Net als bij ondermaatse leesvaardigheden, waarvoor de inspectie eerder al waarschuwde, heeft dit directe gevolgen voor hun toekomstige opleiding en maatschappelijke functioneren. Hoewel uit het onderzoek blijkt dat veel leerlingen het vak wiskunde niet leuk vinden en er bovendien het nut niet van inzien, zijn cijfers volgens de inspectie van wezenlijk belang om bijvoorbeeld bedragen in de winkel, een energierekening of een recept te begrijpen.
Over de auteur
Irene de Zwaan is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over jongerencultuur en onderwijs.
Dat het niveau van onderbouwleerlingen ver achterloopt op de ambities van de overheid, baart de inspectie dan ook ‘zorgen’. Aan het einde van het tweede leerjaar behaalde liefst 75 procent van de onderzochte vmbo-basis/kader-leerlingen het door de overheid wettelijk vastgestelde referentieniveau 1F niet. Dit is het niveau dat 85 procent van de basisschoolleerlingen aan het einde van het primair onderwijs zou moeten behalen. Hieronder vallen eenvoudige berekeningen met procenten en verhoudingen.
Met de leerlingen op de havo en het vwo is het iets beter gesteld: 20 procent van de onderzochte leerlingen haalde aan het einde van het tweede leerjaar niet het wettelijk vereiste niveau 2F, dat nodig is om zelfstandig maatschappelijk te kunnen functioneren en een mbo-opleiding succesvol te kunnen afronden.
De peiling die de inspectie heeft uitgevoerd onder 130 representatieve middelbare scholen, over het schooljaar 2021-2022, brengt voor het eerst op grote schaal de kennis en kunde van onderbouwleerlingen op het gebied van rekenen en wiskunde in kaart.
Recent liet het internationale Pisa-onderzoek ook al zien dat het beroerd is gesteld met rekenvaardigheden van Nederlandse 15-jarigen. De prestaties waren sinds 2006 niet eerder zo sterk gedaald. Op het gebied van leesvaardigheid waren de resultaten nog zorgwekkender: eenderde van de leerlingen dreigt het onderwijs laaggeletterd te verlaten.
Een focusgroep van onafhankelijke experts, die door de inspectie is benaderd om de resultaten te duiden, noemt de slechte aansluiting van het rekenonderwijs in het primair onderwijs op het voortgezet onderwijs als mogelijke oorzaak van de beroerde resultaten. Verschillende termen en methoden worden door elkaar gebruikt. Dit bemoeilijkt de overgang voor leerlingen.
Ook zijn niet alle docenten in het voortgezet onderwijs voldoende toegerust om de wettelijk vereiste referentieniveaus te bereiken, wat deels te wijten is aan het tekort aan bevoegde leraren.
Om het tij te keren, adviseren de experts om rekenen en wiskunde ook bij andere vakken op een eenduidige manier terug te laten komen. ‘Als het rekenen met procenten bij wiskunde anders gaat dan bij natuurkunde, is dit lastig voor leerlingen’, zegt Kees Hooyman, docent wiskunde en natuurkunde en rekencoördinator bij het St. Bonifatiuscollege Utrecht in het rapport. ‘Daar zit een weeffout in ons onderwijs.’
Ook verdere professionalisering van docenten is volgens de experts hard nodig. ‘De docenten besteden weinig tijd aan nascholing en dat is zorgelijk’, aldus Hugo Mulder, docent wiskunde aan het Zaanlands Lyceum.
‘Dit inspectierapport maakt de dringende noodzaak voor verandering en verbetering duidelijk’, reageert Sezgin Cihangir, directeur van het Mathematisch Instituut, dat leermethoden ontwikkelt voor rekenen, wiskunde en taal. Cihangir was niet betrokken bij het onderzoek van de inspectie.
De problematiek vindt volgens Cihangir zijn oorsprong in het basisonderwijs, waar volgens hem ‘ineffectieve rekenmethodes’ worden aangeboden. ‘Het voortgezet onderwijs wordt nu geconfronteerd met de taak om deze lacunes op te vullen.’
De overheid probeert intussen met allerlei noodgrepen het dalende niveau een halt toe te roepen. Zo werd vorig jaar ‘een masterplan’ gelanceerd, dat scholen de mogelijkheid geeft om extra ondersteuning in te schakelen om de basisvaardigheden weer op orde te brengen. Waar die ondersteuning met de huidige personeelstekorten in het onderwijs vandaan moet komen, is onduidelijk.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden