De focus van Brede blik op daderschap lag, anders dan in de meeste onderzoeken naar seksuele uitbuiting, niet op de slachtoffers, maar op de daders. Voor het eerst brachten onderzoekers hun levenspad nauwkeurig in kaart. ‘We deden al eerder onderzoek naar daders’, zegt Conny Rijken, die anderhalf jaar geleden aantrad als Nationaal Rapporteur. ‘Maar vonden het nodig om een keer goed te kijken naar hun criminele carrières en achtergrond.’
Rijken: ‘We willen voorkomen dat mensen slachtoffer worden van mensenhandel. Dat is uiteindelijk het doel. Als we meer weten over de achtergrond van daders, weten we aan welke knoppen we kunnen draaien om te voorkomen dat mensen voor het eerst of opnieuw mensenhandel plegen. Tot dit onderzoek wisten we nog niet veel over de daders. Wie zijn ze? Hoe en op welk moment komen ze tot hun daden? Daar geeft dit onderzoek inzicht in.
‘We hebben gekeken naar in totaal 630 mensen die voor binnenlandse seksuele uitbuiting veroordeeld waren of ervan werden verdacht. Bij die vorm van mensenhandel wordt bijvoorbeeld iemand gedwongen om de prostitutie in te gaan. We hebben uitgezocht hoe hoog de daders scoorden op risicofactoren voor criminaliteit. Dat hebben we weer vergeleken met andere criminelen, een behoorlijk arbeidsintensief werk.’
Over de auteur
Pepijn de Lange is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘Dat is een moeilijke vraag. In 2022 hadden we 814 mogelijke slachtoffers in beeld. Maar het lastige aan criminaliteit is dat veel onder de radar blijft, zeker bij mensenhandel. Een wetenschappelijke schatting duidt op ongeveer vijfduizend slachtoffers per jaar in Nederland.’
‘Daders van seksuele uitbuiting scoren extreem hoog op alle factoren die mensen vatbaar maken voor criminaliteit. Een instabiele thuissituatie komt bijvoorbeeld veel vaker voor: opgroeien in een eenoudergezin, pleeggezin of instelling. Ook schooluitval ligt hoger dan bij daders van andere misdrijven. Bovendien verkeert bijna 90 procent van de daders in een criminele omgeving, met een ouder, broer, zus of partner die in de criminaliteit zit.
‘Dat deze daders echt op alle risicofactoren hoger scoren dan andere criminelen, is opvallend. Een andere verrassende uitkomst is het hoge percentage van mensen dat opnieuw mensenhandel pleegt: ongeveer 24 procent. Als je daarbij bedenkt dat mensenhandel moeilijk te herkennen is en daarom vaak onder de radar blijft, is een op de vier ontzettend hoog.’
‘Er is een groep daders die al rond hun 14de met criminaliteit begint en daar eigenlijk hun hele leven mee doorgaat. Later in hun criminele carrière stappen zij over op mensenhandel. Bij deze groep moet je al op jonge leeftijd inzetten op algemene criminaliteitspreventie, bijvoorbeeld door de leefbaarheid in wijken te verbeteren.
‘Je zou ook iets kunnen doen met de specifieke bevindingen uit ons onderzoek. Bijvoorbeeld die hoge schooluitval. Om te voorkomen dat daders van seksuele uitbuiting opnieuw in de fout gaan, kun je ze helpen om een opleiding af te maken. Zo kunnen ze beter meedoen in de maatschappij. Als mensen werk hebben, zijn ze minder genegen tot criminaliteit.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden