De hoogste rechtbank in Alabama heeft op 16 februari bepaald dat ook ingevroren embryo’s – die worden gebruikt bij ivf-behandelingen – beschouwd moeten worden als levende kinderen, en dat behandelaars verantwoordelijk zijn als deze embryo’s sterven. Deze uitspraak heeft een golf van verontwaardiging teweeggebracht, die vooral de Republikeinen in problemen brengt, omdat die bij uitstek voorstander zijn van bescherming van elk leven, ook het ongeboren leven.
Het hooggerechtshof van Alabama gaat in zijn uitspraak veel verder dan een beperking van het recht op abortus: volgens de uitspraak begint het menselijk leven niet pas als een embryo zich al ontwikkeld heeft, maar meteen op het moment dat een eicel is bevrucht. Voor ivf-behandelingen worden bevruchte eicellen ingevroren, om ze later in te brengen bij een vrouw die anders niet zwanger kan raken. De behandelingen in de staat zijn na de uitspraak gestaakt, omdat artsen en klinieken gevaar lopen voor de dood van de ingevroren eicellen te worden aangeklaagd.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en in Zuidoost-Azië.
De uitspraak heeft de Republikeinen ernstig verdeeld. Zelfs veel Amerikanen die tegen abortus zijn, zijn vóór ivf, ook Republikeinen. Van alle geboortes in de VS is 2 procent te danken aan dit soort behandelingen, schrijft Reuters.
Het persbureau citeert een peiling die is uitgevoerd in opdracht van de Republikein Kellyanne Conway. Hieruit blijkt dat 85 procent van de ondervraagden voor vruchtbaarheidsbehandelingen als ivf is. Zelfs de overgrote meerderheid van mensen die tegen abortus zijn, en zelfs 83 procent van de orthodoxe christenen, steunt vruchtbaarheidsprogramma’s. Dat zijn stemmen die de Republikeinen niet willen missen bij de presidentsverkiezingen later dit jaar.
Trump benadrukt daarom in berichten op sociale media met klem dat hij vóór de behandelingen is. Ivf is pro-life, niet tégen. De behandelingen helpen mensen juist om kinderen te krijgen en zijn daarom op geen enkele manier te vergelijken met abortus: ‘We willen het makkelijker maken voor moeders en vaders om baby’s te krijgen, niet moeilijker.’
Trump roept de vertegenwoordigers in de staat Alabama op om onmiddellijk een oplossing te vinden om de beschikbaarheid te waarborgen. ‘Ik ondersteun met nadruk de beschikbaarheid van ivf in alle staten, voor stellen die een dierbare baby willen.’ Door zich zo nadrukkelijk uit te spreken probeert Trump de schade te beperken die de Republikeinen door de uitspraak – die hen door de Democraten wordt aangewreven – hebben opgelopen.
De Democraten ruiken bloed. Zij willen de kwestie tot het uiterste gebruiken om het tanende imago van president Joe Biden op te vijzelen op weg naar de presidentsverkiezingen later dit jaar. Biden en zijn running mate Kamala Harris zijn al in de aanval gegaan.
Volgens de president is de uitspraak in Alabama een rechtstreeks gevolg van Trumps benoemingen van rechters bij het federale Hooggerechtshof. Dat hof heeft in 2022 ‘Roe vs Wade’ vernietigd, de baanbrekende uitspraak uit 1973 die bepaalde dat het principiële recht van vrouwen op abortus door de Amerikaanse Grondwet werd gegarandeerd.
Het Hooggerechtshof veegde ‘Roe vs Wade’ van tafel en bepaalde dat het recht op abortus geen kwestie was van de Grondwet, maar van gekozen vertegenwoordigers, die daarmee abortus naar eigen goeddunken konden verbieden.
Bij tussentijdse verkiezingen later dat jaar bleek dat kiezers er anders over dachten. Die rekenden de Republikeinen erop af: dankzij de pro-abortusstemmen behielden de Democraten de meerderheid in de Senaat en beperkten ze hun verlies in het Huis van Afgevaardigden.
Nikki Haley, de laatst overgebleven Republikeinse uitdager van Trumps kandidatuur voor het presidentschap, grijpt de uitspraak in Alabama aan als een kans om Trump aan te vallen. Haley steunt de rechters en maakt zo binnen de partij nog even een politiek strijdpunt van de kwestie.
Overtuigend is Haley’s keuze niet. Het staat haaks op een eerdere keuze die ze maakte: volgens The New York Times hebben Haley en Trump allebei hun standpunt over abortus verzacht, toen ze merkten hoeveel stemmen de kwestie de Republikeinen kostte. Haley lijkt nu alleen de kant van de minderheid te kiezen, omdat Trump de andere kant kiest.
Trump staat onder grote druk van het Republikeinse establishment om niet opnieuw een fatale fout te maken. Zijn nadrukkelijke verdediging van ivf van vrijdag moet kiezers overtuigen dat zijn partij nog steeds aan de goede kant staat, of hoort te staan: ‘De Republikeinse Partij zou altijd aan de kant van het ‘wonder van het leven’ moeten staan – en de kant van de moeders, de vaders en hun prachtige baby’s. Ivf is daar een belangrijk onderdeel van.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden