‘Papiergeld is vatbaar voor misbruik in elk land waar het is toegestaan, zo is het altijd geweest en zo zal het ook altijd zijn’, zei Thomas Jefferson, een van de grondleggers van de Verenigde Staten. Vervolgens introduceerde het land de papieren dollar, het meest misbruikte bankbiljet in de wereld.
Afgelopen weekeinde vroeg The Wall Street Journal zich af hoe het mogelijk is dat het biljet van 100 dollar het populairst is – nog voor dat van 1 dollar. Het aantal uitstaande ‘Benjamins’, zoals de bijnaam luidt vanwege het portret van Benjamin Franklin op de voorzijde, is in enkele jaren verdubbeld, terwijl geen geldautomaat in de VS dit biljet uitspuugt.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Winkeliers in de VS accepteren zelden nog 100-dollarbiljetten, omdat ze geen wisselgeld in kas hebben nu iedereen met plastic betaalt. Volgens de krant wordt de ‘Benjamin’ vooral gebruikt in het zwarte en criminele circuit, zoals de drugs- en wapenhandel. ‘Let’s abolish the $100 bill’ (‘Laten we het biljet van 100 dollar afschaffen’), kopte The New Republic. Het zou ook het informele circuit bestrijden in landen buiten de VS waar de dollar gangbaar is.
De euro is in chartale vorm maar 22 jaar oud en is nog niet mondiaal geëxporteerd. Maar ook hier rolt zelden een 100-eurobiljet uit een geldmaat. De hoogste denominatie in de Europese portemonnee is meestal een biljet van 50 euro. En dat is al onhandig om een keer een kop koffie mee af te rekenen of een fooi in de collectebus te doen. In het betalingsverkeer is een biljet van maximaal 20 euro het meest praktisch.
Niettemin nemen ook in de eurozone de biljetten met de hoogste denominaties het snelst toe. In totaal hebben de centrale banken van de eurozonelanden ondanks het verminderde gebruik van cash 29,2 miljard eurobiljetten geplaatst: 83 procent meer dan in 2014. Vergeleken met tien jaar geleden is het aantal uitstaande 5-eurobiljetten met 33 procent toegenomen, 10 euro met 47 procent, 20 euro met 66 procent, 50 euro met 133 procent, 100 euro met 144 procent en 200 euro zelfs met 323 procent. Gek genoeg zien mensen nog zelden een biljet van 100 euro. En dat van 200 euro – het biljet van 500 euro wordt al enige jaren niet meer uitgegeven – zullen veel Europeanen nooit van hun leven hebben gezien. Verklaring van de populariteit van 100 en 200 eurobiljetten is volgens de Europese Unie dat ze met name in het oosten en zuiden van Europa worden gebruikt om geld op te potten. Ze worden zogezegd in een oude sok gestopt, omdat mensen de bank niet meer vertrouwen. De criminaliteit lift daarop mee.
De Europese Centrale Bank is bezig met het ontwikkelen van een heel nieuwe generatie biljetten, die in 2026 in omloop moet worden gebracht. Het volk heeft zijn zegje al mogen doen over de thema’s. Misschien kan de ECB besluiten de 100- en 200-eurobiljetten in te trekken om het zwarte circuit een klap toe te dienen.
Thomas Jefferson steekt vanaf de 100 dollar een goedkeurend duimpje op.
Source: Volkskrant