Acht sympathisanten van Navalny die in Sint-Petersburg waren opgepakt, kregen een oproep voor militaire dienst gepresenteerd voordat ze door de politie werden vrijgelaten. De mannen die de papieren uitdeelden, dreigden ‘hun vingers te breken’ als ze niet zouden tekenen voor de oproep, vertelde een van de arrestanten tegen de nieuwssite RusNews. ‘Dus jullie gaan voor ons vechten? Wij zijn zulke aardige lui!’, pestten ze hen.
Ook in andere steden zouden aanhangers van Navalny een oproep hebben gekregen. Op die manier proberen de autoriteiten volgens Darja Berg van de actiegroep Idite lesom (‘Maak dat je wegkomt’) verdere protesten vanwege de dood van de oppositieleider in het strafkamp de kop in te drukken. Iedereen is doodsbenauwd om naar het front in Oekraïne te worden gestuurd.
Vorig jaar september paste de overheid dezelfde tactiek toe, toen in tal van Russische steden demonstranten de straat op gingen om te protesteren tegen de afkondiging van een mobilisatie waarbij 300 duizend Russen werden opgeroepen voor de oorlog tegen Oekraïne. Ook een journalist van het oppositiekanaal Sota kreeg een oproep voor het leger.
Sommige mannen die aan het eerbetoon voor Navalny meededen, zijn bang dat ze alsnog het leger achter zich aan krijgen. Vooral jonge mannen moesten soms hun paspoort laten zien aan de politie of leden van de veiligheidsdienst. Wie geen gehoor geeft aan een oproep, riskeert een gevangenisstraf van 2 jaar.
Een oproep betekent nog niet dat je meteen naar het front moet, legde Berg uit tegenover het online-televisiekanaal Dozjd uit. Dienstplichtigen mogen volgens de Russische wet niet worden ingezet in de oorlog. Maar wie eenmaal een oproep heeft gekregen, mag het land niet meer verlaten. Om te voorkomen dat aanstaande rekruten toch de benen nemen, moeten ze sinds kort hun paspoort inleveren bij het rekruteringsbureau. Dat krijgen ze pas terug nadat ze hun militaire dienst hebben voltooid.
Volgens Berg hebben de afgelopen dagen veel mensen om hulp aangeklopt bij Idite lesom. De organisatie, die vanuit Georgië opereert, helpt Russen die onder de militaire dienst uit proberen te komen om te voorkomen dat ze aan het front belanden.
Ook al mogen dienstplichtige soldaten niet worden ingezet in de oorlog, het komt volgens de organisatie vaak voor dat rekruten onder druk worden gezet om een contract met het leger te tekenen. Soms krijgen ze zelfs een blanco formulier zonder datum voorgelegd, aldus Anton Gorbatsevitsj van Idite lesom. Ze komen er pas later achter dat ze vastzitten aan een contract dat volgens een decreet van president Poetin tot aan het einde van de Russische ‘militaire operatie’ duurt.
Idite lesom zegt sinds het begin van de oorlog tegen Oekraïne al ruim 23 duizend mensen te hebben geholpen. Meestal met juridische adviezen of financiële hulp, maar de organisatie helpt dienstweigeraars ook aan schuilplaatsen. De organisatie heeft bovendien een netwerk van vrijwilligers in Rusland die mensen de grens over smokkelen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden