Sinds 22 november worstelt Den Haag met de vraag hoe recht te doen aan de verkiezingsuitslag. De opdracht van informateur Kim Putters, die zich moet buigen over verschillende varianten in samenstelling en vorm, mag dan tijd nodig hebben, het is tijd die we eigenlijk niet hebben. Want ondertussen staat Nederland stil. Grote dossiers wachten op grote doorbraken.
Er moeten woningen worden gebouwd, warmtenetten aangelegd, maatregelen tegen de te hoge uitstoot van stikstof en CO2 genomen, asielzoekerscentra gebouwd en daadkrachtige keuzes gemaakt om een verdubbeling van de zorgvraag op te vangen. Nederland heeft een kabinet nodig dat richting geeft én dat draagvlak heeft in de samenleving. Dit zou het fundament van het nieuwe kabinet moeten zijn.
Over de auteurs
Sharon Dijksma is voorzitter van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Leonard Geluk is algemeen directeur van de VNG. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het oplossen van de verschillende crises en het herstel van vertrouwen vragen om actieve hulp en steun van maatschappelijke partners en overheden bij de totstandkoming van een nieuw regeerakkoord. Zij staan aan de lat voor de uitvoering, zij zijn het die de ideeën hebben en die weten wat werkt.
Te vaak zijn medeoverheden en uitvoeringsorganisaties in het verleden verrast door stoere afspraken in een regeerakkoord, die het in de Haagse bubbel goed deden, maar in de praktijk niet uitvoerbaar bleken en leidden tot onrust en nog meer stilstand. Denk hierbij aan de keuzes in het vorige regeerakkoord om vanaf 2026 enorm te bezuinigen op het gemeentefonds en daarenboven een half miljard euro extra te bezuinigen op de jeugdzorg. Dit heeft de relatie tussen Rijk en gemeenten ernstig onder druk gezet en dit heeft nog steeds enorme impact op de interbestuurlijke verhoudingen.
Zo moet het dus niet: het nieuwe kabinet heeft een goede samenwerking met bestuurlijke en maatschappelijke partners hard nodig. Zonder gemeenten, provincies en corporaties geen extra impuls voor de woningbouw, zonder boeren geen landbouwakkoord en ga zo maar door. Juist in een tijd van polarisatie en maatschappelijke onrust is er grote behoefte aan richtinggevend en verbindend leiderschap.
Daarom onze oproep aan de informateur: denk niet alleen na over de vorm en een kabinet dat draagvlak heeft in de Eerste en Tweede Kamer, denk vooral ook na over een kabinet dat draagvlak heeft in de samenleving. Inwoners snakken naar een kabinet dat perspectief biedt, dat hun problemen en zorgen benoemt en oppakt.
De Nederlandse gemeenten willen hierbij helpen: afgelopen weken werkten we in verschillende coalities aan een woonakkoord, een bestaanszekerheidakkoord, aan een impuls voor het klimaatakkoord. Anderen werkten aan een landbouwakkoord. We durven te stellen dat er voor alle grote maatschappelijke opgaven coalities zijn gesloten die direct aan de slag kunnen om de grote vragen aan te pakken.
Ons voorstel aan Kim Putters is heel overzichtelijk: er is grote behoefte aan een samenhangend verhaal waarin een regeerakkoord gelijk met een aantal maatschappelijke akkoorden wordt opgesteld. Die twee gaan hand in hand. Bouw maatschappelijke coalities met als doel om zo snel mogelijk doorbraken te realiseren. Nederland is altijd een land van de polder geweest en alleen in de polder liggen er nieuwe oplossingen voor een land dat klaar wordt gemaakt voor de toekomst.
Het gaat hierbij om doorbraken om bestaanszekerheid te garanderen, om de veiligheid te bevorderen, om meer huizen te bouwen, om de zorg van de toekomst veilig te stellen en betaalbaar te houden, om de herstructurering van de landbouw vorm te geven, de economische groei te realiseren en om de klimaatdoelen te halen. Voor al deze vraagstukken liggen er goede voorstellen, mét maatschappelijk draagvlak
Pak die agenda op. Laat het nieuwe kabinet hand in hand optreden mét de samenleving. Zo wordt de weg geopend naar haalbare ambities, uitvoerbaar en financieel solide beleid mét maatschappelijk draagvlak. Dit zou de kern van een maatschappelijk kabinet moeten zijn, welke samenstelling dit kabinet ook heeft. Een kabinet dat Nederland weer in beweging krijgt.
Gemeenten werken hier van harte aan mee. Ze willen een stap naar voren zetten. En we zijn ervan overtuigd dat dit voor tal van anderen ook geldt. Er is geen tijd te verliezen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden