Van 11 mei tot en met 27 oktober is in Museum Gouda de tentoonstelling IJssalon Italia te zien, een eerbetoon aan de geliefde ijscoman Danilo Agnoli, die op 25 januari op 79-jarige leeftijd overleed. Iedereen in Gouda kende de eigenaar van Italia, de zaak in hartje binnenstad die op enkele tientallen meters van de monumentale trappen van het stadhuis lag. Wie daar trouwde, kon in trouwpak of bruidsjurk zo doorlopen naar Italia, waar de eigenaar voor de bruid en bruidegom al een gratis ijsje klaar had staan.
Agnoli, geboren in Conegliano, 40 kilometer boven Venetië, maakte van Italia véél meer dan een ijszaak. Het was een trefpunt. Marktlui sloten er hun dag af, scholieren wipten langs in een tussenuur, en Marokkaanse gastarbeiders dronken er koffie en namen meteen ingewikkelde Nederlandse formulieren mee, die Agnoli dan voor hen invulde. Als geen ander wist hij hoe moeilijk het was om in een nieuw land een bestaan op te bouwen.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Opgegroeid in Italië in een gezin van vijf kinderen volgde hij in de jaren zeventig zijn vader Ugo op als eigenaar van de ijssalon in Gouda. Die was in de jaren dertig naar Nederland gekomen, omdat hij, zoals meer Italianen in die periode, geen werk had in eigen land en in Nederland ruimte zag voor een nieuw concept: een ijssalon.
Het betekende non-stop werken. ’s Morgens vroeg opende Agnoli de deuren van Italia, om die pas ’s avonds weer op slot te draaien. En dat van april tot oktober. Zat het seizoen er eindelijk op, dan wachtte altijd nog de administratie, die zich in de drukke zomermaanden in stapels had opgehoopt. Het was de achterkant die voor velen onzichtbaar bleef. Klanten zagen vooral een vrolijke ijscoman, die van veel Gouwenaren precies wist welk ijsje ze lekker vonden.
In de wintermaanden keerde hij naar goed gebruik terug naar Conegliano, naar zijn familie. ‘Dan lag hij er ook echt helemaal af’, weet zijn vriend Herman Lammers. Ook in het najaar van 2002 trok Agnoli de deur achter zich dicht, maar dit keer zou hij nooit meer terugkomen.
Wie langs de zaak liep en naar binnen keek, zag nog steeds het vertrouwde meubilair staan. Het was net alsof de zaak zo weer openging, maar in werkelijkheid bleef die zeventien jaar dicht. Het voedde de speculaties in Gouda. Wat was er aan de hand met Danilo?
Herman Lammers bleef zijn vriend in Italië opzoeken. Hij weet het antwoord: gezondheidsproblemen. ‘Danilo liep altijd al als een pinguïn. Maar nu had hij écht last van zijn benen gekregen. Die lange dagen, al dat staan, had zijn tol geëist. Hij was op.’
Wat bleef was de weemoed. Er bestaat zelfs een Facebookpagina waarop Gouwenaren hun herinneringen aan Agnoli’s ijssalon delen. En de rode neonreclame uit de zaak kreeg in 2018 een plekje in Museum Gouda. Dat viel ook de nieuwe directeur op, Friezin Femke Haijtema. ‘Als ik inwoners van Gouda vroeg naar de achtergrond van die neonletters, kwam er zonder uitzondering altijd een twinkeling in hun ogen. Daarna volgden zoete herinneringen. Het riep zoveel energie op dat ik meteen wist: hier moeten we meer mee.’
Ook, zegt ze, omdat Agnoli voor iets groters stond. ‘Hij maakte deel uit van een golf aan Italianen die huis en haard achterlieten om de armoede in hun land te ontvluchten. Ze werden verscheurd, omdat ze in twee werelden leefden. Maar migranten zoals hij hebben de stad gemaakt tot wat die nu is. Zeker in deze tijd van polarisatie vind ik het belangrijk om dat verhaal te vertellen. Danilo Agnoli is een icoon van Gouda.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden