Hoe leer ik mijn kind zelfstandig spelen, vroeg een collega zich af. Met een baby op komst is het handig als haar 2-jarige dochter zichzelf soms kan vermaken. Hoe moedig je zelfstandig spelen aan? En wat kun je op dat gebied eigenlijk verwachten van een peuter?
‘Zelfstandig spelen is voor een 2-jarige nog te veel gevraagd’, zegt Louise Berkhout, orthopedagoog en auteur van het boek Spelen serieus nemen. Bij spelen denken we al snel aan het klassieke fantasiespel, waarbij een kind langere tijd vadertje en moedertje speelt met de poppen. ‘Dat komt pas later, tussen de 3 en 4 jaar.’ Een kind van 2 speelt door te imiteren wat het in de omgeving ziet. ‘Bijvoorbeeld thee inschenken met een serviesje. Of met dingen sjouwen.’ Langer dan tien minuten duurt het vaak niet.
Uit onderzoek van de toonaangevende pedagoog en ontwikkelingspsycholoog Elly Singer blijkt dat de nabijheid van volwassenen belangrijk is voor het spelgedrag van kinderen. Ze ontdekte dat kinderen op kinderdagverblijven meer in hun spel opgaan als de pedagogisch medewerker rustig tussen de kinderen zit, in plaats van rond te lopen.
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
Logisch, vindt Eveline van Campenhout, speltherapeut en expert in kindertekeningen. ‘Een kind gaat pas zelfstandig spelen als het zich veilig voelt. Die veiligheid vinden ze bij de zorgende figuur.’ De speltherapeut merkte dit zelf in de praktijk toen ze werd ingeschakeld om bij een kinderdagverblijf te komen kijken waar de kinderen niet speelden. ‘Er waren drie leidsters: één stond in de keuken fruit te snijden, één was aan het bellen en de derde zat te schrijven aan een hoge tafel. De kinderen jengelden.’ Ze vroeg de pedagogisch medewerkers om het fruit binnen te snijden, de kinderen te laten helpen en het schrijfwerk aan een laag tafeltje te doen. ‘Binnen vijf minuten speelden de kinderen gezellig om haar heen.’
‘Voor ouders is het interessant om te kijken: hoe zorg ik thuis voor die veiligheid?’, zegt Van Campenhout. ‘Zonder je je af, door weg te lopen of op je mobiel te kijken, dan komen kinderen juist aandacht vragen omdat je niet emotioneel beschikbaar bent. Ga gewoon op de grond zitten. Zorg voor een open sfeer.’
Jonge kinderen spelen door nabootsing. Gebruik die momenten, tipt de speltherapeut. ‘Moet je de was vouwen, doe dat naast je kind en geef hem of haar de doekjes en sokken.’ Ga je koken? Geef je kind een pan en een pollepel.’ Berkhout vult aan: ‘Laat ze de boontjes breken, doe samen de afwas, geef de planten water. Met een nieuwe baby zal de oudste het leuk vinden om óók een luier te verschonen, bij de pop.’ Door klusjes te doen in de nabijheid van je kind, heb je als ouder toch wat bewegingsvrijheid en hoef je niet steeds op je knieën in de weer met allerlei speelgoed.
Begin samen, bijvoorbeeld met het bouwen van blokken. ‘Vervolgens kan de ouder zich langzaam terugtrekken door wat stiller te zijn’, aldus Berkhout. Haal af en toe wat speelgoed weg om het later weer als nieuw te introduceren.
‘Ga naar buiten. Laat ze lopen, rennen en klimmen. Bewegen is op die leeftijd erg belangrijk’, zegt Berkhout. Een van de moeilijkste dingen voor ouders is om niet te storen als kindlief eenmaal lekker bezig is. ‘Probeer dan niet te zeggen: ‘Wat ben jij leuk bezig!’ Dan raakt een kind uit zijn concentratie.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden