Een uitkering is in principe bedoeld als iets tijdelijks. Toch is het in de praktijk helemaal niet zo aantrekkelijk om weer aan het werk te gaan. Het is lastig om iemand met een bijstandsuitkering te motiveren, hoor ik bij de rechtswinkel uit het kleine Gelderse Renkum.
Er is werk zat en je hebt keuze genoeg, zeker als je bereid bent te werken tegen minimumloon. De rechtswinkel laat een rekensom zien van een alleenstaande man. Als hij 40 uur gaat werken, stijgt zijn bruto-inkomen met 700 euro. Netto blijft daar maar de helft van over, omdat zijn toeslagen en extraatjes voor minima minder worden.
Vaak kunnen of willen bijstandsgerechtigden niet direct voltijd aan de slag. Wie in deeltijd gaat werken, gaat er nog minder op vooruit. Sommige gemeenten hebben daarom een vrijlatingsregeling. Iemand die uit de bijstand komt en gaat werken, hoeft dan een deel van die inkomsten niet te verrekenen met de uitkering. Van de 100 euro die je verdient, mag je dan 25 tot 30 euro houden. Na zes maanden vervalt de vrijlatingsregeling en dan daalt het inkomen weer. Alleenstaande ouders met kinderen tot 12 jaar mogen vaak voor langere tijd een deel van het inkomen houden.
Over de auteur
Reinout van der Heijden is hoofdredacteur van de Geldgids. Zelf een vraag? Geldvraag@volkskrant.nl
Bij uitkeringen als de WW of de WIA is het gunstig om te gaan werken. Je krijgt dan weer arbeidskorting over je inkomen. Dat belastingvoordeel kan oplopen tot 5.500 euro per jaar. Bij de bijstand speelt het wegvallen van de arbeidskorting geen rol. De bijstand is namelijk gebaseerd op het nettominimumloon. Dit voorkomt dat mensen met bijstand er te veel op achteruit gaan, maar hierdoor levert werken wel minder voordeel op.
Ook voor het pensioen maakt het in principe niet uit of je vanuit de bijstand weer gaat werken. Je hebt als ingezetene van Nederland recht op AOW, of je nu werkt of niet. In de meeste landen moet je een minimaal aantal jaren gewerkt hebben om aanspraak te maken op een basispensioen van de overheid.
Wie werkloos of arbeidsongeschikt wordt, schrikt vaak van de hoogte van zijn uitkering. Je krijgt alleen de eerste twee maanden 75 procent van je vorige inkomen, daarna 70 procent. De arbeidskorting valt weg. De uitkering is bovendien nooit meer dan 2.750 euro netto per maand. Iemand met een maandinkomen van 8.000 euro bruto, raakt bijna de helft van zijn inkomen kwijt in de WW of WIA.
Iemand die volledig arbeidsongeschikt is, kun je niet stimuleren om te gaan werken. Onlangs beklaagde een echtpaar zich bij het ministerie van Sociale Zaken. Ze waren niet in staat om te werken en hadden daarom een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Was het wel eerlijk dan zij geen arbeidskorting kregen? De frustratie is voorstelbaar als je wel wil werken maar daar niet toe in staat bent, antwoordde de minister. Maar een uitzondering maken is niet mogelijk, want het doel blijft om werken meer lonend te maken.
Source: Volkskrant