De modegeschiedenis wordt vaak opgedeeld in decennia. Dat heeft eigenlijk niet echt zin: daarvoor is ze te veranderlijk en te veelzijdig. Maar als er één decennium is met een kenmerkende stijl, dan zijn het wel de jaren tachtig. Die stijl wordt nu vaak omschreven als power dressing, en bestond in de kern uit scherp gesneden pakken met opvallend brede schouders. Vrijdag stierf een van de grote namen achter dat iconische jarentachtigsilhouet: modeontwerper Claude Montana.
Over de auteur
Nora Veerman schrijft voor de Volkskrant over mode.
Montana, geboren in Parijs in 1947, maakte naam met zijn breedgeschouderde jasjes en jurken aan de vooravond van het nieuwe decennium. De jaren tachtig waren een economische bloeitijd die jonge mensen sociale en economische kansen bood.
Het was in die periode dat de term young urban professional, kortweg yup, werd bedacht: een woord voor jonge, grootstedelijke types die druk bezig waren carrièreladders te beklimmen. De essentie van de jarentachtigyup wordt treffend in beeld gebracht in de film Working Girl uit 1988, waarin de 30-jarige secretaresse Tess McGill (Melanie Griffith) zich omhoog probeert te werken bij een groot bedrijf in New York.
Die film is ook interessant op modegebied. Aan het begin van de film is Tess nog een kleurrijk geklede vrouw met hoog opgeföhnd haar en grote gouden oorbellen boven haar breedgeschouderde colbertje. Haar collega’s noemen haar grappend een bimbo. Naarmate ze dichter bij de directiekamer komt gaat ze zich – op aanraden van haar meerdere – steeds minder uitgesproken kleden. Ze verruilt haar windhoos-kapsel voor een korte coupe en hult zich in witte blouses en subtiele streeppatronen. Haar powerpakken hebben misschien wel schoudervullingen, maar zijn eigenlijk overwegend klassiek en ingetogen.
Nee, dan het werk van Claude Montana. Dat was net zo goed geschikt voor de C-suite, maar had een heel ander karakter. Montana werd op 25-jarige leeftijd assistent bij MacDouglas, een bedrijf in lederwaren. In 1976 gaf hij voor het eerst een eigen show, met chique leren jassen in de hoofdrol. Zijn werk zou gekenmerkt blijven door het gebruik van leer en andere luxe materialen, naast knap kleermakersvakwerk.
Maar waar het uniform van de gemiddelde zakenvrouw netjes in proportie was, bevatten Montana’s powerpakken bijna humoristische overdrijvingen. In 1979 toonde hij felgekleurde jurken in een zakelijke stijl met schouders breed als boekenplanken. Een half jaar later combineerde hij hooggesloten krijtstreepjasjes met hoofddeksels in de vorm van gigantische strikken. Montana was niet vies van een lik glamour en een portie camp, wat zijn creaties meer deed denken aan het werk van zijn tijdgenoten Jean Paul Gaultier of Gianni Versace dan bekende power suit-ontwerpers als Donna Karan en Giorgio Armani.
Van zijn creaties ging bovendien een bepaalde erotiek uit. Die was niet zo expliciet als bij zijn collega-ontwerper Thierry Mugler, die zijn modellen de catwalk over liet gaan in rubber en latex, zweepjes in de hand. Montana ontwierp jasjes met ingesnoerde tailles en kragen met vlijmscherpe punten, maar altijd in combinatie met een zacht materiaal of een afgeronde mouw.
De zakenvrouwen voor wie Montana ontwierp waren vrouwen die de top van de carrièreladder hadden bereikt en daar, binnen de vrijheid van een machtspositie, de jonge secretaresse in zichzelf hadden teruggevonden: die speelden met kleuren, materialen en motieven, en die drama en seksualiteit inzetten als een vorm van kracht. Niet voor niets werd het werk van Montana gedragen door podiumdieren als Diana Ross, Grace Jones en Barbra Streisand.
Richting het einde van de jaren tachtig verzachtte het silhouet, ook bij Montana. Vanaf 1990 ontwierp hij voor het modehuis Lanvin. Daar maakte hij elegante, door de jaren vijftig geïnspireerde silhouetten, met klokkende rokken en doorschijnende pofmouwen. De ontwerpen verkochten alleen niet goed genoeg, waardoor Montana na twee jaar werd ontslagen. Tegelijkertijd worstelde hij met diverse persoonlijke problemen, waardoor hij in de loop van de jaren negentig uit de schijnwerpers verdween.
Vrijdag overleed Montana op 76-jarige leeftijd in Parijs. Vandaag de dag zal niet iedereen zijn naam meer kennen, maar de invloed van zijn werk is nog steeds te zien: in de leren jassen met ultrabrede schouders die ontwerper Anthony Vaccarello vorig jaar ontwierp voor het modehuis Saint Laurent, bijvoorbeeld. En in het werk van eigenlijk elke ontwerper die met leer en schoudervullingen naar de krachtige look van de jaren tachtig verwijst.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden