De gebroeders Taviani, iconen van de Italiaanse cinema, werkten zo nauw samen en waren zo onafscheidelijk dat het in 2018, na de dood van de 88-jarige Vittorio, gedaan leek met hun oeuvre. Hun ideeën ontstonden grotendeels tijdens wandelingen die de Taviani’s maakten met hun honden, waarbij een boek of een opmerkelijk krantenartikel vaak het vertrekpunt was.
Hoe zou de iets jongere Paolo na die levenslange creatieve symbiose met Vittorio in zijn eentje verder moeten? Toch deed hij dat, geleid door een even simpel als daadkrachtig motto. ‘Ik wil graag sterven met de woorden ‘Camera... actie!’’
Donderdag overleed ook Paolo Taviani, na een kort ziekbed, op 92-jarige leeftijd. ‘Paolo Taviani, een grote maestro van de Italiaanse cinema, verlaat ons’, schreef burgemeester Roberto Gualtieri van Rome op X. Hij voegde eraan toe dat de broers ‘onvergetelijke, diepgaande, geëngageerde films regisseerden die gegrift staan in de collectieve verbeelding en de geschiedenis van de cinema’.
Zoals hij zelf wenste, bleef Paolo Taviani inderdaad nog jaren na de dood van zijn broer films maken, al werd hem dat bepaald niet makkelijk gemaakt: de opnamen van zijn laatste, geheel ‘eigen’ speelfilm Leonora Addio (2022) liepen door de corona-pandemie telkens vertraging op. Dat hij ondanks alle covid 19-restricties en -risico’s bleef filmen, typeert de werkdrift die Taviani op late leeftijd nog altijd had.
In Leonora Addio worden drie bizarre begrafenissen verweven met de moord op een jonge Siciliaan in Brooklyn. De film grijpt terug op een kort verhaal van Luigi Pirandello en stond al lang op het verlanglijstje van de Taviani’s. Het werk van Pirandello vormde eerder ook de basis voor Tu ridi (1988) en de episodenfilm Kaos (1984), misschien wel de meest geliefde film van de broers – hoewel ook successen als Padre padrone (1977, Gouden Palm) en La notte di San Lorenzo (1982) op die titel aanspraak maken.
Overigens was Leonora Addio niet de eerste film waarbij Paolo soleerde. Toen de opnamen van Una questione privata (2017) moesten beginnen, een oorlogsromance naar de gelijknamige roman van Beppe Fenoglio, was Vittorio al ernstig ziek en moest hij de regie aan zijn broer overlaten. Toch bleef Vittorio zoveel mogelijk bij het project betrokken. ‘Elke dag stuurden we het gefilmde materiaal naar Vittorio’s huis in Rome, zodat hij het kon kijken en daarna met mij kon bespreken via de telefoon,’ aldus Paolo in een televisie-interview.
De gebroeders Taviani groeiden op in het vlakbij Pisa gelegen stadje San Miniato. Ze begonnen hun carrière met documentaires, waaronder het op Sicilië gedraaide Sicilia all’addritta (1959). Ook Kaos speelt zich op Sicilië af, en toen Paolo Taviani opnieuw op het eiland neerstreek om scènes uit Leonora Addio te schieten, voelde dat voor hem als een soort thuiskomst. ‘Ik ben Toscaans, maar ook Siciliaans’, zei hij toen hij door de burgemeester van de stad Catania werd verwelkomd.
Met Leonora Addio hoopte hij de toeschouwer een beetje relativeringsvermogen bij te brengen. ‘Het leven is theater en alles is spektakel’, zo vatte hij de kern van de film samen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden