De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid beïnvloedt. Deze week: Death Valley, normaal gesproken de droogste plek in de VS, staat vol water.
Op 20 augustus 2023 viel er in het zuidwesten van de Verenigde Staten (en in het noordwesten van Mexico) in één dag net zo veel water als normaal in een jaar. Een van de bijeffecten van orkaan Hilary was het onderlopen van het laagste deel van de VS, het zogenoemde Badwater Basin in Death Valley, dat 86 meter onder zeeniveau ligt.
Dit natuurwonder kon maar door weinig mensen worden aanschouwd, aangezien ook een groot deel van de wegen in het natuurgebied wegspoelden. Vrees was dat de wegen pas weer begaanbaar zouden zijn als het water op een van de droogste plekken in de VS al was verdampt. Maar begin februari viel er weer heel veel water in het gebied, ditmaal vanwege een ‘atmosferische rivier’ (lange, slingerende buien die op grote hoogte enorme hoeveelheden water kunnen bevatten). Uniek weer wordt steeds minder uniek. De hoofdwegen waren begaanbaar en vorig weekend reden veel mensen (sommige met een kajak of een paddleboard op het dak) het park in, om het waterwonder te bekijken.
Over de auteur
Mark Moorman schrijft voor de Volkskrant over series, films, fotografie en populaire cultuur.
Een van hen was AFP-fotograaf David Swanson, die een serie schoot van de bezoekers aan Lake Manly (genoemd naar het meer dat hier in prehistorische tijden lag), die de afgelopen week wereldwijd in de media opdook. In een week met weer veel ellendig nieuws en beeld lagen de foto’s van Swanson te schitteren in het aanbod. Op woensdag stond in deze krant ook een fotootje uit de reeks, die nieuwsgierig maakte naar zijn hele reportage.
Het is duidelijk dat hij er uren doorbracht. We zien mensen op blote voeten flaneren, alsof het de eerste lentedag aan het Noordzeestrand is. Hij maak een aantal nabije opnamen van de dagjesmensen, maar neemt, naarmate de dag vordert en het licht heel langzaam verdwijnt, steeds meer afstand. De bezoekers worden gereduceerd tot een soort muzieknoten in een immens landschap met blauwe en bruine grondtonen. Een landschap waar het in de zomer meer dan 50 graden Celsius kan zijn.
De laatste foto uit de serie is bijna abstract. Fotopersbureau Getty verspreidde het beeld met als onderschrift: ‘Toeristen maken gebruik van de zeldzame mogelijkheid om water te zien in Badwater Basin in Death Valley National Park, normaal gesproken de droogste plaats van de Verenigde Staten.’ Zou de fotograaf hun stemmen kunnen horen op deze afstand of zou iedereen zich zwijgend langs de oevers van dit nieuwe meer voortbewegen? Zijn we hier op de laagste, de droogste, de heetste en nu ook de stilste plek?
Swanson heeft de afgelopen decennia als fotograaf een ongelooflijke bak ellende gezien, van natuurrampen als orkaan Katrina tot de aardbeving die Haïti in 2010 verwoestte. Hij was ook aan het het front bij burgeroorlogen in Bosnië-Herzegovina en Tbilisi in Georgië. Hij bezocht Afghanistan meerdere malen als embedded fotograaf van het Amerikaanse leger. En in 2004 raakte hij gewond toen hij een groep mariniers volgde tijdens Operatie Iraqi Freedom; deze Echo Company leed de zwaarste Amerikaanse verliezen sinds de Vietnamoorlog. Hij maakte een indrukwekkende korte documentaire over de manschappen met wie hij toen optrok; met daarin prijswinnende foto's van jonge mannen die het niet overleefden. In Echoes of War (op YouTube) zegt hij: ‘Ik weet zeker dat ik duizenden foto’s heb gemist in Ramadi, Irak. Maar ik heb er ook een paar kunnen maken.’
Je zou ook kunnen zeggen dat de foto’s die Swanson het afgelopen weekend maakte de urgentie van de klimaatramp documenteren. Twee uitzonderlijke, ‘eens in de eeuw’-weersituaties binnen een half jaar leiden tot een ondergelopen woestijn. Sommige mensen gaan dan in een kajak zitten. Maar je zou natuurlijk ook dat majestueuze landschap op je kunnen laten afkomen en er langzaam in verdwijnen, zoals Swanson op bovenstaande foto lijkt te doen.
Op de site van het National Park staat dat er nu zo veel water in Lake Manly is gelopen dat het meer misschien het voorjaar zal gaan halen. En dan zou Death Valley weleens tot bloei kunnen komen. Grote kans dat David Swanson er dan weer bij is.
Source: Volkskrant