Danzel S., beter bekend als rapper Bigidagoe, werd zondag neergeschoten in Amsterdam. Maar dat zegt niets over het muziekgenre rap, zegt criminoloog Jeroen van den Broek. ‘Rap en geweld hebben een link met elkaar, maar dat is geen causaal verband.’
Hij heeft zich er sinds zondag enorm over verbaasd: het gemak waarmee de dood van een Amsterdamse rapper in verband werd gebracht met zijn muziek. ‘Dat een rapper ergens bij betrokken is, wil niet zeggen dat rap ook de oorzaak is van het conflict’, zegt criminoloog Jeroen van den Broek, die aan de Erasmus Universiteit promoveert op het onderwerp straatcultuur. De artiest maakte bovendien geen drillrap, zoals sommige berichten suggereerden. ‘Het is tekenend voor hoe slecht de straatwereld wordt begrepen.’
De 26-jarige Danzel S. – artiestennaam Bigidagoe – werd zondagmorgen doodgeschoten na een clubavond in Amsterdam. Bigadagoe was geen onbekende van politie en justitie. Hij overleefde in 2020 al eens een schietpartij, was goede vrienden met de voor drugshandel en witwassen veroordeelde Joël H. (JoeyAK) en maakte deel uit van de beruchte rapformatie Zone6. S. was bovendien een van de verdachten in de ontvoeringszaak van Kobus L., een andere Amsterdamse rapper. In die zaak zou de rechter op 8 maart uitspraak doen.
Of die kwestie verband houdt met zijn dood, is nog onduidelijk. Het politieonderzoek is nog in volle gang.
Over de auteur
Iva Venneman is algemeen verslaggever van de Volkskrant
‘Hij was in ieder geval iemand die erom bekendstond dat hij zich in het criminele circuit begaf. Het is niet voor niets dat er op je wordt geschoten, en dat je verdachte bent in een ontvoeringszaak. Maar daarnaast was hij ook een heel populaire figuur voor jongeren. Hij was een soort influencer, die overkwam als een lachebek en een grote troetelbeer. Dat was lastig te rijmen met de dingen waarvan hij werd verdacht.’
‘Rap is een breed genre. En net als bij rockmuziek en popmuziek, heb je daarbinnen weer subgenres. Gangsterrap is een van de populairste. Dat komt uit de Verenigde Staten. Hier heet het straatrap, omdat we in Nederland niet echt gangs hebben. Drillrap is daarbinnen weer een subgenre, waarbij de focus vooral ligt op het geweld op straat.’
‘In dit geval is dat natuurlijk niet zo verwonderlijk, want hij was bekend als rapper. Maar ik heb voor mijn promotieonderzoek met veel jongeren gesproken en ze hebben allemaal weleens een rapnummer opgenomen. Iedereen noemt zichzelf een rapper.
‘Straatcultuur en rap zijn dus met elkaar verweven. Hetzelfde geldt voor straat en geweld. Daardoor hebben rap en geweld een link met elkaar, maar dat is geen causaal verband. Ik ken bijvoorbeeld geen enkele ruzie die is ontstaan door een drillrap, maar wel bestaande ruzies die worden uitgevochten in een drillrap. Dat kan weer als katalysator werken voor de escalatie van zo’n ruzie.
‘Wat je vervolgens in berichtgeving ziet, is een reflex die we al langer zien: dat rap wordt gezien als de oorzaak van geweld.’
‘Daardoor krijg je in berichten vaak het frame dat hiphop en geweld bij elkaar horen, zonder daar kritische vraagtekens bij te zetten. De schutter van Peter R. de Vries werd bijvoorbeeld in de eerste berichten neergezet als een rapper, terwijl hij zeven streams (aantal unieke luisteraars, red.) had op Spotify. Hem kun je amper een rapper noemen. Of het andere uiterste: een van mijn favoriete rappers Feis, die in Rotterdam werd neergeschoten toen hij zijn broertje hielp bij een kroeggevecht. Dat werd gelijk gelinkt aan zijn criminele verleden, terwijl hij op dat moment al tien jaar een normale baan had.’
‘Het komt in de eerste plaats door de gewelddadigheid in het genre rap zelf. Criminaliteit en geweld horen er bij rap een beetje bij. Daaraan zie je weer die verwevenheid met de straatcultuur, want daarin heeft dat een functie: door jezelf als gevaarlijk neer te zetten, houd je anderen op afstand.
‘Het onterechte causale verband tussen rap en geweld wordt uiteindelijk in de media gelegd, en in het publieke discours in het algemeen. Dat komt doordat de meeste mensen niet straatsensitief zijn. Ze weten weinig van hiphop. Dat hetgeen waarover gerapt wordt helemaal niet gebeurd hoeft te zijn, weten de meesten bijvoorbeeld niet.
‘En daar zit het genre rap zichzelf ook een beetje in de weg. In deze kunstvorm ligt besloten om ‘echt’ en ‘geloofwaardig’ te willen zijn. Bij een acteur zul je er nooit aan twijfelen dat iemand een rol speelt, maar een rapper zal altijd volhouden dat hij iets zelf heeft meegemaakt. En als je dat niet weet, is het logisch dat je ervan schrikt als iemand rapt over geweld.’
‘Ja, daar maak ik me weleens zorgen over. Maar de oplossing ligt wat mij betreft niet bij het criminaliseren van deze muziek, of het monddood maken van rappers. Dat gebeurt bijvoorbeeld in Engeland, waar rappers bepaalde woorden niet meer mogen zeggen. Dan ga je tegen jongeren die al gemarginaliseerd zijn nog eens zeggen dat de muziek die ze maken om daar gehoor aan te geven, niet meer mag. Dat vind ik kwalijk. We zouden onze jongeren moeten leren om niet alles wat ze online zien of horen te geloven. Daar ligt volgens mij de oplossing.’
Source: Volkskrant