Sinds augustus 2022 wonen Roksolana (31) en haar dochtertje Yuliana (7) bij het gezin van Dave Visser in Enkhuizen, en ze gaan nooit meer terug. "Het is familie", vertelt Dave (38).
De eerste maanden communiceerden ze in het Pools, wat de Slowaakse vrouw van Dave en Roksolana beiden spreken. Inmiddels spreekt Roksolana vloeiend Engels en redelijk Nederlands. Yuliana gaat naar een Nederlandse basisschool. "Roksolana doet veel vrijwilligerswerk om haar Nederlands bij te spijkeren. Zo helpt ze twee Nederlandse buurjongens met een verstandelijke beperking met huishoudelijke taken."
Drie keer in de week eten ze samen. Nu Roksolana de basis van het Nederlands onder de knie heeft, voelt ze zich klaar om te solliciteren. "Woensdag heeft ze haar tweede gesprek, dus ze bouwen hier echt een leven op. Wanneer Yuliana met haar opa en oma in Oekraïne belt, vergeet ze weleens Oekraïense woorden, ze praat alleen maar Nederlands."
Toch heeft het gezin ook voor uitdagingen gestaan, bijvoorbeeld op het gebied van communicatie. "Als ik vraag: 'Eet je bij ons?', dan voelt dat voor Oekraïners als een belediging. Je moet zeggen: 'Je eet bij ons'."
De oorlog volgen ze op de voet. "Ik maak het op een andere manier mee. Er is veel om vluchtelingen te doen op het moment, maar ik zie vooral hoe hard ze willen werken en hoe ze hun best doen de taal te leren." Dave ziet het als een uitwisseling van krachten. "Wij hebben ze ooit geholpen uit Oekraïne te vertrekken, nu helpen zij ons."
Zo werkt het in het dagelijkse leven ook. "Nu ben ik een beetje ziek. Dan neemt Roksolana onze kinderen mee wanneer ze Yuliana van school haalt. Ook gaan we samen naar verjaardagen en op vakantie." Het is een gelijke verhouding. "Ze willen leven van hun eigen geld en houden nooit hun handje op."
Patrick van Baalen (25) ving sinds september 2022 meerdere Oekraïense vluchtelingen op. Op dit moment verblijft er nog één studerende Oekraïner bij hem thuis in Ede.
Veertien vluchtelingen hebben bij Patrick op onderdak kunnen rekenen. "Meestal kwamen er mensen die geen Engels spraken. Dan communiceerden we met handen en voeten en Google Translate."
Toen Patrick in juni weer fulltime ging werken, merkte hij dat het lastiger werd om mensen op te vangen. "Ik moest bijvoorbeeld vaak naar de Immigratie- en Naturalisatiedienst in Amsterdam, dat neemt veel tijd in beslag."
De afgelopen maanden heeft hij veel geleerd over de verschillende culturen. "Ik ben erachter gekomen hoe direct we in Nederland zijn vergeleken met Oekraïners. Tegelijkertijd hebben we ook veel overeenkomsten, Oekraïners zijn heel gastvrij."
Patrick weet niet hoeveel Oekraïners hij in de toekomst nog zal verwelkomen. In zijn beleving daalt de vraag naar opvang geleidelijk. "Na twee jaar zijn de mensen die wilden vluchten wel gevlucht, maar zolang het nodig is zal ik het blijven doen."
In november 2022 werden Gerard Conijn (64) en Ingrid Schoemaker (63) gekoppeld aan het jonge Oekraïense stel Sacha en Ira, die op dat moment hoogzwanger was. Inmiddels bieden Gerard en Ingrid in hun huis in Hoogeveen onderdak aan hen en hun zoontje Marcel (1,5), oma Lena (53) en haar kleindochter Lina (14). In februari 2023 is Katja (27), een vriendin van het stel, daar nog bij gekomen.
"Het is een complexe samenstelling", vertelt Ingrid. Met zijn achten is het zoeken naar de juiste balans en verhoudingen. Toch werkt het. Dat danken zij vooral aan de ruimte die hun woning iedereen biedt.
"Wij wonen in een verbouwde boerderij, beneden is de ruimte voor onszelf. Omdat wij onze eigen woonkamer hebben, kunnen we elkaar ook met rust laten." Het paar doet wat het kan om saamhorigheid te bevorderen."We eten bijna altijd samen en koken dan om en om. Onze kleinkinderen komen ook regelmatig over de vloer en spelen dan met kleine Marcel."
Er zijn ook cultuurverschillen. "Hun keuken en onze keuken is een wereld van verschil, en ook de manier van tafelen is heel anders. De eerste keer dat we samen aan tafel zaten, aten ze het eten op en vertrokken ze. Toen keken elkaar met verbazing aan, wij zijn gewend dat dit juist het moment is om samen te zijn."
Eerst was het wennen, maar gelukkig past iedereen zich aan. "We laten elkaar nu meer vrij." Aan de taalbarrière wordt ook gewerkt, vertelt Ingrid. "Sasha sprak alleen redelijk Engels, inmiddels zijn Ira en Katja op Engelse les gegaan en hebben Ira en oma Lena Nederlandse les gevolgd. Het mooie vind ik dat er ondanks het feit dat hun Engels net niet goed genoeg is om over van alles te praten, genoeg vertrouwen is om het over lastige onderwerpen te hebben."
Ingrid en Gerard kunnen het gezin met veel zaken helpen, en dat geeft voldoening. "Het is voor ons ook niet voor te stellen hoe het is om in een ander huis te verblijven omdat het oorlog is in je land." Dat wil niet zeggen dat het altijd makkelijk is. "Iedereen aanraden zou ik het niet, het scheelt enorm dat wij de ruimte hebben." Maar spijt van hun beslissing om gastgezin te worden hebben ze nog geen moment gehad.
Hoeveel Oekraïners nog in Nederland worden opgevangen door gastgezinnen is niet bekend. De organisatie RefugeeHomeNL heeft afgelopen twee jaar in totaal 3.458 Oekraïense vluchtelingen geplaatst bij 1.726 Nederlandse huishoudens, maar lang niet iedereen zal daar nog steeds logeren.
Verreweg de meeste Oekraïners in Nederland slapen in gemeentelijke opvangcentra. Daar waren deze week 90.600 bedden in gebruik.
Source: Nu.nl algemeen