President Joe Biden zou zich volgens een Amerikaanse functionaris volledig achter de kandidatuur van Rutte hebben geschaard, meldt persbureau Reuters. Eerder op de dag werd ook al bekend dat de Britten Rutte graag als de volgende leider van de alliantie zien.
Nu de Amerikaanse president, die informeel de belangrijkste stem in het benoemingsproces heeft, zijn voorkeur kenbaar heeft gemaakt, is het vrijwel zeker dat Rutte de huidige Navo-chef, Jens Stoltenberg, zal opvolgen. Rutte geldt al langer als topkandidaat voor de functie en geniet al langere tijd de steun van meerdere lidstaten.
Over de auteur
Avinash Bhikhie is politiek verslaggever voor de Volkskrant. Hij schrijft sinds 2014 over de nationale politiek.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
De namen van de Estse premier Kaja Kallas en de Letse oud-premier Arturs Krisjanis Karins vielen de afgelopen weken ook al als kanshebbers, maar volgens Politico zou Rutte al tweederde van de landen van het bondgenootschap achter zich hebben staan. Met Ruttes ruime ervaring als langstzittende premier van Nederland en de bijbehorende buitenlandervaring geldt hij in veel hoofdsteden als de logische kandidaat om de Navo de komende jaren te leiden.
Met de Russische invasieoorlog aan de rand van het Navo-grondgebied en de dreigende toon van de Russische president Vladimir Poetin, wacht Rutte de taak de lidstaten bij elkaar te houden en Rusland duidelijk te maken dat een aanval op een lidstaat niet geaccepteerd zal worden.
Daarbij komt kijken dat de Amerikaanse presidentsverkiezingen bepalend kunnen worden voor de slagkracht van de Navo. Waar bij Biden de alliantie boven alle twijfel verheven is, maakt zijn Republikeinse uitdager Donald Trump geen geheim van zijn onwil de Europese bondgenoten te hulp te schieten als Rusland besluit de aanval te openen. Trump vindt dat de landen die zich niet houden aan de afgesproken tweeprocentsnorm voor de defensie-uitgaven ook niet op de Amerikanen hoeven te rekenen.
Afgelopen zaterdag nam Rutte op de Veiligheidsconferentie in München alvast een voorschot op zijn volgende functie en een mogelijk presidentschap van Trump. ‘We moeten minder zeuren en klagen over Trump’, aldus Rutte. Ongeacht wie de volgende Amerikaanse president wordt, is het volgens Rutte hoe dan ook de taak van Europese bondgenoten om de defensie-uitgaven te verhogen en werk te maken van de productie van munitie. Een niet onbelangrijk detail: de kabinetten waar Rutte de afgelopen jaren leiding aan gaf, hebben in geen enkel jaar de Navo-norm gehaald.
Dat laat onverlet dat zijn definitieve benoeming tot secretaris-generaal waarschijnlijk niet lang meer op zich zal laten wachten. De huidige chef Stoltenberg, die sinds 2014 leiding geeft aan de Navo, zal naar verwachting in oktober dit jaar een stap terug doen. Met de bekendmaking dat de Amerikanen en Britten Rutte steunen komt de kandidatuur in een stroomversnelling.
Dat is niet zonder reden. De Navo wil het liefst nog voor de Europese parlementsverkiezingen in juni de knoop doorhakken. Dit om te voorkomen dat de verwachte opmars van radicaal- en extreem-rechts op het Europese toneel impact heeft op de benoemingsprocedure.
Als Rutte mogelijk al in april officieel de volgende Navo-baas wordt, komt de Nederlandse politiek op onontgonnen terrein. Het is dan de vraag of Rutte nog wel kan aanblijven als demissionair premier. De belangen die hij als secretaris-generaal uitdraagt, kunnen botsen met de belangen die hij als premier te behartigen heeft, zoals de tweeprocentsnorm die Nederland ook dit jaar niet zal halen.
Dat zou betekenen dat Rutte dit voorjaar het premierschap opgeeft waarbij in het meest aannemelijke scenario de VVD een opvolger naar voren schuift.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden