De muziekindustrie worstelt met nieuw werk van de geniale maar controversiële rapper Kanye West. ‘Ik wil niets met deze man te maken hebben.’
Zijn album was nog niet verschenen of daar verdween het alweer. Om daarna weer op te duiken. Maar dan zonder een al te controversieel nummer, dat tot nader order is verwijderd van bijvoorbeeld de streamingdiensten Spotify en Apple Music.
Nieuw werk van Kanye West – hij veranderde zijn naam in 2021 officieel in ‘Ye’, maar lijkt nu weer gewoon Kanye West te heten – is wel eens hartelijker ontvangen. Het album Vultures 1, dat hij samen heeft gemaakt met de zanger Ty Dolla Sign, krijgt hier en daar wat matige recensies, en er worden teksten uitgevist die volgens velen niet door de beugel kunnen.
Maar Vultures 1 wordt vooral besproken vanwege de publicitaire chaos die eromheen hangt. En wat die wanorde betreft zou je zijn laatste album haast een typische West-plaat kunnen noemen. Want de afgelopen jaren heeft de rapper (46) vooral ellende veroorzaakt, door alarmerende uitspraken die kwaad bloed hebben gezet, ook bij de belangrijke spelers in de muziekindustrie.
Over de auteur
Robert van Gijssel is sinds 2012 muziekredacteur bij de Volkskrant, met speciale interesse voor elektronische muziek en de hardere muziekgenres. Hij schrijft ook over gamecultuur.
West wordt beschouwd als een van de grootste vernieuwers van de hiphop, een onbetwist muzikaal genie. Zijn albums My Beautiful Dark Twisted Fantasy (2010), Yeezus (2013) en Life of Pablo (2016) gelden als meesterwerken, vanwege Wests experimentele muziekmix en soms ondoorgrondelijke maar pakkende teksten.
Maar zijn genialiteit begon de laatste jaren steeds meer te lijken op die van een warrige professor. West had al eens aangegeven te lijden aan een bipolaire stoornis en andere mentale aandoeningen. Maar zijn uitingen leken toch ook voort te komen uit een zekere overtuiging, die steeds minder Amerikanen konden waarderen.
De laatste twee jaar knoopte West de ene ophefzaak aan de andere. Hij liet zich zien in een T-shirt met de tekst White Lives Matter. Hij verklaarde zich tot Trump-supporter en schaarde zich achter diens herverkiezingscampagne van 2024. En West zette zich aan een reeks antisemitische uitspraken, op sociale media en in interviews.
West liet zich ontvallen dat de media, Hollywood en de gezondheidszorg worden beheerst door Joden. Hij postte een bericht waarin hij zei ‘los te willen gaan op Joodse mensen’. Hij sprak herhaaldelijk zijn waardering uit voor Hitler en plaatste zich zelfs in een volgens hem illuster rijtje: ‘Jesus Christ, Hitler, Ye’.
West veroorzaakte pijn met zijn uitspraken, bij de liefhebbers van zijn muziek maar in toenemende mate ook bij zichzelf. Sponsors als Adidas wilden niets meer met West te maken hebben en ook zijn agentschap Creative Arts beëindigde de samenwerking. Er werden een aantal lopende projecten afgeblazen, waaronder een documentaire die al bijna voltooid was.
West was eerder al een onafhankelijke artiest geworden, een musicus zonder label. In 2021 stopte zijn lange samenwerking met het label Def Jam. De moedermaatschappij Universal liet doorschemeren dat de uitlatingen van West het afscheid in gang hadden gezet. ‘Er is geen plaats voor antisemitisme in onze maatschappij’, twitterde het bedrijf.
Ook in contacten met medemusici merkte West dat hij te ver was gegaan. Voor zijn nieuwe muziek probeerde West toestemming te krijgen voor het gebruik van een aantal samples, maar de onderhandeling daarover verliepen zeer moeizaam. Ozzy Osbourne, de zanger van Black Sabbath, stond West bijvoorbeeld niet toe een riff uit het nummer War Pigs te gebruiken. Toen West de bewuste sample wel draaide op een feestje ter ere van zijn nieuwe album, werd Osbourne woedend. ‘Ik wil niet met deze man geassocieerd worden, omdat hij een antisemiet is’, liet Osbourne weten op X.
Nu het album twee weken geleden is verschenen, melden zich veel meer boze artiesten die zeggen dat hun muziek is gebruikt zonder toestemming. De erfgenamen van Donna Summer hebben bij West aangeklopt, net als die van James Brown. Waar het tien jaar geleden misschien nog een eer was als West een sample van je had opgenomen in zijn werk, lijkt het nu eerder een schande. Volgens Amerikaanse muziekmedia staan West mogelijk tientallen aanklachten te wachten, van artiesten die hun werk alsnog uit Vultures 1 verwijderd willen zien.
Er speelt nog een zaak, die het streamen van Vultures 1 de komende tijd moeilijk kan maken. Als onafhankelijke artiest had Kanye West grote moeite om een distributeur van zijn werk te vinden, een bedrijf dat zorgt voor de verspreiding en beschikbaarheid van een album. Uiteindelijk verscheen de plaat via een ingewikkelde omweg, en de Nederlandse distributeur Fuga. Volgens het in Amsterdam gevestigde bedrijf was ook dat onwettig, omdat Fuga eerder had aangegeven niet met West in zee te willen gaan.
De streamingdiensten hebben het er moeilijk mee. Vultures 1 werd kort na verschijnen alweer verwijderd, door bijvoorbeeld Apple Music, dat geen verklaring wilde geven voor de actie. Daarna verscheen de plaat weer, maar nu zonder de track Good (Don’t Die), waarin een ongeautoriseerde sample van Donna Summer te horen zou zijn. Het nummer is nu ook verdwenen van Spotify.
Volgens het Amerikaanse muziek- en hitlijstenmagazine Billboard zit alle ophef enig succes voor West nog niet in de weg. Vultures 1 wordt deze week waarschijnlijk het meestbeluisterde album in de Verenigde Staten. De vraag is: hoelang nog?
Flirten met het Derde Rijk
Kanye West heeft excuses aangeboden voor een aantal antisemitische uitspraken. Maar hij blijft flirten met het Derde Rijk en de Ku Klux Klan. Op een feest ter ere van zijn nieuwe plaat verscheen hij in een puntmutsgewaad. En op de eerste versie van zijn albumhoes stond een schilderij van de door Hitler bewonderde schilder Caspar David Friedrich.
Source: Volkskrant