Vrijwel alle leden van het parlement, waar Orbáns partij Fidesz een twee derde meerderheid heeft, stemden voor. ‘Dit is een historische dag’, reageerde de Zweedse premier Ulf Kristersson. Zweden moest ruim anderhalf jaar wachten.
Kort na de grootschalige invasie van Oekraïne meldde het Scandinavische land zich bij de Navo, samen met Finland, vanwege de acute Russische dreiging. Maar bij de toelating, waarvoor unanimiteit onder de leden van het militaire bondgenootschap is vereist, ontpopten twee landen zich als dwarsliggers: Turkije en Hongarije.
Over de auteur
Arnout le Clercq is correspondent Centraal- en Oost-Europa voor de Volkskrant. Hij woont in Warschau.
Ze hadden nog een appeltje te schillen met Zweden en zetten het land met hun bezwaren onder druk. In het geval van Turkije waren deze enigszins duidelijk: zo is president Recep Tayyip Erdogan van mening dat Zweden te coulant is richting de Koerdische PKK en hun terreurdaden in Turkije.
Maar de Hongaarse bezwaren waren minder concreet. Premier Viktor Orbán en anderen uit de partijtop van Fidesz waren bijvoorbeeld van mening dat Zweden hun land had beledigd door kritiek te uiten op de erosie van de Hongaarse democratie en rechtsstaat onder Orbán. Wat de Zweden precies moesten doen om Boedapest te overtuigen, bleef onduidelijk.
Orbán zei herhaaldelijk dat zijn land niet als laatste zou instemmen met de Zweedse toetreding. Begin dit jaar stemde het Turkse parlement echter in, gevolgd door een handtekening van president Erdogan. De zet van Turkije verraste Boedapest. Wat volgde was een opmerkelijk stukje politiek theater. Orbán zei achter het Zweedse Navo-lidmaatschap te staan, maar wees erop dat het Hongaarse parlement hier eerst mee moest instemmen.
Oppositieleden en andere critici betichtten Orbán ervan het parlement als schaamlap te gebruiken: de fractiediscipline van grootste partij Fidesz is ijzersterk. Orbán is degene die beslist. Afgelopen weken waren de parlementariërs bovendien met reces. Een spoeddebat over Zweden werd geboycot door Fidesz.
Ondertussen speelde Orbán een diplomatiek spel met de Zweden. Hij nodigde premier Kristersson uit in Boedapest om de – nog steeds weinig concrete – plooien tussen beide landen glad te strijken. Het leek erop dat Orbán niets minder verwachtte dan een gang naar Canossa van de Zweedse premier.
Aanvankelijk wezen de Zweden dit af, maar zochten daarna alsnog toenadering. Afgelopen vrijdag was Kristersson in Boedapest. De twee landen sloten een defensiedeal voor vier Zweedse gevechtsvliegtuigen die, zo bezwoeren beide regeringsleiders, volledig losstond van de discussie over de Navo-toetreding.
Sinds de grootschalige invasie van Oekraïne stelt Orbán, die banden onderhoudt met Poetin, zich kritisch op over de uitbreiding van de Navo en steun aan Oekraïne. Maar de premier leek ook dwars te liggen om zichzelf in de kijker te spelen en concessies af te dwingen, zoals regelmatig te zien is bij EU-onderhandelingen in Brussel.
Hij ziet zichzelf als een belangrijke Europese leider en wil graag zo behandeld worden, zeggen Hongaarse deskundigen. Péter Krekó van denktank Political Capital noemde het in The New York Times ‘een typisch kenmerk van autoritarisme: je moet theatraal respect betuigen aan de sterke man.’
Afgelopen weken nam de externe druk op Orbán om haast te maken met de Zweedse toetreding toe, met name vanuit Amerikaanse hoek.
Nu het parlement in Boedapest heeft ingestemd, is de laatste horde genomen. Enkel de nieuwe Hongaarse president (oud-president Katalin Novák trad recentelijk af na een schandaal) moet de wet ondertekenen. Mogelijk wappert eind deze week de geel-blauwe Zweedse vlag al bij het Navo-hoofdkwartier.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden