In de enorme loods van kringloopwinkel Het Goed in Zaandam neust de ervaren kringloopganger Moon Gaal (58) rond op de afdeling dameskleding, die aanzienlijk groter is dan die voor de heren. Ze tuurt naar de tweedehands sieraden, op zoek naar een buitenkansje.
Maar dat valt niet mee, zegt ze. Het is de afgelopen jaren steeds moeilijker geworden om spectaculaire spullen voor een klein prijsje te vinden. ‘Ik kom al jaren in dit soort winkels, maar de prijzen zijn flink omhooggegaan. Soms zie je beschadigde, gebruikte spullen die behoorlijk duur zijn.’
Gaal staat niet alleen in haar observatie. De kritiek op de gestegen prijzen bij kringloopwinkels zwelt aan, ziet ook directeur Rachel Heijne van Branchevereniging Kringloop Nederland (BKN). ‘Kringloopwinkels zitten in een spagaat: zij kunnen prijzen niet ongelimiteerd laten meestijgen met de kosten, omdat de belangrijkste doelgroep bestaat uit mensen met een kleine portemonnee.’
Om de prijsstijgingen bij kringloopwinkels tegen te gaan, ontstonden op verschillende plekken in het land initiatieven voor mensen met een kleine beurs. Zo begon een vrouw in het Noord-Hollandse Huizen een mini-kringloop in haar eigen woning en werd in Overijssel een kringloop geopend voor mensen in geldnood. Het geld dat overblijft, verdwijnt daar niet in de zakken van de initiatiefnemers.
In Zaandam zitten drie medewerkers van Het Goed tussen honderden opgestapelde kratten. Ze maken de binnengekomen glazen, borden en schaaltjes schoon, en plakken er vervolgens een prijs op. ‘We prijzen alles volgens de richtlijnen’, zegt een vrouwelijke vrijwilliger, wijzend op een ordner op de werktafel. ‘En als we twijfelen, zoeken we een product met Google Lens op internet op. We houden dan eenderde van de nieuwprijs aan.’
De prijs van een set nieuwe borden van keramiek wordt met een foto razendsnel achterhaald: 14,99 euro per stuk. ‘Dan mogen ze dus voor 4,50 euro worden verkocht’, zegt de medewerker.
Dat de prijzen bij kringloopwinkels stijgen, is goed te verklaren, zegt Heijne van de branchevereniging. ‘Alles is de laatste jaren duurder geworden, dus ook de kringloop.’ Ze wijst op de gestegen energieprijzen, maar ook op de personeelskosten, die zwaar op de begroting drukken.
‘Sinds dit jaar is het wettelijk minimumloon met meer dan 10 procent gestegen’, zegt Heijne. ‘Dat is een goede zaak, maar dat werkt door in het gehele salarisgebouw. 60 procent van de kosten van kringloopwinkels bestaat uit loon, en dat moet ergens van betaald worden.’ En dan zijn er nog de kosten voor de verwerking van alle spullen die niet in de winkel eindigen. Ook die zijn de laatste jaren toegenomen.
‘Als iets niet mooi is, nemen we het niet aan’, zegt stagiair Nathan (17), terwijl hij een lading spullen in ontvangst neemt aan de achterkant van de kringloopwinkel. Een oude mandoline, een krat met dekens en een stapel exemplaren van de Krommeniër Kroniek: geschiedkundige artikelen over Krommenie overleven de eerste schifting. Of die laatste bij de klanten in de smaak zullen vallen, durft Nathan niet te zeggen. ‘Ik ga niet over de boeken.’
In het eerste gedeelte van de loods, die bol staat van spullen in afwachting van een tweede leven, sorteren Nathan en zijn collega alles wat binnenkomt. Als duidelijk is waar iets hoort, verdwijnt het in de daarvoor bestemde krat. Een verroest trappetje dat een pootje mist, komt niet door de keuring en belandt op een stapel bestemd voor oud ijzer.
Buiten staan zeven enorme containers die uitpuilen van de rommel, en die twee keer per week moeten worden opgehaald. Kringloopwinkels draaien meestal zelf op voor die kosten. ‘Wanneer mensen onbruikbare spullen naar de winkel brengen, gaat het door de winkel en is het opeens bedrijfsafval’, zegt Heijne. ‘De kosten daarvan zijn afhankelijk van de grootte van de winkel, maar die kunnen oplopen tot wel tienduizenden euro’s per jaar.’ Ook dat moet worden doorberekend aan de klanten.
Met de almaar toenemende populariteit van kringloopwinkels kunnen die kosten in de toekomst nog hoger uitvallen. Winkelmedewerker Martyne Haack (51) van Het Goed Zaandam zit al zeventien jaar in het vak. Zij zag de drukte na de coronaperiode een vlucht nemen. ‘Vroeger had je vooral pieken in maart en april, rondom Koningsdag. Nu krijgen we de hele dag heel veel binnen. Mensen zijn bewuster geworden, ze willen ontspullen.’
Kringloopganger Gaal heeft nog een andere verklaring voor de toegenomen populariteit. ‘De doelgroep is veranderd’, zegt ze. ‘Ik zag laatst op televisie een jonge vrouw met een huis vol spullen van de kringloop, heel hip. Ook van de winkels wordt tegenwoordig iets moois gemaakt. Het is geen kwestie meer van rommelen tussen oude spullen.’
Wordt de kringloop straks onbetaalbaar voor de mensen voor wie de winkel ooit bedoeld was? Om dat te voorkomen, heeft Rachel Heijne van de branchevereniging wel een idee. ‘Verlaag de btw op tweedehands producten’, zegt ze, ‘bijvoorbeeld naar 9 procent. Daarmee worden de lasten van de kringloop verlaagd en geef je de ondernemers echt wat lucht.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden