In de rubriek Pics werpt filmrecensent Floortje Smit haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.
Ze klapte. Het is te zien op de beelden van de slotceremonie van de Berlinale: na de speeches van de Palestijnse filmmaker Basel Adra en de Israëlische journalist Yuval Abraham, die samen de prijs voor beste documentaire in ontvangst mochten nemen, applaudisseerde de Duitse minister voor Cultuur, Claudia Roth.
Maar, zo benadrukte ze later, haar applaus was alléén bedoeld voor de Israëlische journalist, die de situatie in Israel vergeleek met de apartheid. En niet voor Adra, die stelde dat de Palestijnen afgeslacht worden en opriep tot een staakt-het-vuren.
Het is politiek koorddansen geblazen in de dagen na de feestelijke afsluiting van het filmfestival van Berlijn. Verschillende winnaars hadden hun moment op het podium aangegrepen om zich solidair te verklaren met de Palestijnen. Het was daardoor een eenzijdige, en zelfs antisemitische avond geworden, vond een aantal Duitse politici en journalisten. Onder wie Roth, die een grondig onderzoek naar de Berlinale aankondigde. Duitse media ontdekte vervolgens dat ze zelf wél had zitten klappen in de zaal.
Het festival probeerde een en ander te sussen door officieel afstand te doen van de toespraken van de winnaars (‘wij hadden ook liever diversere statements gezien’), wat het ook weer kwalijk werd genomen. Daar bovenop moest het dealen met een hack, waardoor pro-Palestijnse berichten werden verspreid via het Instagram-account van de Berlinale. Nu, een dag of vier later, wordt er gespeculeerd over het stopzetten van subsidies, over het ontslag van Roth, en Yuval Abraham durft niet meer naar huis vanwege doodsbedreigingen. Een grotere kater na een feestje bestaat niet.
Is het voor een filmfestival nog wel mogelijk om tien dagen door te komen zonder politieke kleerscheuren? Als je maar even in je handen hoeft te klappen om in een politieke clusterfuck belanden? Idfa-directeur Orwa Nyrabia kan er over meepraten: nadat hij had geapplaudisseerd bij een Palestijns protest tijdens de openingsavond boycotten verschillende makers zijn festival.
Natuurlijk, je kunt speeches en statements zo neutraal mogelijk houden en de programmering evenwichtig. Maar dan nog ligt het grootste knelpunt bij de apotheose: de prijsuitreiking. De essentie van elke awardshow is juist het gebrek aan controle: de festivalorganisatie bepaalt niet wie er op het podium met een prijs in de handen staat, dat doet een jury. En zo’n show is juist bedoeld om de winnaars even hun moment in de schijnwerpers te geven - ze kunnen zeggen wat ze willen. De onvoorspelbaarheid ervan maakt die prijsuitreikingen überhaupt het aanzien waard.
Wel iets om te onthouden, mocht je zelf ooit in zo’n zaal belanden: het beleefdheidsapplaus bestaat niet meer. Klap niet klakkeloos mee. Wie geen statements wil maken, moet op zijn handen zitten.
Source: Volkskrant