voor het ingaan van de laatste bocht wisselt hij van de binnen- naar de buitenbaan. Op dat moment ontdekt hij dat het armbandje om zijn rechterarm los raakt.
Met een korte, slaande beweging schudt hij het af. Het bandje stuitert op het ijs iets omhoog en wordt meteen gevangen door de punt van zijn schaats. Bij het neerzetten gaat hij onderuit. ‘Het was ringsteken’, blikt Zandstra jaren daarna terug in Andere Tijden Sport. ‘De hele wereld zakte in elkaar.’ Hij mist de kwalificatie voor de 10.000 meter en haalt nooit meer zijn topniveau. Reken in deze selectie niet op de uitglijder van Hilbert van der Duim over vogelpoep - dat was een verzinsel van de schaatser.
Richard Krajicek poseert op 7 juli 1996 voor fotografen bij het net op het centre court van Wimbledon met MaliVai Washington. De finale staat op het punt van beginnen. Voor beide tennissers is het de belangrijkste wedstrijd in hun carrière. De Nederlander is bloednerveus. Dit mag hij niet verliezen. Washington heeft veel minder ervaring.
Maar daar verschijnt Melissa Johnson (23), werkzaam in de catering van het toernooi, op het heilige gras, in volle sprint. Ze is slechts gekleed in een wit schort, dat ze bij het passeren van de spelers nog even optilt. Bobby’s leiden haar ijlings weg, ze brengt de wedstrijd door op het politiebureau. Krajicek vertelt na de door hem gewonnen finale (6-4, 6-3, 6-4) dat het incident veel zenuwen had weggenomen. ‘Het was een serieus moment, dan was dit toch wel lekker.’ Washington denkt er iets anders over. ‘Ik raakte in de war en na drie sets was het met me gebeurd.’
Hans van Breukelen heeft op 12 april 1987 in de Kuip de bal in de hand en probeert wat tijd te rekken in het duel tegen Feyenoord. Het staat 0-1. De doelman van PSV staat in die weken onder druk: sommigen vinden dat niet hij, maar Stanley Menzo thuishoort in het Nederlands elftal. Hij stuitert de bal op het gras, vangt hem op en werpt hem opnieuw naar beneden. Dit keer komt het leer nauwelijks omhoog en rolt weg, buiten bereik. De mislukte stuit wordt toegeschreven aan een polletje, een kluitje met sprieten.
Als Van Breukelen de bal weer opraapt, is dat een overtreding. Scheidsrechter Bep Thomas geeft Feyenoord een indirecte vrije trap. Simon Tahamata legt de bal breed, Keje Molenaar schiet raak. Het breekt de doelman uiteindelijk niet op. Als PSV een jaar later als landskampioen de Europa Cup 1 verovert en Nederland Europees kampioen wordt, staat hij beide keren onder de lat.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden