Dat zei Van Zanen woensdag toen hij door de Haagse gemeenteraad ter verantwoording werd geroepen over de rellen in zijn stad, vorige week zaterdag. De burgemeester werd stevig aan de tand gevoeld. De partijen vroegen zich onder meer af waarom de politie hem niet heeft ingelicht over een aanhouding van een Eritreeër de dag voor de geweldsexplosie, terwijl bij eerdere Eritrese evenementen in Nederland ook ongeregeldheden hadden plaatsvonden.
De dagen voor de geplande bijeenkomst van een groep Eritreeërs verschenen er online oproepen om de bijeenkomst met geweld te verstoren. Dat leidde tot één arrestatie. Volgens de Haagse raadsleden hadden de autoriteiten uit de videobeelden en de arrestatie kunnen opmaken dat de kans groot was dat het die zaterdag uit de hand zou lopen. Op basis daarvan had Van Zanen dan de beslissing kunnen nemen om de bijeenkomst, die plaatsvond in zalencentrum Opera, te verbieden.
Over de auteur
Abel Bormans is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincie Zuid-Holland. Charlotte Huisman is verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over jeugdzorg en de nasleep van de toeslagenaffaire.
‘Ik zeg nu: mijn hemel, waarom wist ik dat niet?’, zegt Van Zanen woensdagmiddag in de Haagse raadzaal. Volgens hem dacht de politie dat er afdoende veiligheidsmaatregelen waren getroffen en zag zij geen reden om de burgemeester over de arrestatie in te lichten. Zaterdagavond bleek dat de autoriteiten de situatie volledig hadden onderschat. Volgens Van Zanen is het ‘achteraf makkelijk praten’, maar schaamt hij zich ‘kapot’. ‘Niet voor mijn mensen, maar dat het met zoveel ervaring toch mis kan gaan.’
Tegenstanders van het Eritrese regime wilden de bijeenkomst van de Federatie van Eritrese gemeenschappen verhinderen. Die is volgens hen gelieerd aan het regime van dictator Isaias Afewerki, die al dertig jaar aan de macht is in Eritrea. Toen zij zalencentrum Opera niet konden bereiken, gingen zij de confrontatie aan met de politie.
In een mum van tijd veranderde de Haagse Fruitweg in een oorlogsscène. Stoeptegels en zwaar vuurwerk vlogen in het rond. Enkele honderden Eritreeërs, sommigen met een knuppel in de hand, bestormden het pand. Liefst 26 politieagenten raakten gewond, aldus Van Zanen, twee politiewagens en een touringcar gingen in vlammen op. De politie verrichtte rondom de rellen zestien arrestaties.
Opvallend is ook dat burgemeester Van Zanen pas om 16.41 uur een eerste appje kreeg van de politie dat het uit de hand dreigde te lopen. Deze mededeling leidde tot grote verbazing van de raad. ’s Ochtends was het al duidelijk dat bussen met Eritreeërs op weg naar de bijeenkomst werden achtervolgd. En om 15.20 uur werden er ‘spotters’ voor de deur gesignaleerd, mensen die de bijeenkomst in de gaten hielden. ‘Er is niemand die dacht: even de burgemeester bellen, die belast is met de openbare orde’, zei CU/SGP-raadslid Simon Fritschij. ‘Hoe kan dat?’
Volgens Van Zanen is op dat moment ‘naar beste weten een inschatting gemaakt’ en werd het inlichten van de burgemeester niet nodig geacht. Van Zanen bestrijdt de bewering dat de politie niet goed was voorbereid. Er waren 25 ME’ers op de been en dat aantal werd om 16.30 uur nog eens opgeschroefd naar 54 ME’ers. Uiteindelijk zou de politie ruim 450 mensen inzetten.
Toch werden de autoriteiten volgens Van Zanen verrast door de grootschalige gecoördineerde actie van de demonstranten en hadden ze geen rekening gehouden met het ‘ongekende geweld’ dat zij gebruikten.
De gemeenteraad kwam overeen dat er een extern onderzoek moet komen naar de rellen, en het optreden van de politie en de burgemeester. In dat onderzoek wordt op aandringen van met name de linkse partijen de ‘complexe situatie’ van Eritrese vluchtelingen ook geanalyseerd. Van Zanen zegt dit onderzoek te steunen.
De Haagse burgemeester prijst zich gelukkig dat de situatie niet heviger uit de hand is gelopen. ‘Stel je voor dat die lui binnen waren gekomen. Hou op. Zeker met de 1.600 man die op dat moment in Opera waren.’
Veertien verdachten van de rellen horen donderdag of ze langer blijven vastzitten.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden