Na lang dwarsliggen gaf het Hongaarse parlement als allerlaatste NAVO-land maandag groen licht voor de toetreding van Zweden tot de NAVO. Hoewel het papierwerk nog gedaan moet worden, is dat slechts een formaliteit, zegt Zandee tegen NU.nl. De ceremonie, waarbij NAVO-baas Jens Stoltenberg de Zweedse vlag in Brussel zal hijsen, zal waarschijnlijk binnen een paar dagen volgen.
Stel dat er ooit een NAVO-land wordt aangevallen, dan heeft de NAVO er met Zweden een goede bondgenoot bijgekregen die voor een sterke tegenreactie kan zorgen. Zweden als NAVO-lid brengt namelijk "gigantische" strategische voordelen met zich mee voor de alliantie, zegt Zandee.
De defensie-expert kan uitleggen hoe dat precies zit. "Ten eerste is het voor het eerst in de geschiedenis na de toetreding van Finland (Finland werd vorig jaar lid van de NAVO, red.) dat alle Scandinavische landen lid zijn van de NAVO." Daarmee ontstaat er een gesloten gebied van Noorwegen tot Finland.
"Met dat aaneengesloten terrein kan je gebruikmaken van al het grondgebied van Zweden, en Finland, om daar strijdkrachten naartoe te brengen", legt Zandee uit. "Met de land- en luchtmacht erbij zijn dat gewoon extra capaciteiten voor de NAVO ter verdediging van grondgebied en wateren."
Het grootste voordeel voor de NAVO is het Oostzeegebied. "Je krijgt hiermee meer controle over de hele Oostzee. Dat wordt echt een NAVO-binnenzee. Hiervoor was daar geen sprake van."
En die binnenzee maakt de taken van de NAVO een stuk makkelijker. Zo is de Zweedse kennis van de Oostzee enorm. De Zweedse marine, die heel sterk is, heeft eigenlijk niks te maken met de Atlantische Oceaan en richt zich daarom volkomen op de Oostzee.
Via de Oostzee heeft de NAVO ook makkelijker toegang tot de Baltische staten. Over land zijn die moeilijker te bereiken vanwege de Suwalki-corridor, een dunbevolkt stuk land tussen Polen en Litouwen. Omdat daar vlakbij ook de Russische enclave Kaliningrad ligt, is het makkelijk af te knijpen door de Russen. "Over land is het dan heel lastig. Maar met Zweden als NAVO-land heb je alternatieve routes om versterking naar de Baltische staten te brengen."
In die Oostzee ligt ook een Zweeds eiland met een grote strategische betekenis: Gotland. "Kijk maar op de kaart om te zien waarom, het spreekt voor zich. Het is een eiland ten grootte van de provincie Zuid-Holland. Het ligt buiten de Zweedse zuidoostkust, pal tegenover de Baltische staten." Het kan daarom voor een belangrijke verbinding zorgen. "Maar vanaf het eiland kun je ook de controle over de hele Oostzee gestalte geven. En er lopen belangrijke zeeroutes langs richting Finland en St. Petersburg."
Het eiland staat bij veel mensen slechts bekend als vakantiebestemming, maar is ook uitgerust met raketsystemen en radars. Vanaf Visby, de grootste stad op het eiland, kunnen gevechtsvliegtuigen vertrekken. Een belangrijk stukje land om in handen te hebben dus.
Ook op andere plekken is de NAVO met de komst van Zweden en Finland nu een stuk sterker geworden. Zo ligt de Noordelijke Vloot van Rusland nu in Moermansk, vlak bij Finland. "Die vloot heeft als taak om in een eventuele confrontatie met de NAVO de aanvoerlijnen met de Verenigde Staten te dwarsbomen", legt Zandee uit. "Finland kan dat hele maritieme bolwerk nu aanpakken omdat het NAVO-lid is geworden. Hiervoor kon de NAVO geen gebruikmaken van die infrastructuur. Dat is echt een groot nadeel voor Rusland."
Nog een plek waar Rusland hiermee zwakker is geworden, is het noordpoolgebied. Rusland behoort samen met Canada, de Verenigde Staten, Denemarken (Groenland), IJsland, Zweden, Noorwegen en Finland tot de Arctische staten. Ze grenzen allemaal aan het noordpoolgebied en hebben er dus belang bij dat het ook daar veilig is.
"Tot vandaag toe was er een soort balans tussen landen die NAVO-lid waren, Rusland en neutrale landen als Zweden en Hongarije. Nu ook Zweden en Finland lid zijn geworden, kan dat gevolgen hebben voor het geopolitieke spel in dat gebied. En ook dat is heel slecht voor Rusland. Poetin kon altijd wel zaken doen met Zweden en Finland, en soms zelfs met Noorwegen, maar dat dreigt steeds minder te worden. Het is nu zeven NAVO-landen tegen Rusland."
Al met al kan Zandee de toetreding van Zweden tot de NAVO de "grootste strategische blunder die Poetin ooit heeft begaan" noemen. Sinds de vorming van de NAVO in 1949 heeft de Sovjet-Unie en daarna Rusland dat kunnen voorkomen, maar met de inval van Oekraïne in februari 2022 heeft president Vladimir Poetin dat volgens Zandee tenietgedaan. "Daar zal hij nu niks over zeggen, maar het zal zijn staf van generaals wel zorgen baren."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen