In de aanloop naar een vredesconferentie die Zwitserland in de komende maanden organiseert, voert Zelensky de lobby voor zijn vredesplan op. Op deze internationale top moet het Oekraïense tienpuntenplan, dat voorziet in een volledige terugtrekking van de Russen en berechting van Russische oorlogsmisdaden, centraal staan.
Bijna anderhalf jaar nadat Zelensky het plan voor het eerst presenteerde, is het is nog altijd een van de weinige concrete vredesvoorstellen. Maar terwijl de Oekraïense president van hoofdstad naar hoofdstad reist, stelt Moskou maandag opnieuw dat het plan onzin is.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov noemde het ‘lachwekkend’ dat Rusland niet wordt uitgenodigd voor de vredesconferentie die de Zwitsers op verzoek van Kyiv organiseren. Pas in een later stadium, als grote steun is vergaard voor Zelensky’s initiatief, wil Oekraïne Rusland bij het vredesinitiatief betrekken. ‘Absurd’, aldus Peskov, die eerder zei dat onderhandelen met Kyiv nu ‘niet relevant’ is.
De Russen hebben, tenminste in het openbaar, voorlopig geen enkele trek om aan de onderhandelingstafel plaats te nemen nu het Oekraïense leger het moeilijk heeft door het tekort aan munitie en wapens. ‘Wij zullen niet opgeven wat van ons is’, zei de Russische president Vladimir Poetin in december over het bezette Oekraïense gebied dat Moskou volgens Zelensky’s plan moet opgeven. ‘Als zij willen onderhandelen, laat ze maar onderhandelen.’
Maar Poetin zou, zo meldde de The New York Times en Reuters toen, al vanaf september hebben laten doorschemeren dat hij een wapenstilstand niet afwijst. De oorlog zou dan ‘bevroren’ moeten worden langs de huidige frontlinie, aldus Amerikaanse functionarissen aan wie de Russische boodschap zou zijn overgebracht. Dit is weer onaanvaardbaar voor de Oekraïners. Maar Poetins bereidheid om te praten, is wel pikant.
Zelensky wil op de Zwitserse vredestop, waaraan vooral bondgenoten aan zullen deelnemen, zoveel mogelijk landen achter zijn vredesplan krijgen. Een blauwdruk voor vrede zou dan later aan Moskou moeten worden voorgelegd. Maar veel van de tien punten van Zelensky’s plan zijn onaanvaardbaar voor de Russen. Zo is het uitgesloten dat Moskou ook de Donbas opgeeft, de regio waar al sinds 2014 strijd wordt geleverd.
De berechting door een speciaal tribunaal van de 100 duizend oorlogsmisdaden die de Russen volgens Kyiv zouden hebben begaan, lijkt ook een brug te ver voor het Kremlin. Oekraïne eist verder internationale veiligheidsgaranties om een nieuwe oorlog te voorkomen, herstel van zijn territoriale integriteit, vrijlating van krijgsgevangenen en herstel van de graanexport.
‘Er zijn geen alternatieven voor dit vredesplan’, stelt Kyiv. ‘Alleen Oekraïne, het land dat tegen deze agressie-oorlog vecht, kan bepalen hoe rechtvaardige en duurzame vrede eruitziet. Ook andere initiatieven kunnen alleen gebaseerd zijn op deze vredesformule.’ Maar Zelensky, die wil praten over vrede maar tegelijk een militaire oplossing van de oorlog weigert op te geven, kan niet overal op begrip rekenen voor de Oekraïense eisen.
Zo noemde de Slowaakse premier Robert Fico de westerse en Oekraïense aanpak van de oorlog deze week ‘een absolute mislukking’. Volgens Fico moet de EU snel met een eigen vredesplan komen. ‘Ik geloof niet in een militaire oplossing van het Oekraïneconflict’, zei Fico. Ook de Hongaarse premier Viktor Orbán, die woensdag aan het Balkan-overleg deelnam, liet zich in soortgelijke bewoordingen uit.
Verder zou China, dat door Zelensky is benaderd om steun los te peuteren, afwijzend hebben gereageerd. De kans is dan ook gering dat China aan de vredestop gaat deelnemen. Rusland probeert ondertussen Kyiv duidelijk te maken dat het opstellen van een vredesplan opstellen mooi is, maar dat dit weinig zin heeft als Oekraïne ‘de realiteit op de grond’ niet accepteert. Kortom, de realiteit dat Rusland zo’n 20 procent van Oekraïne heeft ingenomen en dat Moskou dat gebied nooit zal opgeven.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden