Je ziet weleens na afloop van een concert dat een dirigent het publiek probeert te dirigeren. Een arm in de lucht die heel langzaam naar beneden komt, zo van: lieve mensen, blijf nog even stil.
Veel mooier is het als de musici die stilte afdwingen door gewoon heel goed te spelen. Zo ging het donderdagavond, na een indrukwekkende uitvoering van Ein deutsches Requiem door het Concertgebouworkest en het Monteverdi Choir. Dirigent Dinis Sousa, de armen hangend langs zijn lichaam, hoefde niets meer te doen.
Over de auteur
Merlijn Kerkhof is redacteur klassieke muziek van de Volkskrant.
Tot augustus vorig jaar had nog nauwelijks iemand van Sousa gehoord. Zijn carrière werd gekatapulteerd toen hij op een tournee met de opera Les Troyens (Hector Berlioz) dirigent John Eliot Gardiner (80) moest vervangen. De aanleiding: Gardiner had een zanger van zijn eigen ensemble in het gezicht gestompt. Hij trok zich terug na ophef en liet het werk over aan zijn assistent Sousa (35).
Gardiners ‘sabattical’ leverde een probleem op voor het Concertgebouworkest: daar zou de Engelsman vanaf 29 februari in het Amsterdamse Concertgebouw langskomen als gastdirigent, met zijn eigen Monteverdi Choir bovendien. Na de goed verlopen tournee stelde het koor aan het Concertgebouworkest voor om Sousa ook het Brahms-programma over te laten nemen. Dan konden de ‘voorstukken’ waar Gardiner Brahms’ meesterwerk graag aan koppelt (motetten van Brahms’ inspiratiebron Heinrich Schütz en Johann Christoph Bach) ook gehandhaafd blijven.
Wat fijn dat het orkest ermee instemde, want wat was het goed. Het Monteverdi Choir – sopranen en alten aan de ene kant van het podium, tenoren en bassen aan de andere – plaatste een schitterende klankkroon bovenop het sterk spelende Concertgebouworkest, dat met de centraal opgestelde contrabassen schilderde met weelderige herfstkleuren.
Het koor is opgebouwd door Gardiner, alle credits. En toch: je kreeg het idee dat de zangers donderdag vrijer klonken, minder statig en strak dan onder Gardiner. Het Monteverdi Choir blijft Engels van stijl – transparantie en zuiverheid gaan boven alles –, maar weet met gevoel voor interne dynamiek nu ook een brug te slaan naar de koortradities aan de andere kant van de Noordzee.
Met baritonsolist Christian Gerhaher had het orkest een grote naam gestrikt. Na die relatief jonge stemmen van het koor leek hij een breekbare, oudere man. Gerhaher heeft genoeg artisticiteit en tekstueel inlevingsvermogen om toch nog te imponeren. De stem van debuterend sopraan (nu pas) Lenneke Ruiten, die een prachtige internationale carrière heeft opgebouwd, sluit qua frisheid beter aan op het koor, al was haar interpretatie van Ihr habt nun Traurigkeit een tikkeltje ouderwets.
Dat deed niets af aan een waanzinnige collectieve prestatie. Sousa, de anti-maestro, gidste de musici zonder fratsen, maar met zwier en in uitgekiende tempo’s door de partituur. Vrijdagavond en zondagmiddag zijn er herhalingen. Er zijn zowaar nog kaarten.
Klassiek
★★★★★
Door het Concertgebouworkest en Monteverdi Choir o.l.v. Dinis Sousa
29/2, Concertgebouw, Amsterdam. Herh. 1 en 3/3.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden