‘Als we geen deal hebben, doen we het toch.’ De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wond er geen doekjes om afgelopen zondag: zelfs een mogelijk staakt-het-vuren zal Israël niet weerhouden van een grondinvasie in Rafah. Daar, in die zuidelijke stad in Gaza, verblijven inmiddels naar schatting 1,5 miljoen Palestijnen – een overgrote meerderheid van hen op de vlucht geslagen vanwege Israëlische aanvallen.
Hoewel Palestijnen vrezen voor hun leven, lijkt een exodus uit Rafah voorlopig uit te blijven. De inwoners in Gaza zijn al zo lang ‘rond geduwd’ en op de vlucht voor bombardementen, dat ze simpelweg niet meer weten waar ze dan wel een relatief veilig heenkomen zouden moeten zoeken. Anderen kunnen niet lopen, of zich een vervoermiddel veroorloven.
Over de auteur
Daan van Acht is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Het zijn taferelen waar Francesca Albanese al maanden voor waarschuwt. Albanese, in 1977 geboren in de Italiaanse gemeente Ariano Irpino, is twee jaar geleden door de Verenigde Naties aangesteld als rapporteur voor de bezette Palestijnse gebieden. In andere woorden: aan haar de taak om eventuele schendingen van mensenrechten in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever onder de aandacht te brengen bij de internationale gemeenschap. En dat doet ze.
Haar boodschap was de afgelopen tijd keer op keer dezelfde: landen moeten meer druk uitoefenen op Israël om de bombardementen op Gaza te stoppen. Hoe? Door de diplomatieke banden met het land te verbreken en onmiddellijk te stoppen met het leveren van wapens.
Zo zei Albanese in een interview met Trouw afgelopen december de Nederlandse levering van reserveonderdelen voor Israëlische F-35’s ‘onvoorstelbaar’ te vinden. Albanese’s boodschap komt overeen met door een groep van ruim veertig VN-collega’s. De export van wapens naar Israël die in Gaza gebruikt zullen worden, is waarschijnlijk een schending van het internationaal humanitair recht, stelden zij in een recente verklaring.
De rapporteurs verwezen daarbij naar de uitspraak van het gerechtshof in Den Haag, dat de Nederlandse staat in hoger beroep verbood om nog langer F-35-onderdelen te leveren. Daarop werd de export stopgezet. Ook landen als België, Spanje en Albanese’s thuisland Italië schortten wapenleveranties aan Israël op. Toch heeft de VN-mensenrechtenrapporteur nog genoeg om voor te strijden; de leveringen van de Verenigde Staten en Duitsland, veruit de grootste wapenexporteurs, namen sinds de aanval van Hamas op 7 oktober toe.
Maar het is Albanese om veel meer te doen dan dat. Ze wil de ‘etnische zuivering’ waar Israël zich volgens haar al sinds 1948 schuldig aan maakt, koste wat kost stoppen. ‘De stemming in Israël is genocidaal’, zegt ze daarover in een NRC-interview.
Ook wijst ze op de ‘genocidale verklaringen’ die in Israël zijn afgelegd over Palestijnen, die werden bestempeld als ‘menselijke beesten’ en ‘allemaal aanhangers van Hamas’. Op sociale media zei Albanese dat niets ‘behalve pure waanzin’ Israëls ‘bloedbad’ in Gaza kan rechtvaardigen.
Ze maakt zich in het bijzonder hard voor het lot van Palestijnse kinderen. In een verklaring schreef ze: ‘Generaties Palestijnse kinderen, of zij nu leven in Gaza of op de Westelijke Jordaanoever, hebben gezien hoe hun levens zijn gereduceerd tot het absolute minimum, of hun levens worden te vaak voortijdig beëindigd.’
‘Zij worden hiermee ‘ontkind’’, aldus Albanese. ‘Israël berooft Palestijnse kinderen van hun toekomst.’
Albanese hield zich vóór haar benoeming als rapporteur al uitvoerig bezig met de Palestijnse zaak. Zo doceert ze over gedwongen ontheemding, publiceerde ze over de verhoudingen tussen Israël en de Palestijnse gebieden en werkte ze tien jaar als mensenrechtenexpert voor de VN, waarbij ze zich met name richtte op Palestijnse vluchtelingen.
Die houding levert Albanese fikse kritiek op vanuit Israëlische hoek. De VN-gezant mag sinds kort Israël zelfs niet meer in. De reden, volgens de Israëliërs: Albanese weigert te zeggen dat de Israëlische slachtoffers van de slachtpartij van Hamas zijn gedood omdat ze Joods zijn. Zij noemt de aanval een reactie op de Israëlische onderdrukking – een ‘schandalige verklaring’, aldus Israël. Albanese mag ook Gaza en de Westelijke Jordaanoever niet bezoeken.
Dat sentiment werd ook verkondigd door de Joodse Hillel Neuer, directeur van VN-waakhond UN Watch. Die noemt Albanese ‘extreem bevooroordeeld’ en iemand die ‘doet alsof ze neutraal opereert’. Volgens Neuer kijkt Albanese binnen haar positie enkel naar de rol van Israël in de strijd met Hamas. Albanese heeft in eerdere interviews de ‘oorlogsmisdaden’ van Hamas veroordeeld, al zei ze tegelijkertijd ook zich ‘liever niet over Hamas uit te laten’.
Duidelijk is in ieder geval dat de Italiaanse de wereld stukje bij beetje overtuigt van haar visie. Het voornaamste pijnpunt: de geplande grondoperatie in Rafah. Zet Israël die door, dan dreigt Egypte de Camp David-akkoorden voor vrede in het Midden-Oosten te verbreken. De VS, Israëls belangrijkste bondgenoot, pogen nu zelfs een tijdelijk staakt-het-vuren te initiëren. Ook hekelt de grootmacht dat Israël humanitaire steun voor de Gazastrook grotendeels tegenhoudt.
Daar komt bij dat het Internationaal Gerechtshof zich gaat buigen over de Israëlische bezetting van Palestijns gebied. Want hoe ‘tijdelijk’ is een in 1967 begonnen bezetting nog? Oordelen de rechters dat die onwettig is, dan vergroot dat de internationale druk op Israël. Albanese zal de zaak nauwgezet volgen.
Albanese voltooide een bachelor rechten aan de Universiteit van Pisa en behaalde haar masterdiploma aan onderzoeksuniversiteit SOAS in Londen. Ze promoveerde in internationaal recht aan de Universiteit van Amsterdam.
In 2020 publiceerde Albanese samen met de Nederlandse advocaat Lex Takkenberg een boek over Palestijnse vluchtelingen, getiteld Palestinian Refugees in International Law.
Albanese bezocht eind vorig jaar de Universiteit Leiden om te spreken over de juridische gevolgen van het conflict in Gaza, naar aanleiding van de Dag van de Mensenrechten op 10 december.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden