Het voorstel daartoe van D66-Kamerlid Joost Sneller is in oktober vorig jaar aangenomen. Nu ligt ook de uitwerking van het plan op tafel. Voor de hoorzittingen met alle ministers en staatssecretarissen (nu 29) wordt een week uitgetrokken, van maandag tot en met vrijdag. Om dit mogelijk te maken, is een hoorzitting per departement voorzien. Dat betekent dat de beoogde bewindspersonen van dat departement tegelijk naar de daaraan gelieerde vaste Kamercommissie komen.
Een hoorzitting duurt tussen de twee en drie uur. Hoorzittingen kunnen deels tegelijkertijd plaatsvinden. Andere vergaderingen in die week worden opgeschort of afgestemd op de bijeenkomsten. Kandidaat-bewindslieden krijgen vier minuten spreektijd om zichzelf te introduceren. Daarna krijgen Kamerleden om de beurt per fractie gelegenheid om in twee ronden een vraag te stellen.
Volgens Snellers aangenomen motie uit oktober krijgt de kabinetsformatie hierdoor meer transparantie. Kamerleden kunnen bewindslieden bevragen op hun geschiktheid en motivatie. Kandidaten krijgen op hun beurt de gelegenheid zich voor te stellen, persoonlijke accenten te leggen en eventuele zaken uit het verleden toe te lichten.
De motie-Sneller werd in oktober gesteund door PVV, BBB, Omtzigt, D66, GL-PvdA, PvdD, FvD, Denk, JA21 en Volt. Ook Bij1, groep Van Haga en Gündogan, nu niet meer in de Kamer vertegenwoordigd, gaven steun aan het voorstel. De uitwerking werd eerder besproken in een commissiedebat op 6 februari, maar dat liep uit de hand.
De formerende partijen PVV en NSC (voorheen Omtzigt) gingen plotseling hevig op de rem staan, zozeer dat Sneller sprak van ‘een zeldzaam onloyale uitvoering van mijn motie’. NSC-Kamerlid Wytske Postma vroeg zich af of het voorstel ‘wel klopte met de Grondwet’. PVV’er Gidi Markuszower vreesde dat hoorzittingen tot ‘circusachtige taferelen’ kunnen leiden.
Kamervoorzitter Martin Bosma moest de Kamerleden eraan herinneren dat het hier om een aangenomen motie ging en dat slechts de concrete uitvoering aan de orde was. Hij bracht overigens zelf de verlenging van de formatie nog als bezwaar in: ‘Als hoeder van het algemeen belang wijs ik erop dat Nederland hoopt dat er een kabinet komt. Ik gooi daarom het tijdselement nog even in de groep.’
In het nu voorliggende voorstel is nog eens benadrukt dat de Kamer niet de bevoegdheid heeft een kandidaat-bewindspersoon af te wijzen. Dat zou botsen met de Grondwet, die zegt dat ministers en staatssecretarissen bij Koninklijk Besluit worden benoemd. Zij hebben het vertrouwen van de Tweede Kamer, totdat het tegendeel zich aandient. Bij hoorzittingen in het Europees Parlement worden voorgedragen Eurocommissarissen soms wel weggestuurd.
De beoogde bewindslieden komen naar de Kamer, nadat zij hebben gesproken met de formateur. Deze is zelf, als toekomstig premier, uitgezonderd van de hoorzittingen. Hij voert immers het debat over de regeringsverklaring met de Kamer. Bij tussentijdse wisseling van bewindslieden na het aantreden van een kabinet komen ook de vervangers naar de Tweede Kamer.
Door alle hoorzittingen binnen een week te houden, is het bezwaar van mogelijke tijdrovendheid ondervangen. De Kamer heeft eerder geëxperimenteerd met kennismakingsgesprekken met bewindslieden. In diverse gemeenteraden zijn hoorzittingen ook gemeengoed. GL-PvdA-Kamerlid Barbara Kathmann, eerder zowel gemeenteraadslid als wethouder in Rotterdam, zei in het vorige debat dat zij er goede ervaringen mee heeft. ‘Je krijgt een indruk van wat iemand van plan is in ons huis van de democratie.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden