In Michigan kreeg president Joe Biden tijdens de voorverkiezing de rekening gepresenteerd van zijn pro-Israëlbeleid. Ook komende week, op Super Tuesday, zullen Arabische Amerikanen en jongeren uit protest een blanco stem uitbrengen.
Noem het navelstaarderij, onverbloemd egoïsme, of het rotsvaste geloof in de eigen uitzonderlijkheid: in de Amerikaanse politiek komt het zelden voor dat buitenlandse kwesties de binnenlandse politiek verdringen. Daarvoor is het land te weids, te geïsoleerd door de ligging tussen twee oceanen, en zijn de burgers simpelweg onvoldoende geïnformeerd. Maar deze week doet het buitenland wel degelijk zijn invloed gelden. Vraag maar aan Joe Biden.
De president kreeg deze week een harde dreun van kiezers vanwege zijn Israël-beleid. Dinsdag, bij de voorverkiezingen in Michigan, uitten Arabische, jonge en progressieve kiezers hun woede door uit protest blanco te stemmen. 100 duizend kiezers vinkten ‘undeclared’ aan in plaats van Joe Biden.
Over de auteur
Maral Noshad Sharifi is correspondent Verenigde Staten voor de Volkskrant. Ze woont in New York.
Het waren echter niet alleen kiezers in Michigan die tegen Biden in opstand kwamen. De proteststem werd aangemoedigd door prominente leden van de Democratische Partij. En daar schuilt voor Joe Biden nóg een groot gevaar. De blanco stemmen in Michigan laten zien dat de oorlog in Gaza het weefsel van zijn partij dreigt te verscheuren.
‘We willen opkomen voor ieder leven dat in Gaza is gesmoord’, zei het Democratische Congreslid Rashida Tlaib op 17 februari in een videoboodschap. Ze riep kiezers in Michigan op om een blanco stem uit te brengen. ‘We willen geen land zijn dat oorlog en bommen en verwoesting steunt.’ Ze heeft zich nog altijd niet uitgesproken voor Bidens kandidatuur.
De afgelopen maanden hebben partijgenoten in de progressieve vleugel van de partij zich proberen in te houden uit loyaliteit aan Biden en uit angst om Donald Trump in de kaart te spelen. Maar nu laten ze toch van zich horen. Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez heeft Biden opgeroepen om komende week tijdens zijn State of the Union, ten overstaan van het volk, voor een staakt-het-vuren te pleiten.
Een andere luide stem is die van Beto O’Rourke, de progressieve sterpoliticus die al jaren gouverneur van Texas probeert te worden. Ook O’Rourke steunt de oppositie binnen zijn partij. ‘We hebben een staakt-het-vuren nodig’, zei hij. ‘Ik deel de zorg dat de VS niet genoeg doen.’
Tot nu toe beantwoordde Biden de zorgen over Gaza, bij kiezers én partijgenoten, steeds met beloften over humanitaire hulp en vage voorspellingen dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in de toekomst onder Amerikaanse invloed heus wel zou bijdraaien. Nog liever vermijdt team-Biden de kwestie en wijst het de kiezers er simpelweg op wat er kan gebeuren als de president de verkiezingen op 5 november verliest en Trump aan de macht komt. Dat lijkt niet langer genoeg.
‘Onze beweging heeft al onze verwachtingen overtroffen’, schreef Listen to Michigan, een van de groepen achter de campagne tegen Biden. ‘Tienduizenden Democraten in Michigan, van wie velen in 2020 op Biden hebben gestemd, spannen zich vanwege de oorlog in Gaza niet in voor zijn herverkiezing.’
Ook het team van Joe Biden was onaangenaam verrast door de kracht van de campagne. Dat maakt ze behoorlijk zenuwachtig, omdat bij deze verkiezingen een paar duizend stemmen al het verschil kunnen maken. Biden won in Michigan in 2020 met een meerderheid van ongeveer 150 duizend stemmen, en Trump won in 2016 in deze staat nipt met zo’n 11 duizend stemmen.
Joe Bidens volgende testmoment komt aanstaande dinsdag. Tijdens Super Tuesday organiseren vijftien staten tegelijk voorverkiezingen. In zeker één daarvan, de belangrijke swing state Wisconsin, proberen activistische kiezers eenzelfde protest op gang te brengen als in Michigan. Dat wordt mede georganiseerd door Democraten die vier jaar geleden nog gewoon campagne voerden voor Joe Biden.
Niet alleen Arabische Amerikanen zijn boos. Ook zwarte kiezers volgen met afgrijzen hoe er steeds meer geld naar Israël gaat. Ze zijn solidair met het lot van de Palestijnen, ook immers een onderdrukt volk. Ook jongeren die in 2020 in recordaantallen op Biden stemden, voelen zich vanwege zijn Israël-beleid niet gehoord.
Intussen neemt het binnenlandse ongenoegen over het lot van de Palestijnen met de dag toe. Op veel plekken in het land werden afgelopen week wakes gehouden voor Aaron Bushnell, een Amerikaanse militair die zichzelf vorige weekeinde in brand stak voor de Israëlische ambassade in Washingon. Bushnell wilde niet langer ‘medeplichtig’ zijn aan ‘genocide’, zei hij. Zijn laatste woorden: ‘Free Palestine!’ De militair liet zijn spaargeld na aan een organisatie die hulp biedt aan Palestijnse kinderen.
De spanning loopt met de dag op. Zolang Biden zijn Israël-beleid niet omgooit, loopt zijn campagne steeds meer gevaar. Hij zal flink zijn best moeten doen om een aanzienlijk deel van zijn kiezers alsnog te overtuigen van de juistheid van zijn keuzes. Dat lijkt hem acht maanden voor de verkiezingen vooralsnog niet te lukken.
‘Ik weet niet eens of Biden mijn volk of mijn bloed wel als echt menselijk beschouwt’, zei Abdualrahman Hamad, een oogarts in Detroit, tegen persbureau Reuters. Grote groepen Amerikanen achten de president medeplichtig aan het hoge dodental in Gaza. De oorlog heeft tot 30 duizend Palestijnse doden geleid, 1,3 procent van de lokale bevolking, en 1.200 Israëlische doden. Hamad verloor in februari dertig familieleden in Gaza. Hoewel hij Biden in 2020 nog steunde, heeft hij in de aanloop naar de voorverkiezingen in Michigan honderden telefoontjes gepleegd om kiezers ervan te overtuigen niet op hem te stemmen.
Source: Volkskrant