Het hoge woord is eruit. Donald Trump krijgt een duwtje in de rug van het Amerikaanse Hooggerechtshof. Woensdagavond verklaarden ’s lands hoogste rechters zich bereid om Trumps beroep op presidentiële immuniteit te behandelen. Tevens gaan zij akkoord met zijn verzoek om, in de tussentijd, zijn lopende strafzaak wegens verkiezingsbeïnvloeding te pauzeren.
De beslissing is een triomf voor de oud-president. Trumps strafrechtelijke strategie draait om het vertragen van zijn zaken tot na verkiezingsdag, waarna hij ze – indien verkozen – hoopt te kunnen beëindigen. De kans dat deze strafzaak nog dient vóór november 2024, is nu aanzienlijk verkleind.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York.
Het Hooggerechtshof, waar conservatieve rechters de meerderheid uitmaken, gaf geen verdere toelichting op haar besluit. Trump toonde zich verheugd. ‘Juristen door heel het land zijn het Hooggerechtshof extreem dankbaar’, schreef de oud-president op sociale media.
Op 22 april, over zeven weken, zal het Hooggerechtshof argumenten aanhoren van beide zijden. Vervolgens kan het nog weken of zelfs maanden duren voor een beslissing volgt. De kans dat de opperrechters Trump inderdaad immuniteit schenken, wordt klein geacht. Juist daarom is vertraging voor Trump van levensbelang. De oud-president hoopte, naast een inhoudelijke, vooral op een logistieke zege – en die heeft hij gekregen.
Voor speciaal-aanklager Jack Smith, die de vervolging leidt, is deze beslissing een hard gelag. De strafzaak stond aanvankelijk gepland voor volgende week. Twee eerdere rechtbanken wezen Trumps beroep op presidentiële immuniteit al af. ‘Vier jaar als opperbevelhebber schenkt niet het goddelijke recht van koningen’, schreef Tanya Chutkan, de rechter in Trumps strafzaak.
Begin deze maand maakte ook het federale Hof van Beroep gehakt van het verzoek. Smith had het Hooggerechtshof dringend verzocht om, mochten zij zich ook over de kwestie willen buigen, die laatste uitspraak in de tussentijd te laten gelden: dan zou de strafzaak doorgang kunnen vinden in afwachting van het definitieve oordeel.
‘Vertraging bedreigt het publieke belang bij een spoedig en eerlijk proces’, schreef Smith. Daar denken de hoogste rechters anders over.
Het Hooggerechtshof koos woensdag niet uitsluitend Trumps kant. Zij ging wel akkoord met Smiths verzoek tot een versnelde behandeling, waarmee de aanklager hoopte de beruchte stroperigheid van het rechtsorgaan te omzeilen. Vermoedelijk ligt er een eindoordeel vóór het zomerreces eind juni begint. Garanties zijn er niet.
Kent het Hooggerechtshof inderdaad immuniteit toe, dan is Trumps vervolging voor verkiezingsbeïnvloeding in één klap van de baan. Dat zou betekenen dat presidenten, onder de mantel van immuniteit, straffeloos misdrijven mogen begaan zolang hun termijn duurt.
Wijzen de opperrechters het verzoek af, zoals verwacht, dan mag rechter Tanya Chutkan een nieuwe startdatum inplannen. Dan ontstaat er alsnog een penibele situatie. De verdediging heeft recht op enkele maanden voorbereidingstijd: het proces zou op zijn vroegst kunnen beginnen in het najaar.
Chutkan zou Trump, tegen die tijd vermoedelijk de formele Republikeinse presidentskandidaat, dan moeten dwingen om de eindfase van zijn campagne in de rechtbank door te brengen. Mogelijk kiest de rechtbank ook dan, noodgedwongen, voor verder uitstel van de zaak – precies wat Trump hoopt te bereiken.
Dan ligt de afwikkeling van zijn vervolging niet in de handen van de rechtspraak, maar van Amerikaanse kiezers in stemhokjes door heel het land.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden